Tanım
Ziraat Mühendisi (Tarım Makineleri ve Teknoloji Mühendisi), tarımsal üretimde kullanılan alet ve makinelerin tasarlanması, mevcut makinelerin iyileştirilmesi ve arazi performansının belirlenmesi çalışmalarını yürütür.
Bu meslek; tarım makineleri ve teknolojileri alanında tasarım ve geliştirme çalışmalarının yapılmasını, tarımda kullanılan yapıların üretiminin planlanmasını ve projelendirilmesini kapsar.
Görevler
Ziraat Mühendisi (Tarım Makineleri ve Teknoloji Mühendisi), iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Tarım alanlarında kullanılan makine ve ekipmanların tasarımı, üretimi, projelendirilmesi ve işletilmesi süreçlerinde görev alır.
- Üretim aşamalarında üretimin akışını kontrol eder.
- Tarımsal üretimde kullanılan mevcut makine ve ekipmanların geliştirilmesi ve iyileştirilmesi sürecinde görev alır.
- Tarım arazilerinin performansını belirler.
- Tarım alet ve makinelerinin imalatı, pazarlanması, ithal ve ihracı için gerekli belge veya ruhsatlandırma işlemleriyle ilgili inceleme, deneme ve analizler yapar.
- Tarım ürünlerinin işlenmesi ve gıda üretim süreçlerindeki kalite kontrol ve denetim görevlerini yürütür.
- Tarımsal enerji üretimi, dağıtımı ve tüketimi ile tarımda kullanılan doğal kaynakların planlanması çalışmalarında görev alır.
- Akıllı ya da dijital tarımda bilişim teknolojilerinin tarımda uygulanması süreçlerinde ihtiyaç analizi yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve çeşitli bilgisayar programları
- Çeşitli ölçü aletleri
- Tarımsal güç makineleri
- Tarım makine ve ekipmanlarının üretiminde kullanılabilecek her türlü imalat makinesi
- Ürün işleme ve gıda teknolojisinde kullanılan alet ve makineler
- Akıllı ya da dijital tarım uygulamalarında kullanılan aygıtlar
- Yenilenebilir enerjilerin üretimi ve kullanımını sağlayan aygıt ve sistemler
- Tarım alet ve makinelerinin üretiminde kullanılan her türlü iş tezgâhı ve atölye avadanlığı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tarım makineleri ve teknolojileri mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:
- Tarım bilimlerinin yanı sıra fen ve mühendislik bilimlerine ilgi duymak
- Tasarım ve yenilikçi düşünce geliştirme, ileri teknoloji konularında istekli olmak
- Mekanik ve elektronik sistemler alanında çalışmaktan hoşlanmak
- Bilgisayar ve bilişim teknolojilerine ilgi duymak
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek
- Öngörülü ve girişimci olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Tarım makineleri ve teknolojileri mühendisi uygulamalarında projeler kapalı ortamlarda, örneğin büro ve fabrikalarda yürütülür. Üretim faaliyetleri ise atölye ve fabrika gibi kapalı ortamlarda; seralar ve hayvan barınakları gibi kısmen kapalı ortamlarda veya tarla, bağ ve bahçe gibi açık ortamlarda gerçekleştirilir.
Bu alanda çalışan mühendisler; diğer mühendislerle, çiftçilerle, alanda faaliyet gösteren özel sektör işverenleri ve çalışanlarıyla, akademisyenlerle, kamu kuruluşları ve meslek odaları mensuplarıyla iletişim içinde olurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Ziraat Fakültelerinde bulunan Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin lisans eğitimi süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince uluslararası akreditasyonu hedefleyen matematik ve fizik ağırlıklı temel bilim dersleri, temel mühendislik dersleri ve alan dersleri verilir. Alan dersleri arasında şunlar yer alır:
- Toprak İşleme Makinaları
- İmalat Yöntemleri
- Makine Elemanları
- Bitki Koruma Makinaları
- Tarım Traktörleri
- Biyolojik Malzeme Bilgisi
Dersler uygulamalı ve kuramsal olarak sürdürülür. Ayrıca eğitim süresince iki defa staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği lisans programı mezunları ziraat mühendisi unvanını alırlar. Mezunlar hem tarım kesiminde hem de sanayide çalışma imkânı bulabilirler.
Bölüm mezunları kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda istihdam edilebilirler. Çalışma alanları, 06/05/1960 tarih ve 7472 sayılı Ziraat Yüksek Mühendisliği hakkında kanun ile 24/01/1992 tarih ve 21121 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük’te belirtilmiştir.
Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği bölümü mezunu ziraat mühendisleri şu alanlarda görev yapabilirler:
- Başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere çeşitli bakanlıklar
- Bakanlıklara bağlı kurum ve kuruluşlar
- Tarım ve tarım makineleri imalat sanayisi
- Gıda işleme sektöründe faaliyet gösteren özel kurum ve kuruluşlar
- Mühendislik ve yöneticilik pozisyonları
- Üniversiteler
- Çeşitli araştırma enstitüleri
Girişimci olmak isteyenler kendi işlerini kurarak projelendirme, üretim veya danışmanlık faaliyetlerinde bulunabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alıp eğitimin sonunda verilen Katılma Belgesi ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir. Bunun yanı sıra, eğitim sırasında kişinin isteğine ve donanımına göre özel firmalarda çalışarak deneyim ve kazanç elde etmek mümkün olabilir.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç; çalışılan kurumun statüsüne, çalışma kıdemine ve süresine ve işin sorumluluk gerektirmesine göre değişmektedir.
Kamu sektöründe çalışanlar 8. dereceden ücret almaktadır. Özel sektörde ücret, çalışılan işyerinin büyüklüğüne ve kişinin gösterdiği performansa göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Mesleki eğitimini tamamlayıp özel sektörde başarılı olanlar işletmelerde yönetici pozisyonlarında çalışma olanağı bulabilirler. Kamu kurum ve kuruluşlarında da yönetici kadrolarında görev alabilirler.
Benzer meslekler
- Makine Mühendisi
- Biyosistem Mühendisi
- İmalat Mühendisi
Ek bilgiler
Mesleğin gelecekteki durumu
Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği, önemli mühendislik alanlarından biri olarak makineleşme ve teknik olanakların geliştirilmesinde ortaya çıkan gereksinimleri karşılayarak açıkları kapatabilmektedir.
Tarım alanında dünyadaki teknolojik gelişmeleri yakından takip eden bu alanın, gelecek yıllar içerisinde yapılacak yatırımlar ve gelişmelerle daha iyi bir duruma ulaşacağı belirtilmektedir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Üniversiteler ve meslek yüksekokulu öğretim üyeleri
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.