Tanım
Tiyatro Eleştirmeni ve Dramaturg, bir tiyatro eserini veya metnini düşünsel anlamda yorumlayarak anlamlı hale getiren kişidir. Eserin içeriğinde yer alması gereken metinsel içerik, sahne dekoru, sahne tasarımı, kostüm, ışık, ses ve görüntü gibi unsurlar arasında uyumlaştırma yapar ve fikirsel katkı sunar.
Görevler
Tiyatro Eleştirmeni ve Dramaturg, sahne dışı ve sahne üstü görev yapar. İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Sahne dışı çalışmalar
- İş organizasyonu yapar.
- Oyunu okur ve gereken araştırmayı yapar.
- Yazarlar veya çevirmenlerle oyun üzerine tartışır.
- Tiyatro yayınlarını okur.
- Kültür etkinliklerine katılır ve bu etkinlikler üzerine çalışır.
- Gazete, dergi ve kültür sanat dergilerinde mevcut bir tiyatro eserinin bütünlüğü hakkında yazı yazar.
- Gençleri, yetişkinleri ve çocukları yaratıcı drama konusunda eğitir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Sahne üstü çalışmalar
- Metin inceleme ve araştırmaları yapar.
- Oyuncu ve yönetmen kadrosuyla oyun metnindeki karakterler ve olaylar üzerinde çalışır.
- Oyunun provası sırasında bütünlüğün bozulduğu noktalarda yönetmene fikir sunar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Tiyatro Eleştirmeni ve Dramaturgların temel malzemesi sözcüklerdir. Kullandıkları başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Felsefe, tarih, tiyatro eserleri ve ekonomi gibi alanlarda kitaplar
- Defter
- Kalem
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tiyatro Eleştirmeni ve Dramaturg olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Güzel sanatlar ile Türk dili ve edebiyatına ilgi duymak
- Sözel ifade ve sözel düşünme gücüne sahip olmak
- Okumaktan hoşlanmak
- Sosyoloji, ekonomi, felsefe ve tarih konularında araştırma yapmak
- Yaratıcı ve çok yönlü düşünebilmek
- Yeni fikirlere ve yeniliklere açık olmak
- Dikkatli, sabırlı ve güçlü bir hafızaya sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Tiyatro Eleştirmeni ve Dramaturgun temel malzemesi öncelikle sözcüklerdir. Çalışma yeri bir tiyatro sahnesi olabileceği gibi evin bir odası da olabilir. Bu meslek elemanı için yer ve zaman kavramı belirleyici değildir.
Meslek mensupları; çevirmen, yönetmen, sahne ve kostüm tasarımcıları, tiyatro oyuncuları, ses ve ışık yönetmenleri veya teknisyenleriyle iletişim halinde çalışır.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelerin Edebiyat Fakültesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- İlgili üniversite tarafından yapılacak özel yetenek sınavına girmek ve başarılı olmak
gerekmektedir.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince aşağıdaki dersler ve benzeri dersler görülmektedir:
- Dramaturji
- Tiyatro Eleştirisi
- Türk Tiyatrosu
-
- Yüzyıl Tiyatrosu
- Reji ve Oyunculuk Tarihi
- Karşılaştırmalı Metin
- Çocuk Tiyatrosu
Teorik eğitimin yanı sıra seminer derslerine de katılım sağlanır. Seminer derslerinde yerli ve yabancı oyun yazarları, eleştirmenler ve yönetmenler davet edilerek öğrencilere farklı bakış açıları tanıtılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji eğitimini tamamlayanlar esas olarak tiyatro alanında kuramcı ya da uygulamacı olarak çalışırlar.
Mezunların çalışma alanları ve yapabilecekleri işler şunlardır:
- Özel veya ödenekli tiyatrolarda dramaturg, metin yazarı veya yönetmen olarak çalışmak
- Dergi, gazete, televizyon kuruluşları ve yayınevlerinde eleştirmen, muhabir, metin yazarı veya editör olarak görev yapmak
- Sinema veya televizyonda dramaturg, metin yazarı ya da senarist olarak çalışmak
- Çeşitli okullarda eğitimde drama çalışmaları yapmak
- Eğitim formasyonunu tamamlamaları halinde öğretmenlik hakkı elde etmek
- Kültür ve sanat vakıflarında çalışarak çeşitli sanatsal etkinlikler düzenlemek
- Şehir, devlet ve özel tiyatro topluluklarında dramaturg, genel sanat yönetmeni, yönetmen veya yönetmen yardımcısı olarak çalışmak
- Reklam ajanslarında art direktör veya metin ve reklam yazarı olarak görev yapmak
- Çocuk tiyatrolarında ve eğitim kurumlarında yaratıcı drama eğitimi vermek
Mezunların iş bulma imkânı mevcut olmakla birlikte, üniversite kontenjanlarının artması ve tiyatroların dramaturg çalıştırma ihtiyacının bilincine varmaması sonucunda gelecekte iş bulma sıkıntısı yaşanabileceği belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Çeşitli alanlarda çalışma imkânının bulunması, çalışılan sektörün büyüklüğü ve işyerlerinin ücret politikaları nedeniyle farklı ücretler söz konusudur. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Devlet ve Şehir Tiyatrolarında dramaturg kadrosu bulunmakla birlikte özel tiyatroların bu kadroya ihtiyaç duymadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte özel tiyatroların yurt dışındaki tiyatrolarla denk hale gelebilmesi için dramaturg ve tiyatro eleştirmenlerine duyulan ihtiyaç önem taşımaktadır.
Diğer ülkelerde dramaturglar, tiyatronun halkla ilişkiler ve afiş içeriğindeki görsellik alanlarına da katkı sağlamaktadır.
Benzer meslekler
- Tiyatro ve sinema yönetmeni
- Dramatik yazarlık ve dramaturgi
- Sanat yönetmeni
- Gazeteci ve yazar
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Bölüm eğitimi veren fakültelerin web siteleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.