Tanım
Endüstri Sistemleri Mühendisi; hizmet ve ürünlerin en iyi biçimde üretimi ve dağıtımı için gerekli olan araç, gereç, bilgi, para ve malzemelerin etkin kullanımını sağlayacak sistemlerin tasarımını, planlamasını, kurulmasını ve denetimini yapan kişidir.
Görevler
Endüstri Sistemleri Mühendisinin görevleri çalıştığı sektöre göre farklılık göstermektedir.
İş tasarımı, iş ölçümü ve ücret yönetimi
- İş sistemlerini gözlemleyerek analiz eder.
- Yöntem geliştirerek standartlaştırma, süre belirleme ve iş gören eğitimini destekleme amaçlarıyla incelemeler yapar.
- İş değerleme sistemlerinin kurulmasını ve buna bağlı olarak ücret teşvik sistemi ile ücretlendirme politikalarını belirler.
İşyeri düzenleme ve malzeme yönetimi
- İşyerindeki makine ve tesisatın yerlerinin belirlenmesini ve malzeme akışının düzenlenmesini sağlar.
- İşyeri güvenliğinin artırılması amacıyla kullanılan araç ve gereçlerin standartlaştırılması ile taşıma, stok, bakım, onarım, yenileme ve genişleme gibi faaliyetlerin planlamasını yapar.
Üretim planlaması ve kontrolü
- Üretilecek ürün miktarına ve işyeri kapasitesine bağlı olarak üretim planlamasını yapar.
- Tezgâh yükleme, ham madde, yarı mamul ve mamul stoklarının kontrolü ve depolanması işlerini planlar.
- Ekonomik üretim miktarlarını saptar.
Maliyet ve bütçe kontrolü
- Üretim maliyetinin tahmini, birim maliyetlerin hesaplanması ve kontrolü için gerekli kayıt düzenlemesini ve sistemin tasarımını yapar.
- Gereksiz malzeme ve iş gücü kullanımının önlenmesini sağlar.
Kalite yönetimi
- Çoğunlukla istatistiki yöntemler kullanarak üretilen mamullerin istenen kalitede olup olmadığını belirler.
- Toplam Kalite Yönetimi felsefesinin uygulanması ve kalite güvence sistemlerinin oluşturulması için gerekli sistemlerin tasarlanmasını, kurulmasını, işletilmesini ve kontrol edilmesini sağlar.
İş bilimi
- İnsan, makine ve çevre ilişkilerini inceler.
- İnsanların sağlıklı ve üretken bir şekilde çalışabilmeleri için gerekli organizasyon ve düzenlemeleri yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Her türlü yazım ve çizim aletleri.
- Çeşitli elektronik aletler; bilgisayar, yazıcı ve hesap makinesi gibi araçlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstri Sistemleri Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Akademik yeteneğe sahip olmak.
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilmek ve ikna edebilmek.
- Planlama, tasarım, eşgüdüm, çok yönlü karar alabilme ve çalışanları motive edebilme yeteneklerine sahip olmak.
- Matematik alanlarında başarılı olmak ve bu alanlara ilgi duymak.
- Sorumluluk duygusu gelişmiş olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Yeni fikirlere açık, kendisini sürekli geliştirebilen ve araştırmacı bir kişiliğe sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstri Sistemleri Mühendisi genellikle büro ortamında çalışır. Bazen atölyelerde ve fabrikaların üretim alanlarında da çalışabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı fakültelerin Endüstri Sistemleri Mühendisi bölümünde verilmekteyken bu bölümlere artık öğrenci alınmamaktadır. Kaynak dosyada yer alan meslek eğitimine ilişkin bilgiler, bu bölümlere öğrenci alındığı döneme aittir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Bazı üniversitelerde 1 yıl süreli zorunlu İngilizce hazırlık sınıfı uygulanmaktadır. İngilizce hazırlık sınıfı öğretim süresine dâhil değildir. İngilizce seviye sınavında başarılı olanlar mesleğin eğitimine 1. sınıftan başlamaktadır.
Endüstri Sistemleri Mühendisliği lisans programında, klasik Endüstri Mühendisliği eğitiminde verilen mekanik ve makine ağırlıklı programlar kaldırılmış ve yerine teknolojik gelişmelere paralel olarak bilişim sistemleri, enformatik ve yazılım ağırlıklı dersler eklenmiştir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Endüstri Sistemleri Mühendisliği lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Endüstri Sistemleri Mühendisleri, ürün veya hizmet üreten tüm kamu ve özel sektör işyerlerinde çalışabilir. Bu açıdan iş alanları çok geniştir. Genel olarak üretim ve hizmetin bulunduğu her alanda, imalat sektöründe, lojistik sektöründe, bankacılık, sigortacılık, enerji, ulaştırma, turizm ve sağlık sektörlerinde iş imkânı bulunmaktadır.
Endüstri Sistemleri Mühendisi şu alanlarda çalışabilir:
- Üretim planlama ve kontrol.
- İş etüdü.
- Yatırım planlaması.
- İnsan gücü planlaması.
- İşyeri düzenleme.
- Proje yönetimi.
- İş değerlendirme ve ücret sistemleri.
- Yönetim bilişim sistemleri.
Üretime destek sağlayan iş ve zaman etüdü, işyeri düzenleme, hat dengeleme, verimlilik hesaplamaları ve kapasite analizi faaliyetlerini yürütür. Ayrıca planlama ve kalite güvencesi birimlerinde de görev alır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alıp eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç ve destekler
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Öğrenciler kişisel çabalarıyla işletmelerde proje bazlı çalışmalarda görev alabilirler. Bu tür proje bazlı çalışmalardan aylık asgari ücret kadar kazanç elde edebilirler.
Eğitim sonrası kazanç
Eğitimini tamamlayanlar kamu kurum ve kuruluşlarında çalışıyorsa 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ya da 4857 İş Kanunu kapsamında devlet tarafından belirlenen ücret ile çalıştığı kurum için belirlenen tazminat ve mesai ücretini alır.
Özel sektör işyerlerinde çalışanlar ise firmanın ücret politikası ve meslek elemanının performansına göre ücret alır. Kaynak dosyada özel sektör için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans yapabilir ve akademik kariyer sürdürebilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları çalışma hayatlarının ilk yıllarında aktif olarak mühendislik yapar. İlerleyen yıllarda deneyim kazandıkça, özellikle yöneticilik vasıflarına sahip olanlar işletmelerde yönetim kademelerine yükselir.
Benzer meslekler
- Endüstri Mühendisi.
- Lojistik Yöneticisi.
- İşletme Mühendisi.
Ek bilgiler
Endüstri Sistemleri Mühendisi:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- İzmir Ekonomi Üniversitesi Öğretim Görevlileri: https://www.izmirekonomi.edu.tr
- Atılım Üniversitesi İnternet Sitesi: https://www.iesc.atilim.edu.tr
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.