Tanım
Bilgisayar Bakım ve Onarımcısı; bilgisayar ve donanımlarını monte eden, gerekli işletim sistemini yükleyen, meydana gelen arızaları tespit ederek onarımını ve bakımını yapan kişidir.
Görevler
Bilgisayar Bakım ve Onarımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Bilgisayarın parçalarını birleştirir.
- Bilgisayara elektrik vererek test eder.
- İletişim programlarını veya paket programları yükler ve ikinci testi yapar.
- Kullanılacağı yerlere bilgisayar ve donanımını monte eder.
- Parçaların yerlerine doğru şekilde yerleşip yerleşmediğini kontrol eder.
- Bilgisayarı çalıştırır ve gerekli ayarlarını yaparak kullanıma hazır hâle getirir.
- Bilgisayar kullanımıyla ilgili katalog, standart harf ve sembolleri tanır; şemaları okur.
- Hata mesajlarını ve anlamlarını çözer.
- Elektronik cihazlar yardımıyla arızaları bulur.
- Güç kaynağı, ekran, klavye, fare, yazıcı ve diğer çevre birimlerinin arızalı parçalarını onarır veya yerine yenisini takar.
- Monitör, klavye, ekran ve diğer çevre birimlerinin belirli zamanlarda bakımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, klavye, fare, ekran ve çevre birimleri
- Tornavida
- Pense
- Toz temizleyiciler
- Avometre
- Osilaskop
- Voltmetre
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bilgisayar Bakım ve Onarımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik ve fiziğe ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak
- El becerisine sahip olmak
- Mekaniğe ilgili ve yetenekli olmak
- Şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilmek
- Dikkatli, tedbirli ve sorumluluk duygusu gelişmiş olmak
- Planlı çalışma alışkanlığına sahip olmak
- Yeniliklere açık olmak ve gelişmeleri takip edebilmek
- Ayrıntıları algılayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Bilgisayar Bakım ve Onarımcıları endüstride, özel ve resmi kuruluşlarda bilgisayar kullanılan her alanda çalışırlar. Genellikle kapalı ortamlarda ve bürolarda, işin niteliğine göre ise özel olarak düzenlenmiş antistatik ortamlarda görev yaparlar.
Çalışma alanları genellikle elektrikle aydınlatılmıştır. Daha çok cihaz, alet ve malzemelerle ilgilenirler. Bununla birlikte zaman zaman meslektaşları ve müşterilerle iletişim kurmaları gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir. Eğitim, Bilişim Teknolojileri alanının Bilgisayar Teknik Servisi dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklinde yapılır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalı ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Elektronik ve bilgisayar alanında büyük gelişmeler yaşanmıştır. Bilgisayar kullanımı eğitim ve öğretim, haberleşme, endüstri, tıp ve optik gibi birçok alanda yaygınlaşmıştır.
Bilgisayarın sahip olduğu olanaklardan en fazla yararlanabilmenin yolu, eğitilmiş, iyi yetişmiş ve nitelikli insan gücünden geçer. Ülkemizde bilgisayar kullanımı yaygınlaştığı için bilgisayarların yapım, onarım ve bakımlarında teknik elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Bilgisayarın birçok parçası yurt dışından geldiği için yabancı dil bilenlerin, özellikle İngilizce bilenlerin, iş bulma şansı daha fazladır.
Eğitimlerini tamamlayıp kalfalık belgesi alanlar; endüstride, özel ve resmi kuruluşlarda farklı alanlarda bilgisayar bakımı, onarımı ve imalatında çalışabilirler. Ustalık belgesi almaya hak kazananlar ise imalat, bakım ve onarım alanlarında işyeri açıp işveren olarak çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar. Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Çalışanlar genellikle ücretlerine ek olarak yaptıkları her iş için prim alırlar. Meslekte kendi işini kurup çalışanların ücretleri daha yüksek olabilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Ustalık belgesi alanlar bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Elektronik alet ve cihaz tamircisi
- Radyo-TV tamircisi
- Haberleşme cihazları bakım ve onarımcısı
- Büro makineleri bakım ve onarımcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 4702 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Meslek elemanları
- Çıraklık Eğitim Programı
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Türk Meslekler Sözlüğü
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
