Tanım
Kameraman, stüdyo ve naklen yayın çekimlerini; yönetmenin veya yapımcının yönlendirmesine bağlı olarak kamera kullanım tekniği, estetik ve kompozisyon görüş ve bilgisiyle birleştirerek gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Kameraman, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çekim öncesi yönetmen veya yapımcıyla ön çalışma gerçekleştirir.
- Kullanılan malzemeleri çekime hazırlar.
- Uygun objektifi seçer ve netlik ayarlarını yapar.
- Çekim sırasında ses ve ışık koordinasyonunu sağlar.
- Film ve canlandırma kamerasını kullanır.
- Yönetmen, yapımcı veya muhabirin direktifleri doğrultusunda film veya video çekimlerini yerinde, zamanında ve kaliteli bir biçimde gerçekleştirir.
- Çekim bittikten sonra stüdyoda monitörler yardımıyla kayıtları kontrol eder. Monitörler, küçük ekranlı televizyonlardır.
- Gerektiğinde ve çekim yanlışlıklarında yönetmeni bilgilendirerek kaydın yenilenmesini sağlar.
- Çekim sonrası kameranın gerekli temizlik ve bakım işlerini yapar.
- Arızaları ilgili yerlere bildirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Kameramanların kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli tipte kameralar
- Film, filtre ve çekim kartları
- Objektif temizleyici, alkol ve samur fırça
- Monitörler
- Kamera altlıkları
- Batarya
- Objektifler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kameraman olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- El becerisine sahip olmak
- El ve gözlerini eşgüdümlü kullanabilmek
- Renkleri ve sesleri ayırt edebilmek
- Olaylar ve bir bütünün parçaları arasındaki ilişkileri görebilmek
- Estetik bir görüşe sahip olmak
- Yaratıcı, girişken ve işbirliğine açık olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Kameramanlar çalışmalarını hem kapalı mekânlarda hem de açık havada yürütür. Stüdyolarda ve çok değişken ortamlarda çalışmaları söz konusu olabilir.
Kameraman görevini yaparken diğer çalışanlarla etkileşimde bulunur ve görevini diğer çalışanlarla eşgüdüm halinde yürütür. İş, hem aletlerle hem de insanlarla ilgilenmeyi gerektirir.
Kameramanların çalışma saatleri düzenli değildir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının Fotoğrafçılık ve Kameramanlık bölümünde verilmektedir.
Ayrıca mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik liselerin Radyo Televizyon alanındaki kameramanlık dalında verilmektedir.
TRT veya özel televizyon kuruluşları, hizmet içi eğitimlerle de kameraman yetiştirmektedir.
Giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Fotoğrafçılık ve Kameramanlık ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Kameramanlık eğitiminin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Eğitim kapsamında verilen başlıca dersler şunlardır:
- Temel Fotoğrafçılık
- Fotoğraf Kültürü
- Film ve Video Yapımı
- Radyo ve Televizyonda Program Yapımı
- Sayısal Fotoğraf İşleme Teknikleri
- Fotoğraf ve Video Proje Geliştirme
- Videonun Kullanım Alanları
- Sayısal Fotoğraf Baskı Teknikleri
- Kamera Tekniği
- Optik Bakış
- Görsel Kültür
- Güzel Sanatlar
Öğrencilerin eğitimleri süresince staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek yüksekokullarının Fotoğrafçılık ve Kameramanlık ön lisans programını başarıyla bitirenlere ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kameramanların iş bulma olanakları oldukça yüksektir. Kameramanlar şu alanlarda çalışabilir:
- Televizyon programı yapım sektörü
- Basın-yayın sektörü
- Kamu televizyon kanalları
- Özel televizyon kanalları
- Film stüdyoları
- Video kuruluşları
- Reklamcılık sektörü
Kaynak dosyada, kadınların kameraman olarak çalışma oranlarının oldukça düşük olduğu; bu sektörde daha çok montajcı olarak yer aldıkları veya eğitimlerine devam ederek görüntü ses yönetmenliği ve stüdyo şefliği gibi alanlara yöneldikleri belirtilmektedir.
Meslekte, özellikle yayıncılık ve sinema sektöründeki gelişmeler ile mesleki eğitim yerlerinin sınırlı olması göz önüne alındığında işsiz kalma riski bulunmadığı ifade edilmektedir.
Kameraman olarak çalışmalarına herhangi bir nedenden ötürü devam edemeyenler montaj ve ışık düzenleme alanlarına yönelebilirler.
Fotoğrafçılık ve Kameramanlık mezunları Türkiye’de yaygın olarak çalışma imkânına sahip olabilir. Ayrıca televizyon ve sanal yayıncılık alanlarında da iş imkânı bulabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alır.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Fotoğrafçılık ve Kameramanlık ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
İletişim fakülteleri bünyesinde, istek olması halinde yeni geliştirilen kameralar ve bu alandaki yenilikler üzerine mesleğe uyum kursları açılabilmektedir.
Kameramanlar televizyon, video veya sinema filmlerinden birinde çekimlerini yoğunlaştırabilir ve belirli tip kamera kullanımında uzmanlaşabilirler.
Benzer meslekler
Kameramanlıkla benzer meslekler şunlardır:
- Montajcı
- Işıkçı
- Fotoğrafçı
- Görüntü Yönetmeni
- Sesçi
Ek bilgiler
Sorumluluk
Kameraman; sanat ve estetik ölçüleri içerisinde görüntü almaktan, kayıtların kontrol edilmesinden ve mesleğiyle ilgili gelişmeleri izlemekten sorumludur.
İş güvenliği
Dikkat edilmemesi halinde mekanik tehlikeler ortaya çıkabilir. Ayrıca elektrik çarpması ve zararlı ışınların olumsuz etkilerine maruz kalınabilmektedir.
İş kolları
Kameramanların yer aldığı iş kolları şunlardır:
- Konaklama ve eğlence yerleri
- Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- TRT Genel Müdürlüğü Eğitim Daire Başkanlığı Uzmanları
- http://uzunyolmyo.kou.edu.tr
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.