Tanım
Biyosistem mühendisi; tarım alanında arazi ve su kaynakları, tarımsal yapılar, tarımsal makine sistemleri ve tarımsal enerji sistemleriyle ilgili sistemlerin tasarımını, projelendirilmesini ve yönetimini yapan kişidir.
Görevler
Biyosistem mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır. Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Biyosistemlerle ilgili enerji kaynaklarının kullanılmasını ve korunmasını sağlamak.
- Biyolojik kaynakların korunması ve geliştirilmesi prensiplerini gözeterek sürdürülebilir tarım ve gıda üretiminin gerçekleştirilmesini sağlamak.
- Tarım ve gıda ürünlerinin üretiminden tüketimine kadar olan süreçlerde gerekli makine ve tesislerin tasarımını, projelendirilmesini, yapımını ve işletilmesini yapmak.
- Biyosistemlerde üretim amacıyla kullanılan her türlü yapı, barınak ve tesisin projelendirilmesi, yapımı ve işletilmesi işlerini yapmak.
- Sulama suyu ve hayvan içme suyu sağlamak için yapılacak göletler, drenaj, toprak erozyonunu önleyici toprak ve su muhafaza tesisleri ve tarımsal yapılarla ilgili araştırma, etüt, plan, proje, uygulama ve kontrol hizmetlerini yapmak.
- Sulama tesislerinde suyun tarımda kullanılmasıyla ilgili arazi tesviyesi, tarla başı kanalları, tarla grup yolları, tarla içi sulama ve drenaj tesisleri, arazi ıslahı, arazi toplulaştırması, dağıtım ve benzeri toprak ve su kullanımını geliştirme projeleri yapmak.
- Toprak, su ve bitki ilişkileriyle ilgili etüt, fizibilite, planlama, projelendirme, uygulama ve kontrol çalışmaları yapmak.
- Başta tarım ve gıda üretimi olmak üzere çeşitli alanlarda nitelikli uygulamalar yaparak kurulan sistemlerin sürdürülebilirliğini sağlamak.
- Sistem kurulum planı, malzeme seçimi ve maliyet hesaplaması yaparak sistemin ömür süresini belirlemek.
- Belirtilen zaman dilimlerinde kısmi ve genel bakım planlaması yapmak.
- Kurulan sistemin sürdürülebilirliği için sistem içi alt sistemler kurmak ve bunların takibini yapmak.
- Tarımda otomasyon ve yeni gelişen teknoloji çalışmalarını yürütmek.
- Hassas tarım tekniklerini uygulamak.
- Kırsal alanların geliştirilmesiyle ilgili plan ve projeler yapmak.
- Hesapsal çalışmalar ve enformatik teknolojileri kullanarak bu alanlarda modeller geliştirmek.
- Çevresel ölçüm ve örnek toplama gibi konularda otomasyon sistemlerine entegrasyon sağlamak.
- Yerinde tayin ve inceleme yapabilecek sensör ve biyosensör gibi ekipmanları geliştirmek.
- Nanoteknoloji, enformasyon teknolojisi ve otomasyon gibi yeni teknolojilerin kullanılan sistemlere entegrasyonunu sağlamak.
- Enerji kaynaklarının doğru kullanılmasını ve korunmasını sağlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Biyosistem mühendislerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tarım makineleri ve sulama makineleri
- Enformatik teknolojileri altyapısı
- Yapı makineleri
- Ergonomik unsurlar ölçüm sistemleri; titreşim ve gürültü ölçüm sistemleri
- Rüzgâr, su ve güneş gibi enerji kaynakları sistemleri
- Güç ve kuvvet makineleri
- Hidrolik ve turbo makineler
- Sera ekipmanları
- Sulama sistemleri
- Ölçme aletleri
- Bilgisayar paket programları ve CBS tabanlı çizim programları
- Sensör ve biyosensörler
- Hayvan barınakları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Biyosistem mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine ilgi duymak
- Matematiksel işlem yapabilme yeteneğine sahip olmak
- Bilimsel çalışmalara meraklı olmak
- Yeniliklere açık olmak
- İletişim becerisinin yüksek olması
- Arazi koşullarında çalışmaktan hoşlanmak
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması
- Analitik düşünce yetisine sahip olmak
- Proje oluşturma, araştırma ve geliştirmeye ilgi duymak
- Çevreye duyarlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Biyosistem mühendisleri hem kapalı ortamlarda hem de arazide çalışırlar. Çalışabilecekleri kapalı ortamlar arasında bürolar, laboratuvarlar, ilgili bakanlıklar, üniversiteler ve belediyeler yer alır.
Açık alanlarda çalışırken aşırı sıcak, aşırı soğuk, nemli ve tozlu hava koşullarına maruz kalabilirler. Kapalı ortamlarda ise kullandıkları materyaller nedeniyle gürültü, koku ve nem gibi faktörlerle karşılaşabilirler.
Meslek mensupları farklı mühendislik dalları, özel sektör ve kamu sektörü, çiftçiler ve kooperatiflerle iletişim hâlinde çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, ziraat ve mühendislik fakültelerinin Biyosistem Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Biyosistem Mühendisliği eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açık öğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS'de başarılı oldukları takdirde Biyosistem Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Ancak bazı üniversitelerde 1 yıl yabancı dil hazırlık programı uygulanır.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Botanik
- Toprak Bilgisi
- Toprak Bilimi ve Bitki Havza Yönetimi
- Kırsal Yerleşim Planlaması
- Tarımda Görüntü İşleme Uygulamaları
- Tarım Makineleri İşletmeciliği
- Hidroloji
- Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri
Eğitim sırasında staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Ziraat veya mühendislik fakültelerinin Biyosistem Mühendisliği bölümünü başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Biyosistem mühendisliği, Türkiye'de yeni tanımlanan ve üniversitelerin ilgili bölümlerinde yeni yer almaya başlayan bir bölümdür.
Biyosistem mühendisleri aşağıdaki kamu kuruluşları ve özel sektör alanlarında iş bulabilir:
- İl özel idareleri
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık ile ilgili kamu kuruluşları
- Çevre ve Şehircilik ile ilgili kamu kuruluşları
- Orman ve Su İşleri Bakanlıkları
- Belediyeler
- Devlet Su İşleri
- Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu
- Tarımsal araştırma enstitüleri
- Arazi toplulaştırması müteahhitlik firmaları
- Üniversiteler ve öğretim elemanlığı
- Tarım makineleri sanayisi
- Traktör sanayisi
- Tarımsal danışmanlık kuruluşları
- Tarıma dayalı kooperatifler
- Kamu bankaları ve özel bankalar
- Tarım makineleri müteahhitlik kuruluşları
- Yenilenebilir enerji üretim şirketleri
- Sulama birlikleri
- Sulama ve drenaj müteahhitlik firmaları
- Özel mühendislik ve danışmanlık büroları
- Teknoloji geliştirme bölgeleri
- Tarımsal yapılarla ilgili müteahhitlik firmaları
- Tarıma dayalı uluslararası şirketler
- Hayvancılığa dayalı makine sanayisi
- Gıda makineleri sanayisi
- Büyük tarımsal işletmeler
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarında eğitim alan ve eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi ile bakanlıkça açılan iş güvenliği uzmanlığı sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, iş güvenliği uzmanı belgesi almaya hak kazanarak iş güvenliği uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Biyosistem mühendisliği faaliyeti gösteren özel şirketlerde yarı zamanlı çalışarak, özellikle son sınıf öğrencileri, kazanç elde edebilirler.
Eğitim sonrası
Biyosistem mühendislerinin ücreti; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Ayrıca zam ve tazminatlardan yararlanır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Biyosistem mühendisleri yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Biyosistem mühendisleri çalıştıkları sektöre ve kişisel performanslarına göre ara ve üst kademe yöneticilik veya müdürlük aşamasına gelebilirler.
Girişimci mezunlar kendi işlerini kurabilirler.
Benzer meslekler
- Ziraat Mühendisi
- Gıda Mühendisi
- Çevre Mühendisi
- Harita Mühendisi
- Biyolog
- Biyomühendis
- Kimyager
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Eğitim veren üniversitelerin Biyosistem Mühendisliği bölümü web siteleri
- Adnan Menderes Üniversitesi Biyosistem Mühendisliği Bölümü Başkanlığı
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.