Tanım
Takı İmalat Teknisyeni; takı eşyalarını bilgisayar ve elle tasarlayan, ölçülerini belirleyerek kağıda aktaran ve üretimini yapan kişidir.
Görevler
Takı İmalat Teknisyeninin başlıca görevleri şunlardır:
- Bilgisayarla veya elle takı eşyalarının tasarımını yapar.
- Örnek ürünün mum kalıbını hazırlar.
- Kıymetli madenleri alaşım oranlarına göre hazırlar ve eritme kabı kullanarak ateşte eritir.
- Eritilen kıymetli madenleri çeşitli kalıplar kullanarak şekillendirir.
- Döküm ve kaynak işlemlerini gerçekleştirir.
- Parçaları birleştirir.
- Has metali, yani altın ve gümüşü, alaşım oranlarına göre hazırlayarak eritir.
- Metalleri tel ve levha haline getirir.
- Tel ve plaka halindeki metalleri tasarımına uygun olarak şekillendirir.
- Yapılan ürünleri telkari, hasır, kazaslık ve benzeri farklı tekniklerle süsler.
- Ürünlerin kaynak işlemlerini yapar.
- Takıların cila ve parlatma işlemlerini gerçekleştirir.
- Değerli taşları takılara mıhlar.
- Takıları tamir eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- AutoCad programı
- Bilgisayarlı kalıp makinesi
- Hesap makinesi
- Kuyumcu tezgahı
- Penseler
- Makaslar
- Kaynak tabancaları ve kaynak makineleri
- Testere kolu ve testere kılları
- Eğeler
- Çiftler
- Gönye
- Çelik pergel
- Kaynak yardımcı malzemeleri
- El ve masa mengeneleri
- Frezeler topluluğu
- Rodaj sistemi
- Eritme ocağı
- Silindirler
- Tavlama ocağı
- Asit ocağı
- Döküm makinesi
- Cila makinesi
- Presler
- Yıkama cihazları
- Parlatma tamburu
- Mum tutucu
- Çeker ocak
- Kumpas
- Yaylı kumpas
- Ölçülü yüzük malafları
- Bilezik ve yüzük ölçüleri
- Elektronik terazi
- CNC
- Kalem makinesi
- Lazer kaynağı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Takı İmalat Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Renk, şekil ve desen algısının yüksek olması
- El becerisine sahip olması
- Araştırmacı ve yaratıcı olması
- Bir resmin ayrıntılarını akılda tutabilmesi
- Çizim yapabilme yeteneğine sahip olması
- İşbirliği yapabilmesi
- Grup çalışmasında bulunabilmesi
- Dikkatli ve sabırlı olması
- Kendini geliştirmeye istekli olması
Çalışma ortamı ve koşulları
Takı İmalat Teknisyenleri küçük takı atölyelerinde ve fabrikalarda çalışırlar. Çalışma ortamları kapalıdır.
Maden tozları ve kimyasal maddelerin yaydığı koku nedeniyle gerekli önlemler alınmadığında zehirlenme tehlikesi bulunmaktadır. Meslek ekip çalışmasını gerektirir. Teknisyenler çalışırken meslektaşları, işyeri sahipleri ve müşteriler ile iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Kuyumculuk Teknolojisi alanı Takı İmalatı dalında verilmiştir. Kaynakta, yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dalın bulunmadığı belirtilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Kuyumculuk Teknolojisi alanı Takı İmalatı dalında mesleğin eğitimi verilmektedir. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim içeriği ve sınıflara göre dağılımı şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda dal seçimi yapılır. Dal seçiminde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir. İşletme ve atölye ortamlarında ise eğitim uygulamalı şekilde gerçekleştirilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Takı İmalat Teknisyenleri şu çalışma alanlarında görev yaparlar:
- Küçük ölçekli kuyumculuk işletmeleri
- Büyük ölçekli kuyumculuk işletmeleri
- Sarraflar
- Küçük takı atölyeleri
- Fabrikalar
Ustalık sınavına girip başarılı olanlar Ustalık Belgesi almaya ve kendi işyerlerini açmaya hak kazanırlar. Ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan meslek mensupları, mesleklerinde bağımsız İşyeri Açma Belgesi alırlar.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleğin eğitimini tamamlayan meslek mensuplarının kazanç düzeyi; mesleki tecrübeye, bilgi ve beceriye, çalışılan atölyenin kapasitesine ve benzeri nedenlere göre değişiklik gösterir.
Kaynak dosyada eğitim sonrası kazancın asgari ücret ile asgari ücretin iki katı arasında değiştiği belirtilmektedir. Ayrıca yapılan iş başına prim alınması da söz konusu olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Kuyumculuk Teknolojisi alanı Takı İmalatı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri halinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Taş ve Metal İşlemecisi
- Taş İşlemecisi
Ek bilgiler
Takı İmalat Teknisyeni ayrıca şu çalışmaları yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi almak için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.