Tanım
Her türlü mekanizma, makine ve enerji dönüşüm sistemlerinin tasarımını, üretim planlamasını ve yapımını, bakım-onarımını ve işletilmesini, kontrolünü ve geliştirilmesini yapan kişidir.
Görevler
- Makinenin ve ürünün üretimi ile ilgili üretim yöntemlerini ve süreçlerini araştırır ve tasarlar.
- Parça, makine ve mekanik-enerji sistemlerinin ihtiyaçlara ve standartlara göre üretilmesi için malzeme seçimi yapabilir.
- İmalat yöntem ve sistematiğine karar verebilir ve bunları yönetebilir.
- Malzeme ve ekipman tedariki sonrası bunların giriş kalite kontrolünü yapar ve kullanıma hazır duruma getirilmesini sağlar.
- Makine ve ürünün üretimi ile ilgili üretim süreçlerinin kullanıma hazır duruma getirilmesini sağlar.
- Güncel tasarım ve imalat teknolojilerini izler ve analizlerini yapar.
- Yenilik ve iyileştirmelerin üretimde uygulanmasını sağlayabilir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Bilgisayar yazılım ve donanımları.
- Makine ve metalürji bilişim yazılım ve program sistemleri.
- Makine ve enerji alanındaki ölçme ve kontrol aletleri ve ekipmanları.
- Üç boyutlu tarayıcılar.
- Prototip üretimi için üç boyutlu yazıcılar.
- Gerekirse el ile çizim gereçleri: T cetveli, pergel, rapido, gönye takımı ve metre.
- Hammadde ve imalat tezgâhları.
- Tasarım, AR-GE ve imalat laboratuvarları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Makine ve İmalat Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek.
- Neden-sonuç ilişkileri kurabilmek.
- Matematik ve fizik konularına ilgili olmak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Algoritmik bakış açısına sahip olmak.
- Eleştirel ve analitik düşünebilmek.
- Pratik düşünce ve problem çözme becerilerine sahip olmak.
- Programlı çalışmayı sevmek.
- Etkili iletişim kurabilmek.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Yaratıcı ve yeniliklere açık olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Makine ve İmalat Mühendisi, ürün ve sistem tasarımı, geliştirme ve üretim alanlarında görevlendirilebilir. Bu nedenle AR-GE ve tasarım merkezleri ile birimlerinde çalışabilir. İmalatla ilgili süreçlerde yer alması sebebiyle fabrika, atölye ve şantiyelerde de görev yapabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı fakültelerin “Makine ve İmalat Mühendisi” bölümünde verilmekte iken bu bölümlere artık öğrenci alınmamaktadır. Bu meslek eğitimine ilişkin bazı bilgiler, bu bölümlere öğrenci alındığı döneme aittir.
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin mühendislik fakültelerinin “Makine ve İmalat Mühendisliği” bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı olmak.
Belirtilen şartları taşıyan ön lisans mezunları, “Makine ve İmalat Mühendisliği” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Mesleğin eğitimi meslek dersleri ağırlıklı verilmektedir. Akademik program boyunca eğitim, üretim laboratuvarlarında uygulamalı ve kuramsal (teorik) olarak sürdürülür. Eğitim programında işyeri stajları bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Makine ve İmalat Mühendisliği lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Makine ve İmalat Mühendisleri, ürün veya hizmet üreten tüm kamu ve özel sektör işyerlerinde çalışabilirler.
Mesleğin temel ilkeleri tüm endüstriler için geçerli olduğundan mühendisler aşağıdaki sektörler dâhil olmak üzere birçok sektörde görev alabilirler:
- Tekstil
- Uçak
- Otomotiv
- Beyaz eşya
- Demir-çelik
- Bilişim
- Gıda
- Petrol
- Plastik
- İlaç
Endüstriyel verimlilik ve teknolojik yenilikler, yurt içinde ve yurt dışında Makine ve İmalat Mühendislerine olan talebi artırabilir.
Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” sahibi olan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanabilir. Bu belgeyle İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
- Yükseköğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün sağladığı yüksek öğrenim ve harç kredisinden yararlanabilirler.
- Çeşitli kurum ve kuruluşların sağladığı burs imkânlarından yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında özel sektörde verilen ücret, kişinin deneyim ve niteliklerine bağlı olarak değişmektedir.
Kamu kesiminde çalışanlar, 657 Sayılı Devlet Memurları Yasasına göre teknik eleman olarak maaş ve yan ödeme almaktadırlar.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
Yüksek lisans yapmış olmak ve yabancı dil bilmek avantaj sağlamakta ve meslekte ilerlemede etkili olmaktadır.
Çeşitli üniversite ve özel laboratuvarların düzenlediği ücretli kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Bilgisayar ve yabancı dil konularında kendilerini geliştiren Makine ve İmalat Mühendisleri, değişen teknolojiye daha fazla uyum sağlayabilmektedirler.
Teknik yetkinliklerinin yanında yönetsel yetkinliklerini de geliştiren ve kullanabilen Makine ve İmalat Mühendisleri, işletmelerde yönetici kademelerine yükselebilmektedirler.
Benzer meslekler
- Makine Mühendisi
- İmalat Mühendisi
- Mekatronik Mühendisi
- Uçak Mühendisi
- Gemi Makineleri Mühendisi
Ek bilgiler
Makine ve İmalat Mühendislerinin görevleri arasında şunlar da yer alır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- YÖK web sayfası: www.yok.gov.tr
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
