İşsizlik Sigortası Nedir?
İşsizlik sigortası, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenlerin uğradıkları gelir kayıplarını kısmen de olsa karşılamayı amaçlayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren zorunlu bir sigorta koludur.
Kimler İşsizlik Sigortası Kapsamındadır?
- Bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalılar,
- Banka sandıklarına tabi sigortalılar.
İstekleri halinde aşağıdaki kişiler de kapsamda yer alabilir:
- Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalılar,
- Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı işyerleri ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişiler.
İşsizlik Sigortası Hizmetlerinden Yararlanma Koşulları
İşsizlik sigortası kapsamında bir işyerinde çalışırken; çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenler; hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak kaydıyla son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak ve hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda (www.iskur.gov.tr, e-Devlet ya da İŞKUR Mobil) başvurarak iş almaya hazır olduğunu bildirmek koşulu ile işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlandırılmaktadır.
Mücbir sebepler dışında 30 gün içerisinde başvurulmaması halinde, başvuruda gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülmektedir.
İşsizlik Sigortası Primleri
İşsizlik sigortası primi, sigortalının prime esas aylık brüt kazançlarının %1 sigortalı, %2 işveren ve %0,5 Devlet payından oluşmaktadır.
Primlerin toplanmasından Sosyal Güvenlik Kurumu; diğer hizmet ve işlemlerden Türkiye İş Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur. Yersiz alınan primlerin iadesi için SGK ile irtibata geçilmelidir.
Sigortalı İşsizlere Sunulan Hizmetler
- İşsizlik ödeneğinin verilmesi,
- Genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi,
- Yeni bir iş bulma,
- Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi verilmesi.
İşsizlik Ödeneği Ne Kadar Süre Ödenir?
Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde:
- 600 gün prim → 180 gün ödenek,
- 900 gün prim → 240 gün ödenek,
- 1080 gün prim → 300 gün ödenek
(Kanunda yer alan diğer şartların taşınması kaydıyla.)
İşsizlik Ödeneği Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %40’ı olarak hesaplanmaktadır. Bu şekilde hesaplanan miktar aylık asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçememektedir. İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.
2026 yılı için brüt asgari ücret 33.030,00 TL, tavan aylık ödenek 26.424,00 TL, damga vergisi oranı 0,00759’dur. Yukarıdaki hesaplama aracı bu oranlarla aylık net tutarı gösterir.
Ödenek Ne Zaman ve Nasıl Alınır?
İşsizlik ödeneği başvuruları izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. Ödenek her ayın beşinde aylık olarak işsize ödenir. Ödemeler bildirilen IBAN aracılığıyla; IBAN yoksa PTTBank aracılığıyla yapılır. Kimlik–IBAN uyuşmazlığında tutar Fon emanet hesabına iade edilir; bu durumda Kuruma başvurulması gerekir.
İşsizlik Ödeneği Hangi Hallerde Kesilir?
- Kurumca teklif edilen, mesleğine uygun ve son işinin ücret/çalışma koşullarına yakın, ikamet belediye mücavir alanı içindeki bir işi haklı neden olmaksızın reddedenlerin ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilir.
- Gelir getirici işte çalıştığı veya bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı aldığı tespit edilenlerin ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilir.
- Önerilen meslek eğitimini haklı neden olmadan reddeden / devam etmeyen veya Kurum çağrılarına / belge taleplerine uymayanların ödenekleri kesilir; haller sona erince ödemeler yeniden başlar ancak başlangıçta belirlenen toplam hak süresini geçemez.
Vefat eden sigortalı işsizlere ait fazla ödemeler geri tahsil edilmez.
Son 120 Günde Kesinti Sayılmayan Haller
Hizmet akdi kendi istek ve kusuru dışında sona erenlerde, fesih öncesi son 120 gün içinde hastalık, ücretsiz/aylıksız izin, disiplin cezası, gözaltı, hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk, kısmi istihdam, grev, lokavt, genel hayatı etkileyen olaylar, ekonomik kriz, doğal afet, fesih tarihinde çalışmamış olma, ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma, kısa çalışma ödeneği ve yarım çalışma ödeneği nedeniyle prim yatırılmayan süreler kesinti sayılmaz.
Ayrıca 18.01.2019 ve sonrasında hizmet akdi sona erenler için, aynı işveren ve eksik gün nedenine bakılmaksızın fesih öncesi son 120 günde hizmet akdinin bulunması, bu şart bakımından yeterlidir.
Ödenek Alırken Sağlık Hizmetleri
5510 sayılı Kanun gereğince işsizlik ödeneği alanlar genel sağlık sigortası kapsamına alınır; bakmakla yükümlü oldukları kişiler de GSS kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabilir.
Ödenek Alırken İşe Başlamak
Gelir getirici bir işte çalışmaya başlayanların (bir gün dahi olsa) işe girdikleri tarihi takip eden günden başlayarak 15 gün içinde en yakın İŞKUR birimine bilgi vermeleri gerekir.
İşe İade Davası ve Yabancı Uyruklular
İşe iade davasının işçi lehine sonuçlanması halinde, geriye dönük yatırılan 4 aylık primlerin son günü fesih tarihi kabul edilerek şartları sağlayanlara çalışılmayan dönemler için ödenek ödenir. Davanın kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde yapılan başvurular süresinde sayılır.
Başvuru ve prim şartlarını sağlayan yabancı uyruklu kişiler, ikamet/oturma iznine sahip olmaları kaydıyla iş arayan kaydı yaptırarak işsizlik ödeneği başvurusunda bulunabilir.
Önemli: Meslek Rehber resmi İŞKUR sitesi değildir. Bu sayfa kamuya açık bilgilere dayanan bağımsız bir hesaplama ve rehber aracıdır. Hak sahipliği, resmi tutar ve ödeme için yalnızca Türkiye İş Kurumu kanallarını kullanın. Güncel açık iş ilanları için iş ilanları rehberimize bakabilirsiniz.