Tanım
Spor Tırmanış Hakemi, resmi ve özel spor tırmanış yarışmalarını ulusal ve uluslararası Spor Tırmanış Yarışma Kuralları’na uygun olarak yöneten kişidir.
Görevler
Spor Tırmanış Hakemi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ile kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Yarışma öncesinde ilgili dosya ve evrakları hazırlar.
- Yarışma alanının kurallara uygun olarak hazırlanmasını sağlar.
- Yarışma alanında; yarışma disiplinlerine uygun izolasyon alanı, çağırma alanı, bekleme alanı, yarışma alanı ve seyirci alanı bölümlerinin kurallara uygun biçimde hazırlanmasını sağlar.
- Yarışma yapılacak tırmanış duvarında işaretleme, bölümleme ve güvenlik noktalarının ilgili kurallara uygun olarak hazır olduğunu tespit eder.
- Yarışma öncesinde yarışacak sporcuların vizeli lisanslarını kontrol eder.
- Başvuru evraklarını inceler ve uygun olan yarışmacılara sırt numarası verilmesini sağlar.
- Yarışma öncesinde ve sonrasında sporcularla, diğer hakemlerle ve yetkililerle yapılacak toplantılara katılır.
- Yarışma başlangıcından bitimine kadar ilgili görevlendirmelere uyar.
- Sorumluluk bölgesindeki tırmanışların kurallara uygun olarak yapılmasını sağlar.
- Yarışmacı emniyetinin düzgün şekilde alındığını gözler.
- İlgili turdan sonra sonuçları ilgili hakemlerle paylaşır.
- Sporcu itirazlarını, itirazın durumuna göre ivedilikle ve kurallara uygun olarak çözümler.
- İtirazlarla ilgili olarak başhakemi bilgilendirir.
- Yarışma süresince sporcuların kurallara uygun yarıştıklarını gözlemler.
- Kurallara aykırı durumlarda ilgili kararı kurallara uygun biçimde verir ve uygular.
- Yarışma tur sonuçlarını düzenli olarak duyurur.
- Varsa itirazları değerlendirir.
- Yarışma akış programını duyurur ve gerektiğinde günceller.
- İlgili jüri başkanı ile başhakemin vereceği yarışma görevlendirmelerini kurallara uygun şekilde yerine getirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Spor Tırmanış Hakeminin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kırmızı hakem kartı
- Sarı hakem kartı
- Yeşil hakem kartı
- Kronometre
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Spor Tırmanış Hakemi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sporu sevmek
- Soğukkanlı olmak
- Karar alabilmek
- İnisiyatif alabilmek
- Sabırlı olmak
- İnsanlarla iletişimde başarılı olmak
- Kurallara uymayı ilke haline getirmek
- Tutarlı, uyumlu ve güvenilir olmak
- Yeniliklere açık olmak
- Tırmanış sporunun gerektirdiği fiziksel ve teknik kapasiteye sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Spor Tırmanış Hakemi, spor tırmanış yarışmalarının yapıldığı kapalı veya açık, önceden sınırları çizilmiş spor bölgelerinde çalışır.
Eğitimin verildiği yerler
Spor tırmanış hakemi eğitimi, Türkiye Dağcılık Federasyonu tarafından verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Spor tırmanış hakemi eğitimine giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- T.C. vatandaşı olmak
- Milli Sporcular hariç lise mezunu olmak
- 18 yaşını doldurmuş olmak
- Görevi devamlı yapmaya engel olabilecek bedensel engeli bulunmamak
- Federasyon Disiplin ve Ceza Talimatı ile sporla ilgili mülga veya yürürlükte bulunan her türlü ceza yönetmeliğine göre son üç yıl içinde bir defada altı aydan fazla ve/veya toplamda bir yıldan fazla ceza almamış olmak
- Dağcılık, spor tırmanış ve dağ kayağı sporunu yapmış olmak
- Taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezası almamış olmak
- Affa uğramış olsa bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile zimmet, ihtilas, irtikap, ırkçılık, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma ve hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlardan ceza almamış olmak
- İstimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırmak veya devlet sırlarını açığa vurmak suçlarından ceza almamış olmak
Hakem kursuna başvuran adayların fazla olması halinde, yukarıdaki koşullara ek olarak aşağıdaki özellikler tercih sebebi olur:
- Spor tırmanış branşında milli olmak
- İngilizce, Fransızca veya Almanca bilmek
- Üniversitelerin beden eğitimi bölümlerinden mezun olmak
- Spor eğitimi veren yüksek öğrenim kurumlarından mezun olmak
- Diğer üniversite ve yüksekokullardan mezun olmak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 5 gündür. Kursiyerlerin bu süre içinde devam zorunluluğu vardır.
Eğitim süresince aşağıdaki konuları içeren bir dizi eğitim verilir:
- İletişim becerileri
- Spor tırmanış ve diğer dağcılık branşları arasındaki benzerlik ve farklılıklar
- Spor tırmanış branşları ve özellikleri
- Hakem Talimatı
- Canlandırma
- Örnek yarışma düzenlenmesi
Eğitim sonunda alınan belge
Kursu tamamladıktan sonra yapılacak sınavlarda başarılı olan sporculara Federasyon tarafından hakem lisansı verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türkiye Dağcılık Federasyonu ve özel kuruluşların düzenlediği yarışmalarda iş bulma olanağı mevcuttur.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir ücret ödenmemektedir.
Eğitim sonrası
Hakemlik kademelerine göre günlük yevmiye, harcırah ve yol ücreti alınır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Hakem terfileri Merkez Hakem Kurulunca belirtilen şartlara göre yapılır.
- Aday Hakemlik süresi iki yıldır. Bu süre içinde en az üç özel veya resmi yarışmada görev yapan hakem, yarışmadaki performans değerlendirmesine göre İl Hakemliğine terfi eder.
- İl Hakemliği süresi iki yıldır. İki yıl içinde resmi ve özel yarışmalarda toplam üç yarışta görev yapan hakem, yarışmalardaki performansına göre Ulusal Hakemliğe terfi eder.
- Ulusal Hakemliğin süresi üç yıldır. Bu süre içinde resmi ve özel yarışmalarda toplam beş yarışta görev yapan hakemin yarışmadaki performansı dikkate alınır. Merkez Hakem Kurulunun teklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile Uluslararası Federasyonca açılacak kursa katılması sağlanır.
- Uluslararası lisanslar, Uluslararası Federasyonun ilgili kurullarınca verilir.
İş hayatında ilerleme
Spor Tırmanış Hakemi, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübesine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Dağ Kayağı Hakemi
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye Dağcılık Federasyonu Hakem Talimatı: https://tdf.gov.tr/wp-content/uploads/2016/11/16_hakem.pdf
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.