Tanım
Hammadde halindeki sütün kalitesinin ve üretiminin artırılması, süt ürünlerinin en iyi şekilde üretilmesi için yeni teknolojilerin geliştirilmesi ve uygulanması, kalite kontrollerinin yapılması, korunması, saklanması ve pazarlanması ile ilgili düzenlemeleri yapan kişidir.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Sütten yağ, yoğurt ve peynir gibi ürünlerin en iyi şekilde üretilmesi için yeni teknolojilerin geliştirilmesi veya uygulanması süreçlerini gerçekleştirir.
- Süt işletmelerinin kurulmasını ve organize edilmesini gerçekleştirir.
- Süt üretiminin ve sütün besin değerinin artırılması yönünde çalışmalar yapar.
- Sütte bulunan mikroorganizmaları ve süt asidi bakterilerinin metabolizmasını inceler.
- Süt üretim tekniklerini uygulayarak pastörize, sterilize, aromalı süt ve benzeri ürünleri üretir; laboratuvar analizleri yapar.
- Tereyağı, peynir, ayran, yoğurt, dondurma, süt tozu ve benzeri ürünlerin üretimini yapar; üretim sırasında yaşanan aksaklıkları giderir.
- Süt ve ürünlerinin kalite kontrolü, depolanması, korunması, ambalajlanması ve pazarlanması yöntemlerini uygular.
- Sütün elde edilmesinden pazarlama aşamasına kadar olan süreçte temizleme ve mikroplardan arındırma işlemlerini uygular.
- Süt endüstrisinde kullanılan yardımcı ve katkı maddelerinin kimyasal ve fiziksel yapılarını, fonksiyonlarını, sağlık ve beslenme ilişkilerini üretim sürecinde değerlendirir.
- Sütçülük artıklarının genel özelliklerini ve bunların değerlendirilme yöntemlerini bilir ve uygular.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- pH-metre ve asitlik tayin cihazları
- Enstrümantal analiz cihazları
- Refraktometre
- Separatör
- Pastörizatör
- Fokometre
- Starter kültürler
- Soğutma ve ısıtma sistemi cihazları
- Dezenfekte maddeleri
- Kalite kontrol ve analiz cihazları
- Vakumlama aleti
- Büret
- Pipet
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ziraat Mühendisi (Süt Teknolojisi) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Genel akademik yeteneğe sahip olmak
- Sayılarla işlem yapabilme yeteneğine sahip olmak
- Fen bilimlerine, özellikle biyoloji ve kimya konularına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak
- Görsel ve işitsel belleğin güçlü olması
- Dikkatli, temiz ve düzenli olmak
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Fen bilimleri ve mekanik becerilere sahip olmak
- Sakin ve sabırlı olmak
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Ziraat Mühendisleri (Süt Teknolojisi); süt üretiminin artırılması, süt ve süt ürünlerinde kalite kontrol faaliyetleri, süt işletmelerinin kurulması ve organize edilmesi, süt ve yan ürünlerinin değerlendirilmesi işlerini yapar.
Çalışma ortamları fabrikalar ve laboratuvarlardır ve genellikle kapalıdır. Çalışılan kurumun özelliğine göre dönüşümlü olarak gece ve/veya gündüz çalışılabilir. Çalışma ortamlarında ani ısı değişiklikleri, nem, toz, koku ve gürültüye maruz kalabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Ziraat Fakültelerinde bulunan Süt Teknolojisi programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak
Bu ön lisans programlarından mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Süt Teknolojisi lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitimde okutulan dersler, teorik ve uygulamalı olarak şu konulardan oluşmaktadır:
- Süt üretimi, saklanması ve taşınması
- Süt üretiminin artırılması
- Süt kimyası ve biyokimyası
- Peynir teknolojisi
- Tereyağı teknolojisi
- Yoğurt teknolojisi
- İçme sütü teknolojisi
- Süt tozu ve dondurma gibi süt ürünlerinin teknolojileri
- Süt ve ürünlerinde kalite kontrolü
- Süt endüstrisi yan ürünlerinin değerlendirilmesi
- Süt işletmelerinin projelendirilmesi, organize edilmesi ve kurulması
Programda süt ve süt ürünleri derslerinin yanı sıra temel ziraat ve mühendislik dersleri de yer almaktadır. Derslerde edinilen bilgiler, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik uygulamaların yürütüldüğü laboratuvarlar ile öğrencilerin süt ve mamulleri üretimini yakından görmelerine ve uygulama yapmalarına olanak veren pilot süt işletmesi uygulamalarıyla desteklenmektedir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir. Üçüncü sınıfta zorunlu staj yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ziraat Mühendisleri (Süt Teknolojisi) şu kurum ve işletmelerde çalışabilirler:
- Süt ve süt ürünleri üreten işletmeler
- Yoğurt ve ayran üretim işletmeleri
- Dondurma üretim fabrikaları
- Tereyağı, reçel ve zeytin ile kahvaltı paketi hazırlayan işletmeler
- Peynir işletmeleri
- Pastörize ve UHT içme sütü üreten işletmeler
- Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı il müdürlükleri
- Sağlık Bakanlığı
- Ticaret odaları meslek komiteleri
- Sanayi odası meslek komiteleri
- İhracatçılar birliği meslek komiteleri
- Bölgesel borsalar ve Borsalar Birliği
- Belediyeler
- Büyük şehirlerde kurulan akredite özel laboratuvarlar
- ISO ve HACCP belgeleri eğitimi ve sertifikası veren özel kuruluşlar
- Türk Standartları Enstitüsü
- Ambalaj üretimi yapan işletmeler
- Katkı maddesi üreten işletmeler
- Süper ve hipermarketler
Süt Teknolojisi lisans programını bitirenlerden, Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu işbirliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar, Laboratuvar Hizmetleri alanı öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Ayrıca kişiler kendi süt ve yan ürünlerinin üretildiği işletmeleri açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan da faydalanabilirler.
Bunun yanı sıra, eğitim sırasında kişinin isteği ve donanımına göre özel firmalarda çalışarak hem deneyim hem de kazanç elde edilebilmektedir.
Eğitim sonrası
Alınan ücret işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
Çeşitli üniversitelerin ve özel laboratuvarların düzenlediği ücretli kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Başarılı olanlar işletmelerde yöneticilik kademelerine yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Gıda Mühendisi
- Ziraat Mühendisi (Hayvansal Üretim ve Teknolojileri)
- Ziraat Mühendisi (Tarım Teknolojisi)
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları web siteleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
