Tanım
Mızraplı Halk Müziği Enstrümanları Yapımcısı; temel müzik kavramlarını bilen ve uygulayan, müzik ve ses uygulamaları yapan, temel teknik resim ile alandaki ana enstrümanların çizimini yapan kişidir.
Meslek elemanı, yapacağı enstrümana uygun ağacı seçer ve bu ağaçları enstrüman yapımı için uygun hâle getirir. Bunun için gerekli takım ve makineleri kullanır. Bağlamayı temel düzeyde çalar; halk müziği enstrümanlarından oyma cura, çöğür ve bağlamayı yapar, üretir ve bakımını gerçekleştirir.
Görevler
Mızraplı Halk Müziği Enstrümanları Yapımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Temel müzik kavramlarını uygular.
- Müzik fiziği ve ses uygulamalarını yapar.
- Yapacağı enstrümanın teknik ve meslek resimlerini çizer.
- Ağacı kullanıma hazırlar.
- Bağlama çalar.
- Mesleğin gerektirdiği takım ve makineleri kullanır.
- Oyma cura, çöğür ve bağlama yapar.
- Oyma cura, çöğür ve bağlamanın bakımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Planya, kalınlık ve freze makineleri
- Rendeleme aletleri
- Şerit testere
- Törpü
- Eğe
- Titreşim zımpara makinesi
- Dik ve el matkabı
- İskerpela ve oyma kalemi çeşitleri
- Ölçme, markalama ve kontrol aletleri
- Zımpara çeşitleri
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mızraplı Halk Müziği Enstrümanları Yapımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Enstrüman çalmaya ilgili ve yatkın olmak
- Estetik bakış açısına sahip olmak
- Ses ve ritim algısı gelişmiş olmak
- Dikkatli ve titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslek elemanları ağırlıklı olarak müzik aleti üreten ve satışını yapan küçük ve orta ölçekli işletmelerin atölyelerinde ve satış mağazalarında çalışabilirler.
Atölye ortamı tozlu ve gürültülü olabilir. Kesici ve elektrikli aletlerle çalışıldığı için iş kazası riski bulunabilir. Meslek elemanları görevlerini yaparken müzisyenler ve meslektaşlarıyla iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Müzik Aletleri Yapımı alanındaki “Mızraplı Halk Müziği Enstrümanları Yapımı” dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Programın özelliğine göre gerektiğinde bu durum sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalı ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi alır.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mızraplı Halk Müziği Enstrümanları Yapımcıları şu alanlarda iş bulabilirler:
- Enstrüman yapım atölyeleri
- Müzik eğitimi kursları
- Enstrüman yapım kursları
- Müzik aleti üreten ve satışını yapan işletmelerin atölyeleri
- Müzik aleti satış mağazaları
Meslek, günümüze kadar hobi amaçlı ve usta-çırak ilişkisi içerisinde yapılmaktayken görsel ve işitsel araçların artması ve yaygınlaşması, bireyin sanatını daha geniş kitleler önünde yapma imkânını artırmıştır. Bu durum, el emeğiyle imal edilen eşya ve araçların daha fazla değer kazanmasına yol açmıştır.
Günümüzde ve gelecekte kendini, bilgi ve becerisini geliştiren meslek elemanlarınca küçük bir maliyetle kurulabilecek atölyelerde iş alanlarının genişleyeceği ve yaygınlaşacağı, buna paralel olarak kazanç miktarlarının artacağı düşünülmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli oranlarda ücret ödenir. Bu kapsamda:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanlar için ücret, işçi ve işveren arasında yapılan anlaşmayla belirlenir. Ücretler çalışma kapasitesine, kişinin bilgi ve becerisine ve sektörün ücret düzeyine göre değişkenlik gösterebilir.
Kamu sektöründe çalışanlar, tabi olunan mevzuat hükümlerine göre ücret alırlar. Kaynak dosyada eğitim sonrası için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme olanakları vardır. Meslek elemanları, çalıştıkları işyerlerinde yeterli bilgi düzeyine sahip olmaları koşuluyla yetkili personel olabilirler.
Ayrıca kendilerine ait bağımsız işyerleri açabilirler.
Benzer meslekler
- Mızraplı Sanat Müziği Enstrümanları Yapımcısı
- Mızraplı Batı Müziği Enstrümanları Yapımcısı
- Yaylı Enstrüman Yapımcısı
- Müzik Aleti (Çalgı) Yapımcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Balıkesir Güzel Sanatlar Lisesi
- Balıkesir Belediyesi Konservatuarı
- Milli Eğitim Bakanlığı MEGEP Kitapçığı, Ankara 2007
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.