Tanım
Tarımsal Genetik Mühendisi; bitkisel üretim temel bilgilerine ek olarak bitki genetiği, bitki ıslahı, biyoteknoloji ve tohum veya tohumluk teknolojisi konularında uzmanlaşmış, bu alanlarda bilgi ve uygulama becerisine sahip kişidir.
Görevler
Tarımsal Genetik Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gereklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Farklı bitki türlerinde çeşitli ıslah programları oluşturmak ve yürütmek.
- Kültür bitkilerinde dayanıklılık özelliklerini iyileştirmek amacıyla moleküler biyoloji ve genetik tekniklerini kullanmak.
- Bitkilerde genetik mühendisliği tekniklerini uygulamak ve geliştirmek.
- Tohumluk üretim programları oluşturmak ve uygulamak.
- Tohum teknolojisinde yenilikçi ürün ve yöntemlerin üretim süreçlerinin maliyetini ve tarımsal ve ekonomik verimliliği artırmaya yönelik faaliyetleri yürütmek.
- Bitkisel gen kaynaklarının karakterizasyonunu ve değerlendirmesini yapmak.
- Bitki genetiği ve ıslahı ile ilgili biyoinformatik analizleri yapmak ve yorumlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Moleküler biyoloji ve genetik araçları
- PZR (termocycler) cihazı
- Elektroforez
- Soğutmalı santrifüj
- Otomatik pipet setleri
- Sıvı azot tankı
- Doku parçalayıcı
- Su banyosu
Bitki doku kültürü araçları
- Steril kabin
- Mikroskop
- Kabin içi sterilizatör
- Otoklav
- Isıtıcılı manyetik karıştırıcı
- pH metre
- Hassas teraziler
- Bistüri
- Pens
- Diğer genel doku kültürü laboratuvar cihazları ve malzemeleri
Bitkisel üretim ve bitki ıslahı araçları
- EC metre
- Fotosentez ölçüm cihazı
- Tohum sayma makinesi
- Polenatör
- Refraktometre
- Renkölçer
- Pens
- Vibratör
- Etiket
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tarımsal Genetik Mühendisi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir:
- Açık tarla, sera ve laboratuvar koşullarında çalışmaya uygun olmak
- Doğayı ve bitkileri sevmek
- Yazılı ve sözlü iletişim yeteneğine sahip olmak
- Analitik düşünebilmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Disiplinler arası çalışma becerisine sahip olmak
- Programlı çalışmayı sevmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Tarımsal Genetik Mühendisleri hem kapalı ortamlarda hem de açık arazide çalışırlar. Büro, laboratuvar, sera, fabrika ve çiftlikler kapalı çalışma ortamları arasında yer alır.
Arazide çalışırken tozlu, çamurlu, soğuk veya sıcak bir ortamda bulunabilirler. Laboratuvarda ise kötü koku veren, radyoaktif, yakıcı veya zehirli mutagen kimyasal malzemelerle çalışabilirler.
Çalışmaları sırasında çiftçiler, meslek odaları mensupları, meslektaşları ve ziraat teknisyenleriyle iletişim halinde olurlar. Genellikle gündüz çalışmakla birlikte, çalıştıkları kurumun özelliğine göre dönüşümlü olarak gece ve/veya gündüz çalışabilirler.
Yaptıkları işin niteliğine göre, özellikle dış ortamlarda veya laboratuvarlarda özel kıyafetler giyerler. İşin niteliğine ve işyerinin çalışma durumuna göre vardiyalı veya fazla mesaili çalışma da söz konusu olabilir.
Laboratuvarlarda yaralanma riskine karşı özel giysi, maske, eldiven ve dezenfektan kullanmaları gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültelerinin Tarımsal Genetik Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı olmak
DGS’de başarılı olan adaylar Tarımsal Genetik Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki dersler verilmektedir:
- Bitki Islahı ve Genetiği
- Biyoteknoloji
- Tohumluk Üretimi
- Tarımsal Gen Kaynakları ve Biyoinformatik
- Genel Bitki Fizyolojisi
- Bitkisel Üretimde Biyoteknoloji
Mesleki eğitim üniversitelerde teorik ve uygulamalı olarak verilir. İşletme ortamlarında ise uygulamalı eğitim, yani staj yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenler Lisans Diploması almaktadır.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tarım sektörü son yıllarda hızlı bir değişim içerisine girmiştir. Başta gen teknolojisi olmak üzere, tüm alanlardaki teknolojik gelişmeler tarımı ileri düzeyde bilgi ve teknoloji kullanımı gerektiren bir sektör haline getirmiştir.
Tarım insanların beslenmesi, tohum ise tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için vazgeçilmezdir. Ülkemizde yerli tohumluk üretiminin artırılması son yıllarda öncelikli devlet politikalarından biri haline gelmiş ve bu yöndeki yatırımların desteklenmesi amacıyla çeşitli teşvik mekanizmaları uygulanmıştır. Bu politikalara paralel olarak tohumculuk konusundaki yatırımlar da artmaktadır.
Yerli tohum firmalarının küresel firmalarla rekabet edebilmeleri için genetik mühendisliği ve tarımdaki uygulamaları konusunda bilgi ve beceriye sahip, yabancı dil bilen uzmanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Tarımsal Genetik Mühendisleri şu alanlarda çalışabilir:
- Tohumculuk faaliyetleri yürüten özel sektör kuruluşları
- Bitki ıslahı alanında faaliyet gösteren özel sektör kuruluşları
- Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere tarımsal alanlarda personel istihdam eden kamu kurumları
- Üniversiteler ve akademik kadrolar
- Özel laboratuvarlar
Tarımsal Genetik Mühendisleri kamu kurumlarında Ziraat Mühendisi olarak da çalışabilir, üniversitelerde akademik kadrolara girebilir veya kendi özel işlerini kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Eğitim süresince bir kazanç sağlanması söz konusu değildir. Meslek eğitimi sırasında Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası kazanç
Tarımsal Genetik Mühendislerinin kazanç durumu değişkendir. Aylık ücretler piyasa şartlarına, kişinin bilgi ve becerisine ve tecrübesine bağlı olarak değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
Çeşitli üniversitelerin ve özel laboratuvarların düzenlediği ücretli kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Tarımsal Genetik Mühendisleri çalıştıkları işyerlerinde yönetici kademelerine yükselebilmektedirler.
Benzer meslekler
- Ziraat Mühendisi (Tarla Bitkileri, Bahçe Bitkileri, Bitki Koruma, Tarımsal Biyoteknoloji)
- Moleküler Biyoloji ve Genetik
- Genetik Mühendisi
- Genetik ve Biyomühendis
Ek bilgiler
Mutagen
Genetik değişim yaratan veya genetik değişmeye sebep olan ilaç, ışın ve benzeri etkenlerdir.
Kaynakça
- Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi öğretim üyeleri
- www.ohu.edu.tr/tarimbilimlerifakultesi/tarimsalgenetik
- Meslek elemanları
- Patates Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü web sayfası
- [email protected]
- YÖK web sayfası: www.yok.gov.tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.