Tanım
Dağ Kayağı Antrenörü, dağ kayağı sporu yapmak isteyenleri ferdi veya toplu olarak sportmenlik anlayışı içinde, uluslararası kural ve tekniklere uygun şekilde eğiten kişidir. Sporun esaslarını, teknik prensiplerini ve kurallarını öğretir.
Görevler
Dağ Kayağı Antrenörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Kullanılan malzemelerin bakımını yapar.
- Kullanılan malzemeleri söküp takabilir.
- Dağda ulaşılmayan noktalara kolaylıkla ulaşır.
- Rehberlik yapar.
- ISMF Uluslararası Dağ Kayağı Federasyonu standartlarında eğitim verir.
- TDF Türkiye Dağcılık Federasyonu talimatları gereği kurs açabilir.
- Dağ arama kurtarma konusunda etkin görev alır; çığ ve kayıp kişi arama kurtarma çalışmalarına katılır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Dağ kayağı
- Baton
- Eldiven
- Koruyucu gözlük ve kar gözlüğü
- Nefes alan, su geçirmeyen koruyucu elbise
- Balaklava ve koruyucu başlık
- Sırt çantası
- Suni fok derisi
- Çığ sondası
- Çığ sinyal alıcı-verici cihazı
- Kayak ayakkabısı
- Tozluk
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Dağ Kayağı Antrenörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sporu sevmek
- Kendini geliştirmeye istekli olmak
- Sabırlı olmak
- Programlı çalışmayı sevmek
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Etkili iletişim becerisine sahip olmak
- Takım oluşturma yeteneğine sahip olmak
- Dağ kayağı sporunun gerektirdiği fiziksel kapasiteye sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Dağ Kayağı Antrenörleri genellikle dağlarda ve açık alanlarda çalışır. Çalışırken özel kıyafet giymeleri gerekir. Meslektaşları ve sporcularla iletişim içinde görev yaparlar.
Eğitimin verildiği yerler
Dağ Kayağı Antrenörlüğü kursları; Türkiye Dağcılık Federasyonunun, dağcılık spor kulüplerinin ve diğer kuruluşların, eğitim öğretim kurumlarının istek ve ihtiyaçları dikkate alınarak Spor Eğitimi Dairesi Başkanlığı iş birliği ile Dağcılık Federasyonunca düzenlenir.
Eğitimle ilgili kuruluşlar şunlardır:
- TDF Federasyonu
- ISMF Uluslararası Dağ Kayağı Federasyonu
Eğitime giriş koşulları
Dağ Kayağı Antrenörlüğü eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az 21 yaşını bitirmiş olmak
- En az lise ve dengi okul mezunu olmak
- Türkiye Dağcılık Federasyonunun Eğitim Talimatında belirtilen Dağ Kayağı eğitim programını başarıyla tamamlamış olmak
- Son üç yıl içinde açılan bir ilk yardım kursunu veya Federasyonun eğitim kurslarında verdiği ilk yardım kurslarından birini başarıyla bitirmiş olmak
- Eğitim Talimatında yer alan eğitimlerin tümünü bitirdikten sonra iki yıl içinde yapılan faaliyetlerde, en az 3 adet 5 günlük ve 3000 metre üstüne çıkılmış dağ kayağı trans faaliyeti ile en az 3 günlük 10 adet dağ kayağı faaliyeti yapıldığını il temsilciliği ve kulüp onayıyla Federasyona belgelemiş olmak
- Taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis, 6 aydan fazla hapis veya affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine, güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar ile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma ve hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlardan ceza almamış olmak
- İstimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırmak veya devlet sırlarını açığa vurmak suçlarından dolayı, tecil edilmiş olsa dahi ceza almamış olmak
- Türkiye Dağcılık Federasyonu Disiplin ve Ceza Talimatı hükümleri ile Amatör Spor Dalları Ceza Talimatına göre son üç yıl içinde bir defada altı aydan fazla ve toplam bir yıldan fazla ceza almamış olmak
- En az Kış Gelişim Eğitimini bitirmiş olmak
Eğitimin süresi ve içeriği
Antrenör sınıfları beş kademe halinde yapılır. Eğitim programında şu dersler ve konular yer alır:
- Spor Anatomisi
- Spor Fizyolojisi
- Genel Antrenman Bilgisi
- Spor ve Beslenme
- Spor Sosyolojisi
- Spor Psikolojisi
- İlk Yardım
- Dağcılık Hastalıkları
Spor Fizyolojisi, Genel Antrenman Bilgisi ve Spor ve Beslenme eğitim programında tekrar eden başlıklar olarak yer almaktadır.
Uygulama programları, uygulamanın gerektirdiği mevsimde ve dağ ortamında gerçekleştirilir. Eğitim programlarının süreleri, gerekli görüldüğü hallerde Federasyon Eğitim Kurulunun önerisi ve Yönetim Kurulunun kararıyla uzatılabilir. Kaynak dosyada eğitim için sabit bir süre belirtilmemiştir.
Sınav ve değerlendirme
Antrenör kurs programlarının sonunda adaylar, temel ve özel eğitim ders programlarına ait bütün derslerden sınava tabi tutulur.
- Temel eğitim programının sınavı yazılı ve sözlü olarak yapılır.
- Özel eğitim programlarının değerlendirilmesi derslerin özelliklerine göre yazılı veya uygulamalı yapılır.
- Gerek duyulduğunda yazılı ve uygulamalı sınav birlikte yapılabilir.
- Sınavlar, ilgili dersin öğretim elemanları tarafından değerlendirilir.
- Temel ve özel eğitim programlarına ait derslerin sınav sonuçları 100 puan üzerinden değerlendirilir.
- Her dersten başarılı olmak için en az 60 puan alınması zorunludur.
- Temel eğitim ve özel eğitimlerden beş dersten başarısız olan kursiyerler, dört yıl içinde açılacak kurslara katılarak eğitimlerini tamamlar.
- IV. Kademe ve V. Kademe antrenörlük kurslarına girip başarılı olan antrenörler, ilgili branşlarda hazırlayacakları en az 4 bin kelimeden oluşan kurs bitirme projelerini Eğitim Kuruluna veya sınav değerlendirme komisyonuna sunmaları hâlinde belgelerini almaya hak kazanır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitim sonunda Dağ Kayağı Antrenörlük Belgesi verilir. Her kademe için ayrı belge düzenlenir.
Dağ Kayağı Antrenörlük belgesi kademeleri şunlardır:
- I. Kademe
- II. Kademe
- III. Kademe
- IV. Kademe
- V. Kademe
Çalışma alanları ve iş bulma
Dağ Kayağı Antrenörleri aşağıdaki alanlarda çalışabilir:
- Dağ gezisi rehberliği
- Dağ kayağı eğitimi
- TDF Türkiye Dağcılık Federasyonu eğitim kamplarında antrenörlük
- Arama kurtarma ekipleri
- Turizm alanı
Kaynak dosyada, kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak meslekte işsiz kalma riskinin hemen hemen olmadığı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Eğitim süresince kazanç yoktur.
Eğitim sonrası kazanç
Eğitim sonrası TDF Türkiye Dağcılık Federasyonunun belirlediği günlük rayiç bedel üzerinden eğitim kamplarında gelir elde edilir.
Özel eğitimlerin turizm alanındaki getirisi; zamana, kişi sayısına ve parkurun durumuna göre değişen fiyatlandırmaya bağlıdır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Her kademe için ayrı belge düzenlenir. Meslekte I, II, III, IV ve V. kademe olmak üzere beş kademe bulunur.
I. Kademe Yardımcı Antrenör
I. Kademe Yardımcı Antrenörlük, bu kademe için düzenlenen eğitim programını kapsar.
II. Kademe Antrenör
II. Kademe eğitim programına şu özelliklere sahip antrenörler katılabilir:
- I. Kademe Dağ Kayağı Antrenörlük belgesine sahip olmak
- Son bir yıl antrenörlük yaptığını belgelemek
- Federasyon etkinliklerinde antrenör olarak görev almak
- Son bir yıla ait tüm tırmanışlar ve katıldığı kurslara ait raporları Federasyona göndermek
III. Kademe Antrenör
III. Kademe eğitim programına şu özelliklere sahip antrenörler katılabilir:
- II. Kademe Dağ Kayağı Antrenörlük belgesine sahip olmak
- Son iki yıl antrenörlük yaptığını belgelemek
- Federasyon etkinliklerinde antrenör olarak görev almak
- Son iki yıla ait tüm tırmanışlar ve yönettiği kurslara ait raporları Federasyona göndermek
- Son iki yılda en az bir seminere katılmış olmak
IV. Kademe Antrenör
IV. Kademe eğitim programına şu özelliklere sahip antrenörler katılabilir:
- III. Kademe Dağ Kayağı Antrenörlük belgesine sahip olmak
- Son iki yıl antrenörlük yaptığını belgelemek
- İki yıllık süre içinde en az iki eğitim programına katılmış olmak
- İki seminere katılmış olmak
V. Kademe Antrenör
V. Kademe eğitim programına şu özelliklere sahip antrenörler katılabilir:
- IV. Kademe Dağ Kayağı Antrenörlük belgesine sahip olmak
- Son üç yıl antrenörlük yaptığını belgelemek
- Üç yıllık süre içinde sporla ilgili en az beş seminere katılmış olmak
İş hayatında ilerleme
Bilgi ve beceri ile kademeler arasında başarılı olma, iş hayatında ilerlemede önemli faktörlerdir.
Benzer meslekler
Kaynakta Dağ Kayağı Antrenörlüğüne benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Buz Tırmanış Antrenörü
- Kayak Antrenörü
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 16.08.2002 tarihli ve 24848 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Antrenör Eğitimi Yönetmeliği
- Türkiye Dağcılık Federasyonu Dağ Kayağı Antrenörlüğü Talimatı
- TDF Türkiye Dağcılık Federasyonu: http://www.tdf.gov.tr/
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- ISMF Uluslararası Dağ Kayağı Federasyonu: http://www.ismf-ski.org/
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.