Tanım
Sinema yönetmeni, sinema için oyunlaştırılmış öykü ve romanların, yani senaryoların, oyuncular tarafından canlandırılmasını ve oyunun filme alınmasını sağlayan kişidir.
Görevler
Sinema yönetmeni iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Yazılı metni, yani senaryoyu, görsel olarak tasarlamak ve yorumlamak.
- Uygun oyuncuları seçmek.
- Senaryoya uygun çevre ve dekor seçimi için araştırma yapmak ve uzman kişilerle görüşmek.
- Sanat danışmanına giyim ve kostüm hakkında görüşlerini söylemek.
- Görüntü yönetmenine nasıl bir görüntü istediğini bildirmek.
- Oyunculara oyundaki karakterler hakkında bilgi vermek ve onlarla fikir alışverişinde bulunmak.
- Kamera açılarını belirlemek.
- Oyuncuları yönetmek.
- Çekimden sonra kurgu aşamasında kurgucunun yanında bulunmak ve çekilen sahnelerin birleştirilmesi çalışmasına katılmak.
- Filmin seslendirilmesinde dublaj yapımında bulunmak.
- Müzisyenlerle görüşerek senaryoya uygun müzik seçimi için çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Sinema yönetmenlerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Görüntü ve ses cihazları
- Kamera
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sinema yönetmeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Hayal ve tasarım gücü zengin olmak
- Yaratıcı ve kültürlü olmak
- Düşüncelerini ve fikirlerini iyi ifade edebilmek
- İnsanlarla iyi ilişki kurabilmek
- Duyguları anlayabilmek
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Sinema yönetmenleri genellikle stüdyolarda çalışır. Zaman zaman stüdyo dışında, açık havada veya kapalı mekânlarda da görev yaparlar.
Çalışma saatleri düzensizdir. Yönetmen, çalışırken oyuncular, kameraman ve diğer set işçileriyle sürekli etkileşim hâlindedir.
Çalışma ortamı filmin konusuna göre karanlık, tozlu, kokulu veya tehlikeli olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi üniversitelere bağlı İletişim fakültelerinde ve Güzel Sanatlar Fakültelerinin Sinema ve Televizyon bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Sinema yönetmenliği eğitimi için belirtilen giriş koşulları şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Meslek eğitiminin süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki meslek dersleri ağırlıklı olarak verilmektedir:
- İletişim Kuramları
- Televizyon Teknik Temelleri
- Sanat Tarihi
- Sinema ve Televizyonda Ses Tekniği
- Sinema ve Televizyonda Video Tekniği
- Sinema ve Televizyonda Kamera ve Aydınlatma Teknikleri
- Basın ve Yayına Giriş
- Görüntü Estetiği
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Sinema yönetmenleri film çekim stüdyolarında ve film setlerinde çalışırlar. Başta TRT olmak üzere, özel radyo ve TV kuruluşlarında da iş bulabilme olanakları bulunmaktadır.
Özel radyo ve TV kuruluşlarının yayın dünyasına girmesiyle birlikte bu meslekteki çalışma alanı genişlemiştir. Yayıncılık sektörü dünyada olduğu gibi ülkemizde de gelişmekte ve yaygınlaşmaktadır. Özel TV ve radyoların daha kaliteli programlara ihtiyaç duyması, kendini iyi yetiştirmiş, gelişmeleri ve değişmeleri takip edebilen ve sanatseverlere yönelik iyi projeler üretebilen meslek elemanlarına olan ihtiyacı artırmaktadır.
Sinema ve Televizyon lisans programını bitirenlerden, Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan veya açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar Radyo-Televizyon alanı öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince bir kazanç sağlanması söz konusu değildir.
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Farklı kurumlarda kazanç durumu da farklıdır ve belirli standartlara oturtulamamıştır. Özellikle Türkiye’de kazanç, iş öncesi anlaşmaya bağlıdır.
İşin maliyeti ve zorluk derecesi ile sinemanın bütçesinden çalışanların ücretlerine ayrılan pay, alınacak ücreti etkiler. Tanınmışlık, deneyim, mesleki başarı ve daha önceki projeler doğrultusunda iş anlaşmasına göre ücret alınmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
İş piyasasında ilerleme, yapılan işin kalitesine ve sayısına göre değerlendirilmektedir. Ölçü olarak, hazırlanacak programların izleyiciler tarafından beğenilmesi esas alınmaktadır.
İzleyiciye hitap eden, sanatsal değeri olan ve izleme oranı yüksek yapıtların sahipleri meslekte her zaman aranır. Bu durum, ekonomik durumlarını iyileştirmelerine ve meslekte en iyi ürünleri yapmanın verdiği doyuma ulaşmalarına katkı sağlar.
Ulusal ve uluslararası düzeyde düzenlenen yarışmalarda derece almak ve ün sahibi olmak, bu meslekte ilerlemenin yolları arasında yer alır.
Benzer meslekler
- Tiyatro yönetmeni
Ek bilgiler
Sorumluluk
Sinema yönetmeni şu konulardan sorumludur:
- Yapıta uygun oyuncuların, çevrenin ve kostümlerin seçilmesi
- Yapıtın seslendirilmesi
- Uygun müziğin belirlenmesi
- İşin planlandığı gibi yapılabilmesi için herkesin görevini en iyi şekilde yerine getirmesi
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü öğretim elemanları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi
- Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema ve TV Bölümü
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.