Tanım
Dekoratif Cam Elemanı; camın kullanıldığı her türlü yüzey ve mekânı, geleneksel sanatın birikimlerinden çıkışla çağdaş bir yaklaşımla değerlendiren kişidir. Dekoratif tasarım uygulamalarıyla ilgili gerekli düzenlemeleri yapar.
Görevler
Dekoratif Cam Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Camda kullanılacak tekniğe uygun desen araştırır.
- Özgün desen hazırlar ve çoğaltır.
- Uygulama yapılacak cam yüzeyin ölçüsünü teknik resim kurallarına göre alır.
- Cam yüzey üzerine, kullanım alanına göre fırça veya kompresör yardımıyla tekniğe uygun işlem yapar.
- Cam kesim elması ile ölçülü ve şekilli cam kesimi yapar.
- Cam yüzey üzerine uygulanacak desenden şablon çıkarır.
- Kurşunlu, Tiffany, alçılı ve füzyon vitray çeşitlerini yapar.
- Cam üzerine makine ile aşındırma tekniklerini uygular.
- Vektörel programlar yardımıyla bilgisayar ortamında grafik yazıları, tasarımlar ve uygulamalar yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Plotter makinesi (çıktı alma)
- Pistole (kompresör)
- Cam fırını
- Sıcak ve soğuk cam boyaları ve yaldız
- Ölçü aletleri
- Cam elması
- Maskeleme bantları
- Folyo
- Pergel elmas
- El rodajı
- Tiner
- Fırça
- Asetat kalemi
- Önlük
- Gözlük
- Maske
- Pense
- Eldiven
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Dekoratif Cam Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- El becerisine sahip olmak
- Özgün düşünebilmek
- Tasarım becerisi gelişmiş olmak
- Gelişmiş hayal gücüne sahip olmak
- Şekil ilişkileri ve renk algısı gelişmiş olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Dekoratif Cam Elemanları atölye, sınıf ve büro gibi kapalı yerlerde çalışır. Çalışma ortamında gürültülü makineler, kirli ve tozlu alanlar ile boya ve tiner gibi kokan uçucu malzemeler bulunabilir.
Makine, kesici aletler ve boya kabinleri gibi güvenliğe dikkat edilmesi gereken alanlarda çalışılır. Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun hareket edilmesi gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Seramik ve Cam Teknolojisi alanındaki “Dekoratif Cam” dalında verilir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri yürütülmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenen mesleki eğitim programına alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu ile bu durumu belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitiminden oluşur.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı şu iki bölümden oluşur:
- Genel bilgi dersleri
- Meslek bilgisi dersleri
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi almaya hak kazanır.
Fark derslerini tamamlayanlara ayrıca şu belgeler verilebilir:
- Meslek lisesi diploması
- Meslekle ilgili işyeri açma belgesi
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Dekoratif Cam Elemanları aşağıdaki alanlarda ve işyerlerinde çalışabilir:
- Mimari restorasyonlar
- Dekorasyon
- Duvar resmi atölyeleri
- Cam endüstrisi
- Grafik tasarım alanları
- Vitray atölyeleri
- Vakıflar Genel Müdürlüğü
- Kültür ve Turizm Bakanlığı
- Müzeler
- Sahne ve tiyatro dekoru hazırlayan yerler
- Promosyon ve hediyelik ürün yüzey süsleme atölyeleri
- Belediyelerin Sanat ve Meslek Edindirme Kursları
Meslek mensupları teknik eleman olarak istihdam edilebilir. Ayrıca bağımsız olarak kendilerine ait işyeri ve atölyelerinde hizmet verebilirler. Belediyelerin Sanat ve Meslek Edindirme Kurslarında eğitmen olarak da görev yapabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli alt sınırların altında olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 30'undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 15'inden
- Aday çırak ve çırağa, yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine, asgari ücretin yüzde 50'sinden
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından da faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanların ücretleri; yapılan işteki başarıya, işyerinin durumuna, kişinin bilgi ve yeteneğine ve çalışma kapasitesine göre farklılık gösterebilir. Kaynak dosyada eğitim sonrası için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Öğrenciler, “İşyeri Açma Belgesi” ile kendi atölyelerini açabilirler. Ayrıca özel atölyelerde tasarımcı olarak çalışabilirler.
Benzer meslekler
Dekoratif Cam Elemanı ile benzer meslekler şunlardır:
- Dekoratif Sanatlar Teknisyeni
- Dekoratif Seramik Teknisyeni
Ek bilgiler
Bu meslek bilgi dosyası, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu”
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.