Tanım
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi; deniz ve iç suların biyolojik ve ekolojik özellikleri, su canlılarının yetiştirilmesi, hastalıkları, avlanma zamanı ve teknolojisi, su ürünleri işleme ve değerlendirme teknolojisi, balıkçı gemileri yönetimi ile sualtı tekniği konularında çalışan kişidir.
Görevler
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Suda yaşayan canlıların yaşam evrelerini inceler.
- Suda yaşayan canlılardan insanlar için yararlı olanlarının uygun avlama yöntemlerini ve avlanma zamanlarını belirler.
- Suda yaşayan canlıların yetiştiriciliği için gerekli araştırma ve geliştirme çalışmalarını yapar.
- Kaynakların sürdürülebilir kullanımı konusunda gerekli önlemleri alır.
- Su ürünleri yetiştiriciliği ve işletme tesislerinin planlamasını ve işletilmesini gerçekleştirir.
- Yetiştiricilik tesislerinde üretim ve stok yönetiminde idari ve teknik sorumluluk alır.
- Balık ve diğer su ürünlerinin işlenmesi, değerlendirilmesi ve pazarlanmasını gerçekleştirir.
- Balık unu ve yem fabrikalarında üretim ve kontrol görevi yapar.
- Deniz ve iç sular ekolojisinin, su kirliliğinin, sağlık ve kalite uygunluğunun kontrollerini yapar.
- Su ürünlerinin üretilmesinde projelendirme ve verimlilik çalışmaları yapar.
- Doğal ve yetiştiriciliği yapılan balıkların hastalıkları, tedavi ve kontrolleri üzerine çalışmalarda bulunur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli balıkçı gemileri
- Balık avcılığında kullanılan alet ve ekipmanlar
- Balık ölçüm ve yaş tayin ekipmanları
- Balık yetiştirme üniteleri ve ilgili cihazlar
- Akıntı, yüzme ve dalma aletleri
- Kirlilik ve su kalitesi ölçüm cihazları
- Balık işleme tesisleri ile ilgili her türlü donanım
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İnceleme ve araştırma merakı olmak
- Temel bilimlere ve fen bilimlerine ilgi duymak
- Özellikle matematik, biyoloji ve zooloji alanlarına ilgi duymak
- Açık havada, ıslak ve nemli ortamlarda, deniz, göl ve akarsular civarında çalışmaya ilgi duymak
- Sabırlı, dikkatli ve düzenli çalışma alışkanlığına sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisleri; balık ve su ürünlerinin yetiştirildiği, işlendiği ve pazarlandığı ortamlarda çalışırlar. Denizler, akarsular, göller, balık yetiştirme çiftlikleri, balık unu ve yem fabrikaları, gemiler, özel liman ve denizcilik kuruluşları, tersaneler ve laboratuvarlar başlıca çalışma ortamlarıdır.
Çalışma yerleri çoğu kez ıslak ve nemlidir. Mesleği icra edebilmek için iyi derecede yüzme bilmek ve bir yıldız balık adam belgesine sahip olmak, çalışma alanı rekabetinde önemli avantajlar arasındadır.
Balıkçılık Teknolojisi Mühendislerinin sorumlu mühendis olarak işyerlerinde çalışabilmeleri için Ziraat Mühendisleri Odalarına üye olmaları gerekir. Üye olduktan sonra proje hazırlama ve sorumlu mühendis olarak imza yetkileri bulunmaktadır.
Eğitimin verildiği yerler
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisi mesleğinin eğitimi, üniversitelerin Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı olmak
İlgili önlisans programlarından mezun olup DGS’de başarılı olanlar, Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Bu programa alınacak öğrencilerin yüzme, dalma, can kurtarma ve denize dayanıklı olma durumlarına engel teşkil edecek herhangi bir sağlık sorunu bulunmadığına dair sağlık kurulu raporu almaları gerekmektedir. Raporun, üniversitelerin belirleyeceği hastanelerden alınması gerekir.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Bazı üniversitelerde normal eğitim süresine ek olarak 1 yıl yabancı dil hazırlık uygulaması yapılmaktadır.
Eğitim süresince matematik, fizik, kimya, biyoloji, ekonomi ve pazarlama gibi temel dersler teorik olarak verilir.
Öğrencilerin mesleki eğitimi başarıyla bitirebilmeleri için staj yapmaları gerekir. Staj, balık üretim tesislerinde veya balıkçı gemilerinde yapılabilir.
Mesleki eğitim sırasında öğrenciler isteğe bağlı olarak şu kurslara katılabilirler:
- Balık adam ve dalgıçlık kursları
- Gemicilik için STCW kursları
- Kaptanlık sertifika kursları
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisleri, yurt içinde ve yurt dışında deniz ve iç sularda su ürünleri üretimi ve avlanması alanında faaliyet gösteren kamu ve özel kuruluşlarda çalışabilirler.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Denizcilik Genel Müdürlüğü
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
- Belediyeler
- Su ürünleri ve gıda işleme firmaları
- Su ürünleri ve gıda pazarlama firmaları
- İç su ve deniz balıkları yetiştiricilik çiftlikleri
- Balıkçı gemileri
- Özel limanlar
- Denizcilik kuruluşları
- Tersaneler
- Laboratuvarlar
İç su ve deniz balıkları yetiştiricilik çiftliklerinde sorumlu mühendis olarak görev alabilirler. Balıkçı gemilerinde ve 500 gros tona kadar olan gemilerde 3. veya 4. kaptan, yani sınırlı vardiya zabiti, olarak çalışabilirler. Özel limanlarda ve denizcilik kuruluşlarında mühendis ve gemi adamı olarak da görev yapabilirler.
Çeşitli kredilerden yararlanmak suretiyle balık ve su ürünleri yetiştirme çiftlikleri kurarak kendi işlerini yapabilirler.
Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği programını bitirenlerden, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar, denizcilik ve su ürünleri alanı öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak iş güvenliği uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden faydalanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Balıkçılık Teknolojisi Mühendislerinin alacağı ücret; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Tecrübeye bağlı olarak özel sektörde sorumlu mühendislik ve yöneticilik yapabilirler.
Benzer meslekler
- Su Ürünleri Mühendisi
Ek bilgiler
Kaynak metinde bu başlık altında ayrıca bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Bünyesinde Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği bölümü bulunan üniversiteler
- Öğretim elemanları
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- http://www.deniz.ktu.edu.tr
- http://www.denizcilik.gov.tr
- 9 sayılı MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.