Tanım
Dağ Kayağı Hakemi; ulusal, uluslararası veya il düzeyinde, kış şartlarında yüksek rakımlı dağlarda yapılan dağ kayağı yarışmalarında görev yapan kişidir. Branşa özgü yarışma kurallarını uygular ve yarışma sonuçlarının belirlenmesinde ekip halinde çalışır.
Görevler
Dağ Kayağı Hakemi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Yarışma tarihinden bir gün önce rotada kendisi için uygun kontrol noktaları oluşturmak.
- Yarışmacıları ilgili kontrol noktalarından geçirmek.
- Kontrol noktalarından geçişlerde yarışmacıların hangi sürelerde geçtiğini kaydetmek.
- Yarışma bitiminde bitiş noktasına ulaşarak tüm hakemlerle bir araya gelmek.
- Tüm hakemlerle birlikte yarışmacıların puanlarını ve varsa ceza puanlarını hesaplamak.
- Yarışmacıların hangi zaman aralığında yarışı tamamladığını tespit etmek.
- Federasyon tarafından düzenlenen kurs ve seminerlere katılmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Dağ Kayağı Hakemlerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Dağ kayağı malzemeleri:
- Kayak bağlama
- Baton
- Tur ayakkabısı
- Çığ sinyal cihazı
- Stoper
- Kayak kramponu
- Kürek ve çığ sondası
- İlk yardım seti
- Düdük
- Kalem
- Kronometre
- Defter
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Dağ Kayağı Hakemi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Doğa sporlarından hoşlanmak.
- Dağcılık sporunun gerektirdiği fiziksel ve teknik kapasiteye sahip olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- İletişim becerileri kuvvetli olmak.
- Soğukkanlı ve sabırlı olmak.
- Çevre bilincine sahip olmak.
- Zor şartlar altında hızlı ve isabetli karar verebilmek.
- Sorumluluk duygusu gelişmiş olmak.
- Adil davranış ve tarafsız değerlendirme becerisine sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Dağ Kayağı Hakemleri 1200-2700 metre yüksekliğe kadar dağlarda çalışır. Yarışlar kış şartlarında gerçekleştirilir. İş, oldukça yorucu ve zorlayıcı çalışma şartlarına bağlı olarak yürütülür.
Hakemler; meslektaşları, sporcular, antrenörler, teknik direktörler, federasyon yetkilileri ve hakem komiteleriyle iletişim halinde çalışır.
Yarışma düzenlendiğinde zaman zaman seyahat ederler.
Eğitimin verildiği yerler
Hakem yetiştirme kursu Türkiye Dağcılık Federasyonu tarafından düzenlenir. Kursun süresi 3 gündür ve kursiyerlerin bu süre içerisinde devam zorunluluğu vardır.
Kursta yazılı ve uygulamalı sınav yapılır. Sınavda yüz puan üzerinden yetmiş puan alan aday başarılı sayılır. Bir ay içerisinde istenilen belgeleri Federasyona gönderen adaya hakem lisansı düzenlenir. Lisansı düzenlenen aday hakem faaliyetlerinde görev alabilir.
Eğitime giriş koşulları
Hakem kursuna katılacak adaylarda aşağıdaki şartlar aranır:
- Türk vatandaşı olmak.
- Milli sporcular hariç lise mezunu olmak.
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- Görevi devamlı yapmaya engel olabilecek bedensel engeli bulunmamak.
- Tahkim Kurulu, Genel Müdürlük Ceza Kurulları, spor federasyonlarının disiplin kurulları veya Federasyon Disiplin Kurulundan son üç yıl içerisinde bir defada altı aydan fazla veya toplamda bir yıldan fazla süreyle hak mahrumiyeti ya da yarışmadan men cezası almamış olmak.
- Dağcılık, spor tırmanış ve dağ kayağı sporunu yapmış olmak.
- Taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla; zimmet, ihtilas, irtikâp, ırkçılık, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlardan ya da istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırmak, devlet sırlarını açığa vurmak suçlarından dolayı tescil edilmiş olsa dahi ceza almamış olmak.
Hakem kursuna başvuran adayların fazla olması durumunda, yukarıdaki şartlara ilave olarak şu nitelikler tercih sebebi olur:
- Spor tırmanış branşında milli olmak.
- İngilizce, Fransızca veya Almanca bilmek.
- Üniversitelerin beden eğitimi bölümü ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumları ile diğer üniversite ve yüksekokullardan mezun olmak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 3 gündür. Kurs süresince devam zorunluluğu vardır. Eğitim sonunda yazılı ve uygulamalı sınav yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Dağ Kayağı Hakemliği belgesi verilir.
Sınavda yüz puan üzerinden yetmiş puan alan ve bir ay içerisinde istenilen belgeleri Federasyona gönderen adaylara hakem lisansı düzenlenir. Lisansı düzenlenen aday hakem faaliyetlerinde görev alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Dağ Kayağı Hakemliği daha çok hobi amaçlı yapılabilir. Dağ kayağı hakemleri yılda 1-2 kez dağ kayağı yarışmasında görev alabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç bulunmamaktadır.
Eğitim sonrası
Mesleğin kısıtlı bir maddi getirisi vardır. Ödenen ücret, yarışma boyunca yapılan zorunlu harcamaları karşılayacak miktardadır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Hakemlik eğitiminde başarılı olanlar bir yıl boyunca aday hakem olur. Görev yaptıkça Merkez Hakem Kurulunun uygun görüşüyle sırasıyla bölge hakemi, milli hakem ve uluslararası hakem olarak ilerleyebilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Kayak Hakemi
- Kayak Eğiticisi
- Hakem
Ek bilgiler
Kaynak metinde bu başlık altında ayrıca bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- www.tdf.gov.tr
- Dağcılık sporuyla ilgili kulüpler
- Dağcılık sporuyla ilgili dernekler
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.