Tanım
Altın, gümüş, platin gibi değerli madenleri ve kıymetli taşları da içeren birçok malzemeden takılar tasarlayıp üreten kişidir.
Görevler
Takı Tasarımı Uzmanı, işletmenin genel çalışma prensipleri doğrultusunda araç, gereç ve ekipmanları etkin biçimde kullanır. İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Müşteriden sipariş almak ve modeller tasarlamak.
- Müşteri tercihleri doğrultusunda orijinal modeller tasarlamak.
- Müşterinin tamamlanmış tasarımı görebilmesi ve üzerine fikir edinebilmesi için genellikle bilgisayar ortamında taslak çizimleri oluşturmak.
- Üzerinde çalışılan takı veya mücevher parçasının ilk örneğini hazırlamak; seçilmiş taşların yerleştirileceği bölümleri de bu örnekte göstermek.
- Tasarımı geliştirmek.
- Kalıp oluşturarak nesnenin veya dekoratif detayın metale dökümünü gerçekleştirmek.
- Damga ve pres çalışmalarını yapmak.
- Metal yüzeyinde çakma, sıvama ve şişirme yollarıyla kabartmalar oluşturmak.
- Lehimleme yapmak.
- Tesviye ve parlatma işlerini yapmak.
- Geliştirilen takı veya mücevherlerin bazı parçalarını uzman firmalara göndererek tamamlanmasını sağlamak.
- Yapılan tasarımın tanıtımını ve promosyonunu yapmak.
- Tanınırlığını network oluşturarak, yarışmalara girerek ve fuarlara katılarak artırmaya çalışmak.
- Galerilere ve mağazalara danışmanlık yapmak.
- Mücevher ve moda eğilimlerini araştırmak ve takip etmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar.
- Tüm kuyumculuk atölyesi el aletleri.
- Tezgâh olanakları.
- Diğer elektromekanik ekipmanlar.
- Metal işleri, torna ve freze mesleklerinde kullanılan alet, makine ve malzemeler.
Mesleğin gerektirdiği genel özellikler
Takı Tasarımı Uzmanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- El becerisi olan.
- El-göz eşgüdümünü sağlayabilen.
- Renk algısı yüksek.
- Mekanik ve teknolojiye karşı ilgili.
- Problem çözme becerisi yüksek.
- Çok sabırlı, sakin ve dikkatli.
- Kendini ifade edebilen.
- Ayrıntıları algılama yeteneği yüksek.
- Şekil ilişkileri kurabilen ve çizim yeteneği iyi.
- Öğrendikleri arasında ilişki kurabilen.
- Yeteneğini sürekli geliştiren.
- Yaratıcı, sorumluluk sahibi ve yeniliklere açık.
- Tertipli ve düzenli.
Çalışma ortamı ve koşulları
Takı ve mücevher tasarım uzmanları tasarım çalışmalarını bilgisayarda ve büro ortamında yapar. Üretim çalışmalarını ise atölyede gerçekleştirir.
Meslekteki uzmanlaşmaya göre bazı tasarımcılar yalnızca büro ortamında çalışabilir. Meslektaşları, kuyumcular, imalatçı firmalar, ticari müşteriler ve bireysel müşterilerle iletişim içindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerin “Takı Tasarımı” bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) girmek.
- İlgili üniversitelerce yapılacak özel yetenek sınavına girmek ve başarılı olmak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki ders ve konulara yer verilmektedir:
- Kültür tarihi.
- Malzeme ve teknoloji.
- Takı üretim teknikleri.
- Sanat tarihine giriş.
- Takı tarihi.
- Desen.
- Bilgisayar destekli tasarım.
- Temel sanat eğitimi.
- Takı tasarımı.
- Girişimciliğin temelleri.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Takı Tasarımı Uzmanları şu alanlarda çalışabilir:
- Takı üretim firmaları.
- Kuyumcu firmaları.
- El sanatları merkezleri.
- Modaevleri.
- Takı satış firmaları.
- Tasarım ajansları.
- Reklam ajansları.
- Küçük ölçekli sanatsal metal işi yapan sektörler.
İş bulma imkânları, yöre özelliklerine ve yörenin sunduğu sektörel yapılanmaya bağlıdır. Meslek mensupları kendi işlerini de kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince bir kazanç sağlanması söz konusu değildir. Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Özel sektörde görev alınan pozisyonların gerektirdiği şartlara, mesleki yeteneklere, tecrübeye ve başarıya göre ücretler değişiklik göstermektedir.
Kendi işini kuranların elde edeceği gelir; mesleki yeteneklere, tecrübeye ve ticaretteki başarıya göre değişiklik gösterir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ustalaşma ve nitelikli iş üreten ekip yöneticiliği gibi ilerleme olanakları bulunmaktadır.
Benzer meslekler
- Endüstriyel Tasarımcı.
- Moda ve Aksesuar Tasarımcısı.
Ek bilgiler
Meslek hastalıkları
Meslekte karşılaşılabilecek hastalık türleri şunlardır:
- Hatalı malzeme kullanımı sonucu siyanoz hastalığı.
- Cıva birikimine bağlı rahatsızlıklar.
- Bakır ve nikel gibi metallerin sebep olduğu zehirlenmeler.
- Karbon monoksite maruz kalma sonucu zehirlenmeler.
- Asit ortamı alerjileri.
- Egzama.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Mersin Üniversitesi Takı Teknolojisi ve Tasarımı Yüksekokulu öğretim elemanları.
- İstanbul Kuyumcular Odası.
- Dünya Altın Konseyi.
- National Association of Goldsmiths (England).
- İlgili eğitim kurumları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.