Tanım
Ziraat mühendisi; tarla bitkileri, endüstri bitkileri, çayır ve meralar, meyvecilik, sebzecilik, bağcılık, biyoteknoloji, ekolojik tarım, bitki hastalıkları ve zararlılarıyla mücadele yöntemleri alanlarında çalışır.
Meslek ayrıca tarımsal yapıların projelendirilmesi ve geliştirilmesi, sulama, drenaj, toprak ve su muhafaza sistemlerinin projelendirilmesi ve planlanması, toprak, su ve bitki ilişkileri, çevre kirliliği, bitki besleme ve gübreleme konularını kapsar.
Ziraat mühendisleri tarımsal kuvvet makineleri, tarım alet ve makineleri, küçük ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, arıcılık, popülasyon genetiği, su ürünleri yetiştiriciliği, süt teknolojisi, tarım ekonomisi, tarım politikası, tarımsal yayım ve haberleşme alanlarında da çalışır.
Görevler
Ziraat mühendisi iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Bitkisel üretimle ilgili görevler
İyi kaliteli tahıl, sebze, meyve, endüstri ve süs bitkilerinin bilimsel ve ekonomik yöntemlerle yetiştirilmesi amacıyla:
- İş organizasyonu yapar.
- Bulunduğu yörenin toprak analizini yapar.
- Toprağın verimini artırıcı önlemler alır.
- Çeşitli bitkilerin yetiştirilmesi için uygun toprağı belirler.
- Tohumların ekilmesi, fidelerin ve fidanların dikilmesi, gübrelenmesi, ilaçlanması ve ürünün toplanmasıyla ilgili zamanı ve yöntemleri belirler.
- Toplanan ürünün sınıflandırılması, korunması, depolanması, ambalajlanması ve pazarlanmasıyla ilgili en uygun yöntemlerin geliştirilmesine yardımcı olur.
- Bitkilerin hastalıklardan ve zararlılardan korunması, türlerinin iyileştirilmesi, kalite ve verimliliğinin artırılması için araştırmalar yapar.
- Bu konularda çiftçileri eğitir.
Tarım alanları ve tarımsal yapılarla ilgili görevler
Tarım alanlarının belirlenmesi, erozyondan korunması, sulanması, tarımda kullanılan yapıların, makine ve enerji türlerinin belirlenmesi ve üretiminin projelendirilmesi amacıyla:
- Tarım arazisinin yapısını inceler; teraslama ve düzeltme işlemlerini planlar.
- Sulama ve fazla suyun süzülmesi için gerekli yapıları planlar.
- Ahır, ağıl, gölet ve sera inşaatı için planlar hazırlar, yapımını denetler.
- Tarımsal üretimde kullanılan alet ve ekipmanları tasarlar, üretim sürecini denetler.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Hayvancılıkla ilgili görevler
Ekonomik değeri olan hayvanların üretilmesi, ırklarının iyileştirilmesi, bakımı, beslenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla:
- Ürünlerinden yararlanılan hayvanların (inek, keçi, koyun, tavuk vb.) verimliliklerinin artırılması yönünde çalışmalar yapar.
- Hayvan ırkını iyileştirmek ve damızlık hayvan yetiştirmek için araştırmalar yapar.
- Yemlerin besin değerini belirlemeye yönelik çalışmalar yürütür.
- Hayvanların verimliliklerini artırıcı yöntemler hakkında üreticileri aydınlatır.
Süt teknolojisiyle ilgili görevler
Sütün uygun koşullarda toplanması ve işlenmesi amacıyla:
- Çalıştığı kuruma bağlı olarak süt toplama merkezlerine getirilen sütlerin hijyenik yönden uygunluğunun sağlanmasında hammadde tedarikçilerini bilgilendirir.
- Mikrobiyolojik kalitesi istenilen sınırlarda olan kaliteli hammadde sütün uygun koşullarda işletmeye alınmasını ve uygun koşullarda farklı ürünlere, örneğin peynir, yoğurt ve ayrana işlenmesini sağlar.
- Üretimden tüketime kadar tüm zincir boyunca ürünün gerekli yerlere uygun şartlarda ulaşması konusunda ortak bilincin sağlanmasına yardımcı olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Ziraat mühendislerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bütün zirai alet, makine ve ekipmanları
- Sulama, ilaçlama, hasat, toplama ve depolama ekipmanı
- Aydınger kâğıdı ve rapido kalemleri
- Topoğrafik aletler
- Dürbünler
- Bilgisayar
- Hesap makinesi ve benzeri aletler
- İlaçlar ve hormonlar
- Tohumlar, fidanlar ve çeşitli aşı çubukları
- Ölçme ve kontrol aletleri: spektrofotometre, mikroskop, pehometre, cephometre, ELIZA aletleri, inkübatör ve pH metre gibi araçlar
- Konusuyla ilgili çeşitli yayınlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ziraat mühendisi olmak isteyenlerin:
- Ziraat ve orman bilimlerinin yanında teknik bilimlere ve fen bilimlerine ilgi duyması
- Toprağı, bitkiyi ve hayvanı sevmesi, bunların üretimine ilgi duyması
- Çevreyi ve doğayı korumayı ilke edinmesi
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme yeteneğine sahip olması
- Mekanik yeteneğe sahip olması
- Açık havada çalışmaktan hoşlanması
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmesi
- Girişimci olması
gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Ziraat mühendisleri hem kapalı ortamlarda hem de açık arazide çalışır. Büro, laboratuvar, fabrikalar ve çiftlikler kapalı çalışma ortamları arasında yer alır.
Arazide çalışırken tozlu, çamurlu, soğuk veya sıcak bir ortamda bulunabilirler. Laboratuvarda kimyasal çalışmalar yaptıkları zaman kimyasal kokulara, gübreyle ilgili çalışmalar sırasında ise gübre kokularına maruz kalabilirler.
Doğrudan hayvancılık işletmelerinde çalışanlar için çalışma ortamı kirli ve havasız olabilir; ortamın kokusu rahatsız edici olabilir. Ziraat mühendisleri çiftçiler, meslek odaları mensupları, meslektaşları ve ziraat teknisyenleriyle iletişim halinde çalışır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerin Ziraat Fakültelerinde verilir. Eğitim verilen bölümler şunlardır:
- Bahçe Bitkileri
- Bitki Koruma
- Tarım Ekonomisi
- Tarım Makineleri
- Tarımsal Yapılar ve Sulama
- Tarla Bitkileri
- Süt Teknolojisi
- Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Zootekni
Eğitime giriş koşulları
Ziraat mühendisliği eğitimine giriş için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Ziraat Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki mesleki dersler ağırlıklı olarak verilir:
- Botanik
- Zooloji
- Jeoloji
- Sulama ve Drenaj
- Tarımsal Mekanizasyon
- Tarım Ekonomisi
- Organik Tarım
- Bitki Biyoteknolojisi
- Toprak Bilimi
- Genetik
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ülkemizde ziraat fakültesi mezunları kendi mesleklerinde iş bulmakta güçlük çekmektedir. Birikmiş istihdam fazlası ziraat mühendislerine her yıl yenileri eklenmektedir. Meslek elemanlarının iş bulma olanakları devletin tarım politikasına göre azalmakta veya artmaktadır.
Mezunlar, bitirdikleri alt programa göre kamu kuruluşlarında ve özel sektörde çalışabilirler. Çalışabilecekleri kamu kuruluşları arasında şunlar yer alır:
- Tarım ve Orman Bakanlığı
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Özel sektörde çalışabilecekleri alanlar ve kuruluşlar şunlardır:
- Mantarcılık
- Fidancılık
- Tohumculuk
- Seracılık
- Tarım ilaçlarıyla ilgili firmalar
- Yem fabrikaları
- Hayvancılık işletmeleri
- Tarım alet ve makineleri üretim fabrikaları
- Su ürünleri yetiştirme tesisleri
- Süt fabrikaları
Ziraat mühendisleri ayrıca tarım alanında faaliyet gösteren proje, işletme, pazarlama ve ihracat-ithalat şirketlerinde danışmanlık ve yönetim hizmetleri verebilir.
Mesleğinde kendini iyi yetiştirmiş ve girişimcilik ruhuna sahip kişiler kendi çiftliklerini kurarak bağımsız çalışma olanağına sahip olabilirler. Çalışma yerleri genel olarak açık araziler ve köyler olduğu için işe eleman alınırken erkekler tercih edilmektedir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
Yükseköğrenimleri sırasında öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler. Bunun yanı sıra, eğitimi sırasında kişinin isteğine ve donanımına göre özel firmalarda çalışarak hem deneyim hem de kazanç elde etmesi mümkündür.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç; çalışılan kurumun statüsüne, çalışma kıdemine ve süresine, işin sorumluluk gerektirmesine göre değişir.
Kamu sektöründe çalışanlar 8. derecede ücret almaktadır. Özel sektörde ücret, çalışılan işyerinin büyüklüğüne ve kişinin gösterdiği performansa göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Başarılı olanlar işletmelerde yönetici olabilirler.
Benzer meslekler
Ziraat mühendisliğiyle benzer meslekler şunlardır:
- Biyolog
- Makine Mühendisi
- Veteriner Hekim
- Su Ürünleri Mühendisi
- Gıda Mühendisi
- Peyzaj Mimarı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Bölüm eğitimi veren fakültelerin web siteleri
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
