Tanım
Zabıt Katibi; adliyelerde, Cumhuriyet Başsavcılıklarında, İcra Müdürlüklerinde, yüksek yargıda, Anayasa Mahkemesinde, Bölge İdare Mahkemelerinde ve Seçim Kurulları gibi kurumlarda kalem işleri, yazışma ve dosyalama işlemlerinin yapılmasından sorumludur.
Mesleğin görevleri arasında duruşma tutanaklarının düzenlenmesi ve sekretarya hizmetlerinin verilmesi de yer alır.
Görevler
Zabıt Katibi, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Resmi yazışmaları yapar.
- İcra takip işlemlerini yapar.
- Meslek gelişimine ilişkin faaliyetleri yürütür.
- Yazı işleri müdürünün verdiği görevleri yapar.
- Dosya ve kayıtları muntazam ve silintisiz olarak tutar.
- Karar ve tutanakları usulüne uygun yazar.
- Davalara ait müzekkereleri yazarak ilgili yerlere zamanında gönderir.
- Cevabı gelmeyen müzekkerelerin tekidini yapar.
- Gelen cevap yazılarında istenilen bilgilerin bulunmadığını tespit ettiğinde ilgili makama haber verir.
- Duruşma gününden önce gerekli yazıları yazar.
- Dava dosyaları için dizi pusulası yapar.
- Serbest bırakma ve tutuklama yazıları ile hüküm özetlerini zamanında yazar ve ilgili makama verir.
- Nafaka takdiri, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi ve mirasçılık belgesi verilmesi gibi acele işlerden sayılan davalara ilişkin kararları diğerlerinden önce ve hızlı biçimde yazar.
- Mahkeme dışında hâkim veya naip huzuruyla yapılacak işlemlerde hazır bulunur.
- Kanun ve yönetmeliklerle yüklenmiş diğer görevleri yürütür.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Zabıt Katiplerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Dosya ve klasör
- Faks makinesi
- Fotokopi makinesi
- Yazıcı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Zabıt Katibi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sosyoloji ve hukuk alanlarına ilgi duymak
- Kendini sürekli geliştirebilmek
- Çalışkan, düzenli, titiz, güvenilir, sorumluluk sahibi ve ileri görüşlü olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- İyi iletişim kurabilmek
- Gürültülü ortamlarda uzun süre dikkatinin dağılmaması
- Ayrıntıları algılayabilmek
- İyi bir dinleme yeteneğine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Zabıt Katipleri genellikle kapalı büro ortamlarında çalışır. Bununla birlikte zaman zaman açık alanlarda da çalışabilirler.
Meslek, sorumluluğun ön planda olduğu bir iştir. Arşivlerdeki dosya ve evraklarla çalışıldığı zaman çalışma ortamı biraz tozlu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Adalet alanındaki “Zabıt Kâtipliği” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- İlköğretim okulu mezunu olmak
- Milli Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara “Meslek Lisesi” diploması verilir.
Ayrıca, 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Açılacak sınavlarda başarılı olmak kaydıyla zabıt kâtipliği ve mübaşirlik görevlerine atanabilirler.
Zabıt Katipleri aşağıdaki kurum ve birimlerde iş bulma olanağına sahiptir:
- İnfaz kurumları
- Noterler
- Resmi veya özel bankalar
- Çeşitli kamu veya özel kurum ve kuruluşların hukuk müşavirliği bölümleri
- Adalet Bakanlığı
- Cumhuriyet Başsavcılıkları
- İlk derece mahkemeleri
- Bölge mahkemeleri
- İdare ve vergi mahkemeleri
- Yüksek mahkemeler
- Hukuk ve avukat büroları
- Yüksek Seçim Kurulu
- Ceza infaz kurumları ve tutukevleri
- Özel güvenlik şirketleri
- Banka ve sigorta şirketlerinin hukuk departmanları
- Takip birimleri
Adalet alanları her zaman ihtiyaç duyulan ve sürekliliği olan bir meslek alanıdır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Adalet alanı “Zabıt Kâtipliği” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
Anadolu Üniversitesi ile yapılan protokol gereği ön lisans tamamlama imkânı vardır.
İş hayatında ilerleme
Şartları uyanlara görevde yükselme eğitimi ve imkânları sağlanır.
Adalet Meslek Yüksekokulu veya fakülte mezunu olanlar görevde yükselme sınavına girerek şu görevlere gelebilirler:
- Şef
- Yazı işleri müdürü
- İcra müdürü
- İcra müdür yardımcısı
- Şube müdürü
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Zabıt Katibi mesleğine benzer meslek olarak şu meslek belirtilmiştir:
- Hukuk Sekreteri
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek lisesi öğretmenleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.