Tanım
İnfaz ve Koruma Memuru (Gardiyan), ceza ve infaz kurumlarında hükümlü ve tutukluların talimatlar çerçevesinde gözetim, denetim ve kontrolünü yapan kişidir. Fiziki ve teknik imkânları kullanarak can ve mal güvenliğinin yanı sıra kurumda huzurun sağlanmasına katkıda bulunur.
Görevler
İnfaz ve Koruma Memuru (Gardiyan), iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Ceza ve infaz kurumundaki tutuklu ve hükümlülerin üzerini aramak ve taşıdıkları kıymetli eşyayı emniyet altında bulundurmak.
- Tutuklu ve hükümlüler hakkında çeşitli kayıtlar tutmak.
- Tutuklu ve hükümlüleri koğuşlarına götürmek ve koğuş kapılarını kilitlemek.
- Koğuşları belirli periyotlarla kontrol etmek.
- Çalışan tutuklulara nezaret etmek.
- Kapı, pencere ve bahçe kapılarının iyi şekilde kapatılıp kapatılmadığını kontrol etmek.
- Kaçma girişimiyle ilgili herhangi bir çalışma olup olmadığını muayene ve tespit etmek.
- Tutuklu ve hükümlülerin yemek ve banyo ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olmak.
- Tutuklu ve hükümlüleri revire çıkarmak.
- Tutuklu ve hükümlüleri görüşlere götürüp getirmek.
- Tutuklu ve hükümlüleri mahkemeye hazırlamak.
- Tıraş, kantin ihtiyaçlarının temini ve yöneticilerle görüştürülmesi işlemlerini yapmak.
- Günde en az 3 defa hükümlülerin ve tutukluların sayımını yapmak.
- Ceza ve infaz kurumunda çıkabilecek olaylara anında müdahale ederek olayın büyümesini engellemek.
- Kurumda sükûnetin devamını sağlamak.
- Ceza ve infaz kurumunda kısmi ve genel aramalar yapmak.
- Bulundurulması ve kuruma girmesi yasak olan maddelerin girişine engel olmak.
- Ağır ceza merkezi olmayan yerlerde, kâtip veya idari memurun bulunmadığı cezaevlerinde sevk ve idareden bütünüyle sorumlu olmak.
- Ceza ve infaz kurumunun temizliğinden sorumlu olmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Üniformalar.
- Kapı anahtarları.
- Detektör.
- Görev yerinde bulundurulamayan tabanca.
- Gizli kameralar.
- Kapalı devre TV sistemleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İnfaz ve Koruma Memuru (Gardiyan) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İnsan ilişkilerinde başarılı olmak.
- Dikkatli, sabırlı ve sorumluluk sahibi olmak.
- Acil ve riskli durumlarda hızlı ve doğru kararlar alabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gardiyanlar genellikle kapalı, açık ve yarı açık cezaevlerinde çalışırlar. Ayrıca bu kurumlara bağlı atölye ve açık alanlarda da görev yapabilirler.
Teknolojik gelişmeler, kapalı devre TV sistemi gibi uygulamalarla mesleğin icrasını kolaylaştırmaktadır.
Gardiyanlar çalışma sırasında cezaevi üst yöneticileriyle, tutuklularla, hükümlülerle, meslektaşlarıyla, savcılarla, hâkimlerle, avukatlarla ve askerlerle iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Adalet alanı İnfaz ve Koruma dalında verilmektedir.
Ayrıca en az lise mezunu olmak şartıyla Kamu Personeli Seçme Sınavında başarılı olanlar, Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Eğitim Merkezinde hizmet-içi eğitim kurslarına alınır ve infaz koruma memuru olarak çalışabilirler.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki ve teknik ortaöğretimde İnfaz ve Koruma dalına giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Milli Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dal veya mesleğini belirler.
- Dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir. İşletme ve atölye ortamlarında ise eğitim uygulamalı şekilde yürütülür.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İnfaz ve Koruma dalından mezun olanlar şu alanlarda çalışabilir:
- Adalet Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı.
- Cumhuriyet başsavcılıkları.
- Ceza infaz kurumları.
- Cezaevleri ve infaz evleri.
- Özel güvenlik şirketleri.
- Kamu ve özel kurumların güvenlikle ilgili birimleri.
Adalet Bakanlığınca yapılan infaz ve koruma memuru alımlarında, liselerin Adalet alanı İnfaz ve Koruma dalı mezunlarına öncelik verilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Adalet alanı İnfaz ve Koruma dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet-içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Adalet Bakanlığına bağlı cezaevlerine İnfaz ve Koruma Memuru olarak giren devlet memurları, hizmet süreleri ve eğitim durumlarına göre yapılan sınavla İnfaz ve Koruma Baş Memurluğuna, diğer adıyla baş gardiyanlığa, yükselme imkânına sahiptir.
Lisans mezunu olan İnfaz ve Koruma Memurları, Adalet Bakanlığının açtığı sınavlarda idare memurluğu sınavını kazanmaları hâlinde cezaevi 2. Müdür ve 1. Müdür kademelerine kadar yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Polis.
- Bekçi.
- Koruma görevlisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Hapishane ve Tevkifhanelerinin İdaresi hakkında Kanun, 14 Haziran 1930-1721.
- Ceza İnfaz Kurumları ile Tevkif Evlerinin Yönetimine ve Cezaların İnfazına Dair Tüzük, 5 Temmuz 1967-8517.
- Adalet Bakanlığı E Tipi Cezaevi yetkilileri.
- Türk Meslekler Sözlüğü-İİBK.
- Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 30 Mart 2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi almak için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.