Tanım
Çini İşlemecisi/Çinici; seramik hammaddesinden mutfak, banyo ve süs eşyaları yapan, bu malzeme ve eşyaların üzerine özgün çalışmalar işleyen veya eski çini motiflerinden yararlanarak desen ve biçim tasarlayan ve uygulayan kişidir.
Görevler
Çini İşlemecisi/Çinici, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
- İş organizasyonu yapar.
- Ürünlerin biçimlendirileceği model ve kalıpları hazırlar.
- Seramik çamurunu hazırlar, akışkanlığını ve yoğunluğunu kontrol eder.
- Hazırladığı çamuru biçimlendirir ve süsler.
- Şekil verilen çamuru fırında pişirir.
- Uygun desenleri, çeşitli boya ve fırçalar kullanarak ürün üzerine çizer.
- Şekil verilmiş seramiğin üzerine sır adı verilen parlak maddeyi sürer ve son haline gelmesi için tekrar fırında pişirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Seramik çamuru; kaolin, kil, kuars ve benzeri malzemeler.
- Kalıp yapımı için alçı ve arap sabunu.
- Spatül, sistre, bıçak, sünger ve çeşitli kazıyıcı aletler.
- Modelaj kalemleri.
- Fırın.
- Seramik fırçaları.
- Seramik boyaları.
- Aydınger ve eskiz kâğıtları.
- Çeşitli boyalar ve kimyasal maddeler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çini İşlemecisi/Çinici olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Güzel sanatlara ilgili ve bu alanda başarılı olmak.
- Göz ve eli eşgüdüm halinde kullanabilmek.
- Yaratıcı olmak.
- Şekil-uzay ilişkilerini algılayabilmek.
- Ayrıntılara dikkat edebilmek.
- Tasarlama ve çizim yeteneğine sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çini İşlemecisi/Çinici, çini ve seramik ürünleri imal eden atölye ve fabrikalarda çalışır. İsteyenler kendilerine ait atölye de kurabilir.
Çalışma ortamları tozlu, ıslak, çamurlu ve kirli olabilir. Ortam bazen sıcak ve kokuludur. Çalışırken daha çok malzemelerle ilgilendiği için başkalarıyla iletişime az gereksinim duyar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin “Seramik ve Cam Teknolojisi” alanı “Çinicilik” dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu durumda olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çiniciler, özel sektöre ait seramik işletmelerinin aşağıdaki bölümlerinde çalışabilirler:
- Dökümhane.
- Fırınlama.
- Sırlama.
- Korlama.
- Alçı.
- Kalıp.
Ayrıca karo üretim fabrikalarında ve atölyelerinde çalışabilirler veya kendilerine ait atölye açabilirler.
Çinicilik ve seramik teknisyenleri, işsiz kalmaları durumunda porselen sektöründe de iş bulma olanağına sahiptirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Çini İşlemecisi/Çiniciler çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı ve şef olabilirler.
Benzer meslekler
- Seramik Teknisyeni.
- Çini İşlemeciliği Teknisyeni.
- Desinatör.
- Hattat.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Meslek elemanları.
- Mesleğin icra edildiği işyeri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr.
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.