Tanım
Siber Güvenlik Teknisyeni; iş yeri bilişim altyapısı ve sistemlerinin siber tehdit unsurlarına karşı korunması amacıyla bilgi sistemleri envanterini oluşturan, ağ ve güvenlik cihazlarını kuran, işleten ve güncelleyen kişidir.
Siber güvenlikle ilgili olayları takip eder. Güvenlik, risk, tehdit ve zafiyet analizleri yaparak gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.
Görevler
Siber Güvenlik Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Siber güvenlik ve bilgi güvenliği ile ilgili yasal mevzuata uygun şekilde iş ve işlemleri yürütmek.
- Bilgi işlem sisteminin envanterini oluşturmak.
- Bilgi güvenliğini sağlamak için gerekli tedbirleri almak.
- Sistem güvenliğini sağlamak için gerekli işlem adımlarını uygulamak.
- Sanallaştırma ayarlarını yapmak.
- Ağ cihazlarını yapılandırmak.
- Güvenlik duvarı ile saldırı tespit ve önleme sistemlerinin (IDS/IPS) yapılandırılmasına katkıda bulunmak.
- Ağ ve güvenlik cihazlarının fiziksel güvenliği için alınması gereken tedbirleri uygulamak.
- Web ve mobil uygulama güvenliğini sağlamak için gerekli denetim ve işlemleri gerçekleştirmek.
- Veri tabanı güvenliğini sağlamak için gerekli işlem adımlarını uygulamak.
- Sunucu yönetimini ve güvenliğini sağlamak için gerekli işlem adımlarını uygulamak.
- Ağ trafiği analiz araçlarını kullanarak ağ trafiğini izlemek.
- Log analizi yaparak olası güvenlik ihlallerini tespit etmek.
- Sistemde zafiyet tespiti yaparak raporlaştırmak.
- Sızma testi metodolojisini uygulamak.
- Sızma testi raporuna katkıda bulunmak.
- Yazılım geliştirme yaşam döngüsünde uygun kodlama tekniklerini kullanarak güvenli yazılımlar geliştirmek.
- Yapay zekâ algoritmalarını kullanarak çözümler geliştirmek.
- Sızma testlerinde kullanmak için betik dilleri ile komut satırları geliştirmek.
- Siber olay kaynaklarını incelemek.
- Siber olaya müdahale etmek için gerekli işlem adımlarını uygulamak.
- Adli bilişim sürecini uygulamak.
- Tehdit modelleme ve risk değerlendirme çalışmalarına katkıda bulunmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Masaüstü bilgisayar.
- Dizüstü bilgisayarlar.
- Sunucu sistemleri.
- Tümleşik yazılım geliştirme ortamları.
- Yorumlayıcılar.
- Açık kaynak işletim sistemleri.
- Ağ ve güvenlik cihazları.
- Adli bilişim cihaz ve yazılımları.
- Bilgi toplama yazılımları.
- Ağ trafiğini izleme yazılımları.
- Güvenlik açığı tarama yazılımları.
- Vekil sunucu yazılımları.
- Sızma testi için yardımcı araçlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Siber Güvenlik Teknisyeni olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik bilimine ilgili ve yetenekli olmak.
- Analitik düşünme ve problem çözme becerisine sahip olmak.
- Derinliğine araştırmaya ilgi duymak.
- Problemleri fark edebilmek ve alternatif çözüm yöntemleri üretebilmek.
- Sabırlı, ileri görüşlü, meraklı ve soğukkanlı olmak.
- Dikkatli olmak ve ayrıntıları fark edebilmek.
- İletişim becerileri gelişmiş olmak.
- Gözlem yapma becerisi yüksek olmak.
- Takım çalışmasına yatkın olmak.
- Yabancı dil öğrenmeye yatkın olmak.
- Teknolojik gelişmeleri takip etmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Siber Güvenlik Teknisyeni genellikle kapalı alanlarda çalışır. Çalışma ortamları iyi aydınlatılmış, havalandırılmış, termal konfor koşullarına ve uygun gürültü düzeyine sahip, ofis ergonomisine uygun şekilde hazırlanmış yerlerdir.
Meslek çalışanı bu ortamlarda ayakta veya oturarak çalışabilir. Siber güvenlik merkezlerinde vardiya durumu olabilir. Veri merkezleri gürültülü ve soğuk olabilir.
Birlikte çalıştığı kişiler ilgili birim amirleri ve çalışma arkadaşlarıdır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Siber Güvenlik Alanı Siber Güvenlik dalında verilmektedir.
Ayrıca üniversitelerin veya özel kuruluşların açtığı kurslarda da bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyleri iyi olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Siber Güvenlik Teknisyeni kamu kurumlarında ve özel kuruluşlarda çalışabilir. Mesleğini bağımsız şekilde de yapabilir.
Başlıca çalışma alanları ve sektörler şunlardır:
- Savunma sanayii.
- Havacılık.
- Sağlık.
- Eğitim.
- Ticaret.
- Haberleşme.
- Ulaşım.
- Finans.
- Enerji.
- Bilgi işlem departmanları.
- Kırmızı ve mavi takımlar.
- Sızma testi yapan firmalar.
Dijitalleşmeyle birlikte siber saldırıların artması; ağların, sistemlerin ve verilerin korunması için önleyici tedbirlerin alınmasını zorunlu hâle getirmiştir. Kendini geliştirmiş ve geliştirmeye devam eden meslek sahiplerinin iş bulma olanağı gün geçtikçe daha da artmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alır.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada eğitim sonrası için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Siber Güvenlik Alanı Siber Güvenlik dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi hâlinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Siber güvenlik alanında eğitim veren firmaların eğitimlerine, kulüplerin etkinliklerine ve staj programlarına katılarak uzmanlaşma sağlanabilir. Siber güvenlik kamplarına ve yarışmalarına katılım sağlanabilir. Bu çalışmalarla mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek çalışanları, iş hayatındaki bilgi ve tecrübelerine göre kamu ve özel sektördeki bilgi işlem departmanlarında mesleki olarak ilerleyebilirler.
Kendi işyerlerini açabilirler.
Benzer meslekler
- Siber Güvenlik Elemanı
- Ağ ve Sistem Uzmanı
- Siber Güvenlik Analisti
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca açıklanmış bir bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek öğretim üyeleri ve elemanları.
- İlgili eğitim kurumlarının web siteleri.
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi.
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Millî Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü Siber Güvenlik Alanı Çerçeve Öğretim Programı.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.