Tanım
Dekoratif El Sanatları Teknisyeni; her türlü yüzey ve mekâna, geleneksel veya modern süsleme ve el sanatlarını da kullanarak dekoratif tasarım uygulamalarını gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Dekoratif El Sanatları Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Teknik resim çizimleri yapmak.
- Çeşitli yüzey süslemeleri yapmak.
- Vitray uygulamaları yapmak.
- Rölöve çıkarmak.
- Duvar resimleri yapmak.
- Yapı elemanları analizleri yapmak.
- Yüzeyleri işe hazırlamak.
- Geleneksel bezeme resmi yapmak.
- Bezeme kompozisyonunu yüzeye aktarmak.
- Fresko resim etütleri yapmak.
- Duvar resmi, grafiti ve mural painting uygulamaları yapmak.
- Mimari yüzeylere mozaik yapmak.
- Kullanılan araç ve gereçlerin temizliğini yapmak.
- Gerektiğinde iç mimar, inşaat mühendisi veya yapı denetim firmaları ile işbirliği yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Teknik çizim araç gereçleri: Değişik türde kâğıtlar, kalem, silgi, altlık, T cetveli, gönye, desimetre, pergel ve diğer büro alet ve malzemeleri.
- Ölçü aletleri: Kumpas, kompresör ve mikrometre.
- Ölçüm araç gereçleri: Katlanır metre, şerit metre, su terazisi, ip, çivi, çekiç, el feneri, tebeşir ve karbon kâğıdı.
- Oksijen ve kaynak takımları.
- Bilgisayar, yazıcı, tarayıcı, dijital kamera ve bilgisayar programları.
- Boyama araç gereçleri: Kuru boya, marker, akvarel, pastel, sulu boya, guaj boya, akrilik boya, yağlı boya, çini mürekkebi, sangın ve farklı tipte fırçalar.
- Yüzey işçiliği araç gereçleri: Merdiven, örtü, toz maskeleri, zımpara kâğıdı, zımpara takozu, tel zımpara, tel fırça, tornavida, maket bıçağı, alçı, kum, çimento, macun, tutkal, terazili mastar, eldiven ve sünger.
- Yüzey boyama araç gereçleri: Plastik, akrilik, sentetik, selülozik ve su bazlı boyalar; cam boyası, seramik ve porselen boyası, sprey boya ve benzeri malzemeler.
- Resim, tasarım ve maket malzemeleri: Resim kâğıdı, eskiz kâğıdı, milimetrik kâğıt, karton, mukavva, yazı katalogları, kitaplar, dergiler, köpük, asetat, asetat kalemi, cam, pense, kerpeten, vitray kurşunu ve yapıştırıcılar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Dekoratif El Sanatları Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisi gelişmiş olmak.
- Tasarım gücü yüksek olmak.
- Şekiller arasındaki fark ve benzerlikleri görebilmek.
- Sanata ilgi duymak.
- Yaratıcı olmak.
- İyi bir gözlemci ve araştırmacı olmak.
- Yeniliklere açık olmak.
- Renkleri ayırt edebilmek.
- Estetik görüşe sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Dekoratif El Sanatları Teknisyenleri genellikle büro, atölye ve benzeri kapalı ortamlarda çalışır. Bunun yanında tarihi binalarda, tozlu ve boyalı ortamlarda ve açık havada da görev yapabilirler.
Çalışma ortamı zaman zaman gürültülü ve kirli olabilir. Meslek mensupları birinci derecede malzeme ile ilgilenir. Kullanılan kimyasal maddeler nedeniyle çalışma ortamı tozlu ve kokulu olabilir.
Uzun süreli atölye çalışmalarında, yapılan çalışmaların montaj ve yerleştirme işlemlerinde görev alınabildiği için güvenlik tedbirleri önemlidir. Bu çalışmalar bedensel yorgunluğa yol açabilir.
Çalışırken meslektaşları, grafik tasarımcıları, iç mimarlar, mimarlar, endüstri tasarımcıları, inşaat mühendisleri, sıva-alçı-boya, cam, ahşap, polyester ve mozaik işçiliği elemanları gibi diğer çalışanlarla ve işverenle iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının El Sanatları Teknolojisi alanı Dekoratif El Sanatları dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de aynı alan ve dal altında mesleğin eğitimi verilebilir.
Halk Eğitim merkezlerinde verilen kurslarda da mesleki eğitim alınabilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılır. Bu seçimde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyleri iyi olanlar akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak; işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Dekoratif El Sanatları Teknisyenleri şu alanlarda ve iş yerlerinde görev alabilir:
- Mimari restorasyonlar.
- Dekorasyon alanı.
- Duvar resmi atölyeleri.
- Grafik tasarım ve ambalaj çalışmaları.
- Cam ve seramik endüstrisi.
- Vitray ve alçı atölyeleri.
- Desen tasarım üniteleri.
- Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Vakıflar Genel Müdürlüğü.
- Müzeler ve diğer kamu kurumları.
- Sahne ve tiyatro dekoru çalışmaları.
- Promosyon ve hediyelik ürün yüzey süsleme atölyeleri.
Özel sektörde desinatör olarak, restorasyon şirketlerinde ise kalemkar olarak çalışabilirler. İç mekânda kullanılan süsleyici unsurların üretimini yapan iş yerlerinde teknik eleman olarak istihdam edilebilirler.
Meslek mensupları gerek ara eleman olarak gerekse bağımsız şekilde kendilerine ait iş yeri ve atölyelerinde bu alanlarda hizmet verebilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran iş yerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran iş yerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan iş yerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin El Sanatları Teknolojisi alanı Dekoratif El Sanatları dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanlarını tercih etmeleri halinde öncelikli olarak yerleştirilmektedirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Alanlarıyla ilgili eğitimlere, kurslara ve seminerlere katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Yetenek ve isteğe göre Dekoratif El Sanatları Teknisyenleri kendi işlerini kurabilir ve sergi açabilirler.
Benzer meslekler
- Restorasyon teknisyeni.
- Seramik teknisyeni.
- İç mekân düzenleme teknisyeni.
- Baskı boya desen teknisyeni.
- El sanatları teknisyeni.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacı taşır. Meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Mesleki ve teknik eğitim kurumları.
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu.
- Mesleki eğitim veren öğretim kurumları.
- http://meslek.eba.gov.tr/
- Anadolu Mesleki ve Teknik Liselerin müfredat programı.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.