Tanım
Cevher Hazırlama Mühendisi; üretilen doğal kaynakların farklı alanlarda kullanılabilir hale getirilmesi ve hammaddeye dönüştürülmesi amacıyla gerekli sistemleri tasarlayan, imal ettiren, bakım ve onarımını yapan ve yeni sistemler geliştiren kişidir.
Bu sistemler; zenginleştirme, zararlı maddelerden arındırma ve boyutlandırma gibi işlemleri kapsar.
Görevler
Cevher Hazırlama Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Her türlü cevher ve kömür hazırlama ve zenginleştirme işlemleri için proses ve tesis tasarımı yapmak.
- Her türlü cevher ve kömür hazırlama tesislerinin işletilmesini denetlemek.
- Altın, gümüş ve değerli metaller üretimine yönelik zenginleştirme tesislerinin tasarımını, işletilmesini ve denetimini yapmak.
- Termik enerji santrallerinin ham madde hazırlama tesislerini tasarlamak ve işletmek.
- Temiz katı yakıt üretim tesislerini tasarlamak ve işletmek.
- Demir-çelik, cam, seramik ve çimento sanayilerinin ham madde hazırlama tesislerinin tasarımını yapmak.
- Gübre, yem, deterjan, boya ve sert plastik endüstrilerinin ham madde hazırlama tesislerini tasarlamak ve işletmek.
- İnşaat agrega tesislerinin tasarımını yapmak.
- Nükleer enerji ham maddelerinin zenginleştirilmesini ve teknolojisini araştırmak.
- Atık değerlendirme, toprak ıslah teknolojileri ve tesis işletmeciliği gibi alanlardaki gelişmeleri izlemek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Manyetik, gravite ve elektrostatik ayırıcılar.
- Flotasyon makineleri.
- Kırıcılar ve elekler.
- Kimyasal analizler için atomik absorbsiyon cihazları.
- UV spektrometresi.
- XRF cihazı.
- Minerolojik analizler için kullanılan mikroskoplar.
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Cevher Hazırlama Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik, fizik, kimya ve doğal kaynaklar konularına ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Doğayı ve doğal kaynakları sevmek.
- Bir konuyu derinlemesine araştırma isteği duymak.
- Açık havada ve yer altında çalışabilmek.
- Tertipli ve düzenli çalışmak.
- Ayrıntılara dikkat etmek.
- İyi gözlem yapabilmek ve yaratıcı olmak.
- Esnek çalışma koşullarına uyum sağlamak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı açık havada, doğa koşullarında veya üretim ortamındaki kapalı alanlarda olabilir.
Meslek; kirli, tozlu, gürültülü ve kapalı ortamlarda yürütülebilir. Çalışmalar gerekli önlemler alınarak gerçekleştirilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Maden Fakültesi Cevher Hazırlama Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek Yüksekokulları ile Açık Öğretim ön lisans programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından açılan DGS'de başarılı olmak.
Bu koşulları sağlayanlar, “Cevher Hazırlama Mühendisliği” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 4 yıldır. Bir yıl süreli zorunlu İngilizce Hazırlık Programı uygulanmaktadır. İngilizce yeterlilik sınavını başaranlar doğrudan birinci sınıfa alınırlar.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Parça Mekaniği.
- Makina Elemanları.
- Malzeme ve Kurutma.
- Agrega Hazırlama ve Teknolojisi.
- Çimento Hammaddeleri ve Teknolojisi.
- Kömür Teknolojisi.
- Maden Üretim Teknolojisi.
- İleri Teknoloji Hammaddeleri.
- Dolgu Maddeleri.
Ayrıca staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Cevher Hazırlama Mühendisleri, cevher ve katı malzeme hazırlama ile ilgili bütün sektörlerde çalışabilirler. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Metalurji.
- Demir-çelik.
- Cam.
- Seramik.
- Çimento.
- Deterjan.
- Gübre.
- Yem.
- İnşaat malzemeleri.
- Boya endüstrisi.
- Enerji üretimi.
Cevher hazırlama; zenginleştirme, hammaddeleri zararlı maddelerden arındırma ve boyutlandırma gibi işlemleri içeren ve endüstrinin gereksinim duyduğu bir uzmanlık dalıdır.
Kömür harmanlama ve briketleme tesisleri ile kırma taş ve öğütme tesisleri de Cevher Hazırlama Mühendislerinin bazı ek uzmanlık alanlarıdır. Söz konusu sektörlerin bulunduğu yerlere göre meslekte iş bulma açısından farklılıklar olabilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç; çalışılan kuruluşun türüne, çalışılan pozisyona, firmanın ücret politikasına ve şehre göre değişmektedir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar, 657 Sayılı Kanunda belirtilen teknik hizmetler sınıfındaki kadroların derece ve kademesine göre maaş alırlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Maden Mühendisi.
- Metalurji ve Malzeme Mühendisi.
- Çevre Mühendisi.
- Kimya Mühendisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- İstanbul Teknik Üniversitesi: www.cevher.itu.edu.tr
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi, 2000.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.