Tanım
Voleybolcu; file ile iki eşit alana bölünmüş bir oyun alanında, altışar oyuncusu bulunan iki takım arasında oynanan voleybol oyununu temel bir eğitim alarak gerçekleştiren sporcu kişidir. Oyunun amacı, topu yere düşürmeden üç pas kullanarak karşı sahaya geçirmektir.
Voleybolcu, sözleşme ile bağlı bulunduğu spor kulübünde, belirli bir ücret karşılığında lisanslı olarak ve uluslararası kurallara bağlı biçimde faaliyet gösterir.
Görevler
Voleybolcu, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Takımla birlikte sezon öncesi hazırlık çalışmalarına, sezon içi çalışmalara ve kamp programlarına katılır.
- Antrenörün belirlediği çalışma programını uygular.
- Fiziksel ve zihinsel olarak müsabakalara hazırlanır.
- Takımla birlikte maç takviminde belirtilen tüm voleybol müsabakalarına ve turnuvalara katılır.
- Antrenörlerin maç öncesinde, maç sırasında, mola ve devre aralarında vereceği taktikleri dinler ve uygular.
- Sezon çalışmalarını 10 aylık bir çalışma olarak yürütür.
- Yaşına göre belirlenen kategorisiyle ilgili müsabakalara katılır.
- Gerekli sağlık ve beslenme kontrollerinden geçer.
- Varsa sakatlıklarını kulüp doktoruna bildirir ve tedavisini yaptırır.
- Takımıyla ilgili toplantılara, rakip takım analizlerine ve oynanan maçlardaki istatistik değerlendirmelerine katılır.
- Karşılaşmayı yöneten hakemlere ve rakip takım oyuncularına saygılı ve sportmence davranır.
- Uluslararası oyun kurallarına uyar.
- Davet edilmesi halinde millî takım kamplarına ve millî takım adına voleybol müsabakaları ile turnuvalara katılır.
- Beden ve ruh sağlığını korur.
- Sporcuya zarar verecek kötü alışkanlıklardan uzak durur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Voleybolcuların antrenman ve müsabakalarda kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Antrenman ve maç forması
- Şort
- Spor ayakkabısı
- Spor çorabı
- Eşofman
- Spor çantası
- Voleybol topu
- Voleybol filesi
- Voleybol anteni
- Sağlık topları
- Kasa
- Minder
- Sıçrama çubukları
- Kuvvet çalışmaları için ağırlık barları ve ağırlıklar
- Lastikler
- Koşu bantları
- Bisiklet
- Atlama ipi
- Skorboard
Skorboard; sayıları, molaları, setleri ve servis atan tarafı gösteren cihazdır.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Voleybolcu olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Sportif yeteneğe sahip olmak
- İnsan ilişkilerinde başarılı olmak
- Takım oyununa uyum sağlamak
- Yaratıcı olmak
Voleybolcu seçiminde ayrıca sporcunun morfolojik yapısı, kondisyonel özellikleri, öğrenim yeteneği, performans düzeyi, zihinsel yetenekleri, sosyal faktörleri ve psikolojik faktörleri dikkate alınır.
Bu kapsamda değerlendirilen özellikler şunlardır:
- Boy, kilo ve vücut yapısı
- Genel ve özel dayanıklılık
- Statik ve dinamik kuvvet
- Sürat ve reaksiyon yeteneği
- Algılama, gözlem ve analiz etme yeteneği
- Yoğun yüklemelere dayanabilme
- Antrenman isteği ve başarıya ulaşma arzusu
- Motivasyon, oyun anlayışı ve yaratıcılık
- Liderlik, sorumluluk alabilme ve takım anlayışı
- Strese dayanabilme ve müsabakaya hazır olma
Çalışma ortamı ve koşulları
Voleybolcular spor salonlarında antrenman ve karşılaşma yaparlar. Çalışma ortamının temiz ve uygun ısıda olması beklenir. Saha zemininin tahta, yani parke, ya da plastik malzemeyle kaplı olması gerekir.
Çalışma ortamı gürültülü olabilir. Voleybolculardan genellikle düzenli ve disiplinli olmaları beklenir.
Voleybolcular; sporcu arkadaşları, antrenörleri, idarecileri, kulüp yöneticileri ve takımla ilgili kişilerle sürekli iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, lisans çıkarma yaşı olan 9 yaşından itibaren verilmeye başlanır. Eğitim verilen başlıca yerler şunlardır:
- Türkiye Voleybol Federasyonunca açılan kurs ve seminerler
- Yaz gelişim kampları
- Millî Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Voleybol Federasyonu iş birliği protokolü çerçevesinde düzenlenen okul voleybolu kurs ve seminerleri
- Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri bünyesinde açılan voleybol eğitim kursları
- Voleybol kulüplerinin altyapılarını oluşturmak için açtıkları kurslar
- Belediyelerin düzenlediği kurslar
- Okullardaki beden eğitimi dersleri
- Spor okulları
- Üniversitelerin spor bölümleri
Eğitime giriş koşulları
Voleybol kulüplerinin altyapı seçmelerine ve çeşitli kurumların voleybol kurslarına katılabilmek için genellikle en az 9 yaşından gün almış olmak gerekir. Başvuru sırasında spor yapmasında sakınca olmadığını gösteren sağlık raporu istenir.
Mahallî liglerde mücadele edebilmek için il temsilciliklerine, Türkiye liglerine katılım için ise Voleybol Federasyonuna başvuru yapılmalıdır.
Voleybol müsabakalarına katılabilmek için Türkiye Voleybol Federasyonundan lisans çıkarılması gerekir. Lisans işlemleri federasyon adına Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerince yapılır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Voleybol eğitiminin en az 9-11 yaş arasında başlaması gerekir. Eğitim, voleybolcunun tüm yaşamı boyunca sürer.
Eğitimde aşağıdaki konu ve çalışma alanlarına yer verilir:
Teknik antrenman
Voleybol oyunuyla ilgili temel çalışmalar yapılır. Bu çalışmalar arasında parmak pas, manşet pas, smaç, blok, savunma ve hücum çalışmaları bulunur.
Taktik antrenman
Müsabakalarda uygulanacak diziliş ve oyun sistemi ile rakip takıma göre hazırlanma gibi takımca gerçekleştirilen çalışmalar yapılır.
Kondisyon antrenmanları
Antrenmanın özelliğine ve döneme göre sporcunun kuvvet, dayanıklılık, sürat, beceri, koordinasyon ve hareketlilik gibi temel motor özelliklerinin geliştirilmesini ve korunmasını sağlayan çalışmalar yürütülür.
Teorik antrenmanlar
Saha içinde ve saha dışında voleybola özgü konularda bilgilendirme çalışmaları yapılır. Bu konular arasında beslenme, spor sakatlıkları, doping veya yabancı maddelerin zararları, voleybol oyun kuralları ve motivasyon yöntemleri yer alır.
Eğitim sonunda alınan belge
Lisans alan sporcu “Voleybolcu” unvanını alır. Spor okullarında “Katılım Belgesi” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Voleybolcu mesleğine olan ilgi, başarı seviyesi ve voleybolla ilgili uluslararası ilişkiler artmaktadır. Voleybolcu sayısı da her geçen gün artmaktadır. Ulusal ve uluslararası turnuvaların medya ve basında geniş yer bulması ile kazanılan başarılar, voleybolcuların iş bulma olanaklarını artırmaktadır.
Voleybolcular şu alanlarda istihdam edilebilir:
- Özel spor kulüpleri
- Belediyeler
- Okullar
- Sporla ilgili kamu kurum ve kuruluşları
Kaynak dosyada belirtilen düzenlemeye göre, üniversitelerin fakülte veya dört yıllık yüksekokullarından mezun olup 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48’inci maddesindeki genel şartları taşıyanlardan bazıları, başarı ve millî sporcu olma koşullarını karşılamaları hâlinde devlet kurumlarında da istihdam edilebilir.
Bu kapsamda;
- Olimpiyat Oyunları, Paralimpik Oyunları, Üniversiad Oyunları ile Akdeniz Oyunlarında ferdi ve takım müsabakalarında ilk üç dereceye girenler,
- Uluslararası Olimpiyat Komitesinin tanıdığı spor dallarının büyükler kategorisinde Dünya veya Avrupa şampiyonalarında ilk üç dereceye girenler,
- Bu yarışmaların takım sporlarında en az on kez ülkemizi temsil ederek millî sporcu belgesi alanlar,
kendi istekleri üzerine, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünde açık bulunan sportif eğitim uzmanı ve antrenör kadroları ile öğretmenlik için aranan diğer özel şartları da taşımaları kaydıyla Millî Eğitim Bakanlığında açık bulunan beden eğitimi branşındaki öğretmen kadrolarına sınavsız atanabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Voleybol eğitimi süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir. Yükseköğrenim kurumlarında, devam edilen üniversite takımında oynama karşılığında özel üniversitelerde ücretsiz olarak, eğitim bursu şeklinde, eğitime devam edilebilir.
Eğitim sonrası kazanç
Voleybolcu, Türkiye 2. ve 3. lig takımlarında oynadığı zaman kulübüyle yaptığı anlaşma gereği en az asgari ücret kadar ücret alabilir. Türkiye 1. lig takımlarında oynadığı zaman ise transfer miktarı ve aldığı ücret yükselmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Voleybolcular mesleğe kulüplerin altyapılarında; küçük, minik, yıldız ve genç takımlarda ücret almadan, amatör olarak başlarlar.
Mahallî ligde yaş sınırını doldurduklarında üçüncü, ikinci ve birinci lig takımlarında oynayarak ve transferlerini gerçekleştirerek ücret karşılığında mesleklerini sürdürebilirler.
Üniversitelerde ya da Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tarafından açılan kurslarda eğitim alarak şu alanlarda ilerleyebilirler:
- Yardımcı antrenör
- Antrenör
- Kıdemli antrenör
- Teknik direktör
- Teknik menajer
- İdari menajer
- Spor yöneticisi
- Spor yorumcusu
- Spor yazarı
Spor yorumcusu veya spor yazarı olma imkânı, kişinin yetenekleri doğrultusunda değerlendirilir.
Benzer meslekler
- Futbolcu
- Basketbolcu
- Hentbolcu
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye Voleybol Federasyonu
- İlgili eğitim kurumları ve üniversitelerin beden eğitimi ve spor eğitimi veren bölümleri
- Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Spor Eğitim Daire Başkanlığı
- Spor kulüpleri
- Gençlik ve spor il müdürlükleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
