Tanım
Adli Bilişim Mühendisi; internet ortamında kullanılacak bilgi ve yazılımların hukuki anlamda suç oluşturup oluşturmayacağına karar veren, bilgi güvenliğinin sağlanmasına, siber saldırıların önlenmesine ve çözümüne yönelik çalışmalar yapan kişidir.
Bu meslek mensubu, siber güvenlik alanındaki bilişim sistemlerini etkili bir şekilde kullanır.
Görevler
Adli Bilişim Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Kurum ve kuruluşlarda siber suç oluşumlarını engeller.
- Bilişim sistemleri üzerinden işlenen suçlarla ilgili verileri doğru alır, analiz eder ve analiz sonuçlarını raporlar.
- Dijital suçlarla ve yasal düzenlemelerle ilgili gerekli araştırmaları yapar.
- Bilişim sistemlerinin seçilmesini, planlanmasını ve doğru yapılandırılmasını sağlar.
- Bilişim sistemlerini gerekli güvenlik önlemlerini alarak korunaklı hale getirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Adli Bilişim Mühendislerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Veri inceleme ve analiz ekipmanları
- Mobil cihaz inceleme yazılım ve donanımları
- Ses analiz ekipmanları
- Görüntü analiz ekipmanları
- Bilgisayar ağı inceleme sistemleri
- Veri kurtarma kitleri
- Disk çizilmesine karşı koruma cihazları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Adli Bilişim Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Yoğun iş ortamında ve grup içinde çalışmaya uyumlu olmak
- Yaratıcı ve yenilikçi yaklaşımlara sahip olmak
- Öğrenmeye meraklı olmak
- Etkili iletişim ve problem çözme becerisine sahip olmak
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Analitik düşünce yeteneğine sahip olmak
- Algoritmik bakış açısına sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Adli Bilişim Mühendisleri, adli bilişim laboratuvarlarında veri inceleme ve analizlerini yaparak sonuç raporlarını üretirler.
Özel laboratuvarlarda nem, toz, duman, ısı ve ses yalıtımı yapılmış ortamlarda çalışılır. Raporlama süreci için uzun çalışma saatleri gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Mühendislik ve Teknoloji Fakültelerindeki Adli Bilişim Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Bazı üniversitelerde Adli Bilişim Mühendisliği alanında tezli yüksek lisans programı olarak lisansüstü eğitim de verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince aşağıdaki mesleki dersler ağırlıklı olarak verilmektedir:
- Algoritma ve programlama
- Adli bilişim mühendisliğinin temelleri
- Temel hukuk
- Programlama dilleri
- Bilgisayar sistemleri
- Adli bilişim kanunları
- Online suç takibi
- Optimizasyon teknikleri
- Elektronik delil toplanması ve analizi
- Yazılım etiği
- Mobil uygulama yazılımı geliştirme
- Web sitesi kullanılabilirliği
- Bilgi güvenliği yönetimi
Dersler uygulamalı ve kuramsal olarak sürdürülür. Staj veya işyeri eğitimi zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Günümüz sosyal yaşamının parçası haline gelen siber dünyaya bağımlılık arttıkça, bu durum suç odaklarının da dikkatini çekmiş ve bilişim sistemleri suç aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bilişim suçları yeni bir suç çeşidi olarak günden güne tehlikeli hale gelmekte ve sayıları artmaktadır. Bu durum Adli Bilişim Mühendisi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır.
Adli Bilişim Mühendisleri şu kurum ve kuruluşlarda iş imkânı bulabilirler:
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- Emniyet Genel Müdürlüğü
- Jandarma Komutanlığı
- Adli Tıp Kurumları
- Adli Bilimler Enstitüleri
- Üniversiteler
- Diğer kamu kurumları ve bağlı birimleri
- Belediyeler
- Banka ve finans kuruluşları
- Ticari firmalar
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Yükseköğrenimleri süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Mesleğin eğitimi sırasında kişinin isteğine ve donanımına göre özel firmalarda çalışarak hem deneyim hem de kazanç elde etmesi mümkün olabilmektedir.
Eğitim sonrası
Adli Bilişim Mühendisinin alacağı ücret; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Adli Bilişim Mühendisleri, çalıştıkları işletmelerde performanslarına bağlı olarak üst yönetim seviyelerine yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Bilgisayar Mühendisi
- Yazılım Mühendisi
- Elektronik Mühendisi
Kaynakça
- Fırat Üniversitesi Adli Bilişim Mühendisliği web sayfası
- Gazi Üniversitesi Bilişim Enstitüsü web sayfası
- Fırat Üniversitesi Adli Bilişim Mühendisliği Öğretim Üyeleri
- ÖSYM web sayfası
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.