Tanım
Temel müzik kavramlarını bilen ve uygulayan, müzik ve ses uygulamaları yapan, temel teknik resim ile alandaki ana enstrümanların çizimini yapan kişidir. Yapacağı enstrümana uygun ağacı seçerek bu ağaçları enstrüman yapımına uygun hâle getirir ve takım ve makineleri kullanır.
Mızraplı Sanat Müziği Enstrümanları Yapımcısı; sanat müziği enstrümanlarından ud, tambur ve lavta gibi çalgıları ve bunların parçalarını yapar, üretir ve bakımını gerçekleştirir. Ayrıca temel düzeyde enstrüman çalar.
Görevler
Mızraplı Sanat Müziği Enstrümanları Yapımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Enstrüman yapımında kullanılan makinelerin ve el aletlerinin bakımını ve onarımını yapar.
- Araç ve gereçleri tekniklerine uygun şekilde kullanır.
- Enstrüman yapımında kullanılan ağaç malzemelerin yapısını, işlenişini ve özelliklerini bilir.
- Çalgı projesinde belirtilen form ve ölçülere uygun olarak enstrüman üretir.
- Enstrümanların bakım ve onarımını yapar.
- Alanına giren temel enstrümanları başlangıç seviyesinde icra eder.
- Temel müzik kavramlarını bilir ve uygular.
- Çalgıların akort uygulamalarını yapar.
- Alandaki tüm ana enstrümanların çizimini yapar.
- Çizimleri bilgisayar desteğiyle modeller.
- Çalgıların süslenmesiyle ilgili temel teknikleri bilir ve uygular.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Şerit testere, planya, kalibre, kalınlık ve freze makineleri
- Luthier bıçakları, rendeleme aletleri ve sistre
- Zımpara çeşitleri
- Ölçme, markalama ve kontrol aletleri
- Enstrüman fırını ve ütüsü
- İskarpela ve oyma kalemi çeşitleri
- Rayba, burgu taşı ve masat
- Eğe, törpü ve nişangeç
- El frezesi ve dekupaj
- Matkap ve titreşimli zımpara
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mızraplı Sanat Müziği Enstrümanları Yapımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Müziği kolay algılamak
- Enstrüman çalmaya yatkın olmak
- Görme ve işitme algısı iyi olmak
- Gözleri ve elleri eşgüdümle kullanabilmek
- Estetik bakış açısına sahip olmak
- Dikkatli ve titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Mızraplı Sanat Müziği Enstrümanları Yapımcıları, ülkemizde ağırlıklı olarak müzik aleti üreten ve satan küçük ve orta ölçekli işletmelerin atölyelerinde ve satış mağazalarında çalışabilir.
Atölye ortamı tozlu ve gürültülü olabilir. Kesici ve elektrikli aletlerle çalışıldığı için iş kazası riski bulunabilir. Görevlerini yaparken müzisyenler ve meslektaşlarıyla iletişim hâlindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Müzik Aletleri Yapımı alanındaki “Mızraplı Sanat Müziği Enstrümanları Yapımı” dalında verilir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri yürütülmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu sunmak
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görülecek meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mızraplı Sanat Müziği Enstrümanları Yapımcıları, müzik aletleri yapımı sektöründe şu alanlarda çalışabilir:
- Müzik aletleri yapım atölyeleri
- Enstrüman yapım işletmeleri
Meslek mensupları kendi işyerlerini de açabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanlar için ücret, işçi ve işveren arasında yapılan anlaşmayla belirlenir. Ücretler çalışma kapasitesine, kişinin bilgi ve becerisine ve sektörün ücret düzeyine göre değişkenlik gösterebilir.
Kamu sektöründe çalışanlar tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme olanakları mevcuttur. Çalıştıkları işyerlerinde yeterli bilgi düzeyine sahip olanlar yetkili personel olabilir.
Meslek mensupları kendilerine ait bağımsız işyerleri açabilir.
Benzer meslekler
- Mızraplı Halk Müziği Enstrümanları Yapımcısı
- Mızraplı Batı Müziği Enstrümanları Yapımcısı
- Yaylı Enstrüman Yapımcısı
- Müzik Aleti (Çalgı) Yapımcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri ilgili alan uzmanları
- Meslek EBA
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.