Tanım
Avukat; bireylerin birbirleriyle ve devletle ilişkilerinde ortaya çıkan anlaşmazlıklarda hukuki bilgisine başvurulan, bireyleri ilgili yerlerde ve özellikle mahkemelerde temsil eden ve haklarını savunan kişidir.
Görevler
Avukat, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Bir kimsenin avukatlığını, yani müvekkilinin vekillik istemini kabul etmeden önce ilgili kişiyi dinlemek ve varsa dava dosyasını incelemek.
- Müvekkiline yararlı olabileceğine inanıyorsa davayı kabul etmek.
- Dava konusu ile ilgili yasaları ve yüksek mahkemelerin kararlarını inceleyerek bunları savunmasına dayanak yapmak.
- Mahkemelerde çeşitli davalar açmak veya müvekkili aleyhine açılan davaya katılmak.
- Dava ile ilgili geniş araştırma ve inceleme yapmak.
- Dava ile ilgili tanıkları mahkeme heyetine dinletmek ve sorular sormak.
- Mahkeme sonuçlanıp karar açıklanmadan önce, kararın müvekkili lehine sonuçlanmasını sağlamak amacıyla savunma metni hazırlamak ve konuşma yapmak.
- Mahkemenin açıkladığı karara itiraz etmek gerektiğinde üst mahkemeye sunulacak dosyayı hazırlamak.
- İstenildiğinde ilgililere hukuki konularda bilgi vermek ve danışmanlık yapmak.
- İcra takipleri yapmak.
- Yeni çıkan yayın ve kanunları takip etmek ve yorumlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Avukatların kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kırtasiye malzemeleri: dosya, klasör, kâğıt ve kalem.
- Daktilo.
- Bilgisayar.
- Avukatlık cübbesi.
- Mevzuat: Anayasa, uluslararası sözleşmeler, yasa, tüzük, yönetmelik ve yargı kararları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Avukat olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sözel yeteneğinin ve ifade becerisinin gelişmiş olması.
- Olaylar ve ilkeler arasında ilişki kurabilme gücüne sahip olması.
- Olayları derinliğine araştırmaya meraklı olması.
- Başkalarını anlayabilme ve etkileyebilme yeteneğine sahip olması.
- Sorumluluk duygusuna sahip olması.
Çalışma ortamı ve koşulları
Avukatlar büro ve adliye gibi kapalı ortamlarda çalışır. Gerektiğinde keşif çalışmaları için açık alanlarda da görev yaparlar.
Çalışmaları sırasında müvekkilleriyle, yargıçlarla, savcılarla, adli personelle ve emniyet görevlileriyle iletişim hâlindedirler. Avukatlık yoğun sorumluluk gerektiren, hareketli bir meslektir.
Eğitimin verildiği yerler
Avukatlık mesleğinin eğitimi üniversitelerin Hukuk Fakültelerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Hukuk lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince aşağıdaki dersler ve benzeri dersler verilmektedir:
- Anayasa hukuku.
- Hukuk başlangıcı.
- Medenî hukuk.
- Roma hukuku.
- Yargı örgütü ve adalet meslek etiği.
- Genel kamu ve insan hakları hukuku.
- Borçlar hukuku genel hükümler.
- Uluslararası hukuk.
- Ceza hukuku genel hükümler.
- Ticaret hukuku.
- Medenî usul hukuku.
- İdarî yargılama hukuku.
- Eşya hukuku.
- Bilişim hukuku.
- Ceza muhakemesi hukuku.
- Deniz ticareti ve sigorta hukuku.
- İcra ve iflâs hukuku.
- İş ve sosyal güvenlik hukuku.
- Kıymetli evrak hukuku.
- Uluslararası özel hukuk.
- Miras hukuku.
- Fikrî mülkiyet hukuku.
Dört yıllık ön eğitim tamamlandıktan sonra 1 yıllık staj dönemi vardır. Stajın 6 aylık bölümü mahkemelerde, diğer 6 aylık bölümü ise deneyimli bir avukatın yanında çalışılarak geçirilir.
Staj sonunda, yanında staj yapılan avukat tarafından verilen rapor doğrultusunda Baro Yönetim Kurulunca sözlü sınav yapılır. Sınav sonucunda yeterli görülmeyenlerin stajı tekrarlanabilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Hukuk Fakültesi eğitimini tamamlayanlara Lisans Diploması verilir. Stajını tamamlayanlar Avukatlık belgesi alırlar.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hukuk Fakültesini bitirenler, stajlarını tamamladıktan sonra serbest avukat olarak çalışmaya başlayabilirler. Bu meslekte iş alanı oldukça geniştir.
Avukatlar:
- Kamu kurumlarında çalışabilir.
- Özel şirketlerde çalışabilir.
- Kendi işyerlerini açarak bağımsız çalışabilir.
Hukuk Fakültesi mezunlarının ayrıca hâkim, savcı, noter, müfettiş ve hariciye meslek memuru olma olanakları vardır.
Hukuk programını bitirenlerden, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan veya açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar, Adalet Alanı Öğretmeni olarak da atanabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitimleri süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kendi adına ve hesabına çalışan avukatların kazançları, meslekte uzmanlaşmalarıyla orantılı olarak değişkenlik göstermektedir. Değişik kurum ve işletmelerde çalışan avukatlar ise çok büyük farklılıklar gösteren ücretler almaktadırlar.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Ayrıca zam ve tazminatlardan yararlanır.
Kaynak dosyada sabit bir maaş veya ücret rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Öğretim üyesi olarak uzmanlık alanında serbest de çalışabilirler. Avukatların kamu ya da özel kurumlarda yöneticiliğe yükselmeleri mümkündür.
Avukatlar yürüttükleri davalarda branşlaşabilirler. İş hukuku ve aile hukuku bu alanlara örnek olarak verilmektedir.
Noterlik belgesi alarak noter olabilirler.
Benzer meslekler
- Hâkim.
- Savcı.
- Noter.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlıdır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- İlgili eğitim kurumları.
- Barolar Birliği.
- Çeşitli üniversitelerin katalogları.
- ÖSYM Üniversiteler, Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: http://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
