Tanım
Biyomühendis, temel tıp bilimleri ile mühendislik bilimleri arasında bağlantı kurarak çalışmalar yapan kişidir.
Görevler
Biyomühendis, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Tasarım yapar.
- Uygulama yöntemlerini geliştirir.
- Uygun ekipmanı seçer veya geliştirir.
- Amaca uygun üretimi planlar ve uygular.
- Üretim sektöründeki sistemlerin geliştirilmesi ve hizmetlerin verilmesi yoluyla toplumun yaşam seviyesini yükseltmek için çalışmalar yapar.
- Biyoteknolojik yöntemlerle çeşitli gıda malzemeleri, içecekler, enerji kaynakları, ilaçlar ve biyokimyasal maddeler ile biyolojik sistemlere uyumlu malzemeler elde edilmesi için planlama, araştırma ve uygulama çalışmalarında bulunur.
- Bu sektörlerde üretim yapan işletmelerin AR-GE departmanlarında görev alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Biyomühendislerin kullandığı çeşitli laboratuvar araç ve gereçleri şunlardır:
- Santrifüj
- pH metre
- İnkübatör
- Mikropipetler
- Atomik absorpsiyon
- Fermentörler
- Filtrasyon araçları
- Kromatografi cihazı (ayırma ve saflaştırma cihazı)
- Fosforimager
- Hassas terazi
- Etüv
- HPLC
- Spektrometre
- Pompalar
- Diyaliz araçları
- Çeşitli büro malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Biyomühendis olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle biyoloji ve kimyaya ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak
- Bilimsel meraka ve araştırmacı bir yapıya sahip olmak
- Tasarım yapma ve tasarladığını uygulayabilme gücüne sahip olmak
- Dikkatini yoğunlaştırabilmek ve ayrıntıları görebilmek
- Kimyasal ve biyolojik maddelere karşı alerjisi olmamak
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Biyomühendis, sektörel bazı değişiklikler olmakla birlikte çalışmasının büyük çoğunluğunu laboratuvar ortamında yapar. Zaman zaman üretim bölümünde bulunmak da görevlerinin bir parçasıdır.
Her iki çalışma ortamında da hijyen koşullarına uyulması, bazı durumlarda ise tamamen steril bir ortamın sağlanması mesleğin gereklerindendir. Biyolojik maddelerle çalışılması durumunda biyolojik güvenlik ilkelerine de uyulması gerekir.
Çalışma süreleri düzenli, çalışma ortamı temizdir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, yükseköğretim kurumlarının Biyomühendislik bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Biyomühendislik eğitiminin giriş koşulları şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak
DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Biyomühendislik lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi bir yıl hazırlık eğitimi olmak üzere 5 yıldır.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Fizikokimya
- Stoikiometri
- Akışkanlar Mekaniği
- Mikrobiyoloji
- Moleküler Biyoloji
- Biyopress Mühendisliği
- Hayvan Doku Türleri
- Immunoloji
- Simülasyon ve Proses Analizleri
- Biyomühendislik Tasarımı
Zorunlu staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Biyomühendislik eğitimini tamamlayarak mezun olanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Biyomühendislik lisans programını tamamlayanlar geniş bir endüstriyel yelpazede görev alabilirler. Çalışabilecekleri alan ve kuruluşlar şunlardır:
- Gıda sektörü
- Tarım sektörü
- Sağlık sektörü
- İlaç sektörü
- Çevre sektörü
- Hastaneler
- Klinikler
- Hıfzısıhha ve TSE gibi yasal yükümlülükleri olan kuruluşlar
- Genetik tanı ve tedavi merkezleri
- Aşı üretim tesisleri
- İthalat-ihracat şirketleri
Araştırmacı veya öğretim görevlisi olarak çalışmak isteyenlerin lisansüstü eğitim yapmaları gerekmektedir.
Ülkemizde yeni bir dal olması ve son yıllarda Biyomühendislik alanındaki gelişmelere paralel olarak artan iş olanakları, yeni alanların da ortaya çıkmasını sağlayacaktır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” bulunan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı’nda 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Biyomühendisin alacağı ücret; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişebilir. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır ve zam ile tazminatlardan yararlanır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Biyomühendislik mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Biyomühendisler, çalıştıkları alan veya sanayi koluna göre çalışmalarını belirli bir konuda yoğunlaştırabilirler.
Benzer meslekler
- Genetik Mühendisi
- Biyokimya Mühendisi
- Moleküler Biyoloji ve Genetik
- Biyomedikal Mühendisi
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlıdır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Öğretim Elemanları
- Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız Kuzgun), 2000
- https://www.ege.edu.tr
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.