Tanım
Seyahat Servis Elemanı (Otobüs/ Tren), otobüs ve tren seyahatlerinde yolcuları seyahat hakkında bilgilendiren, rahat bir şekilde seyahat etmelerini sağlayan ve yolculara çeşitli hizmetler sunan kişidir.
Görevler
Seyahat servis elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Kişisel hazırlık yapar.
- Aracın temizlik kontrolünü yapar.
- İkram malzemelerini kontrol eder.
- Yolcuları karşılayarak seyahat hakkında bilgilendirir.
- Araç içi düzeni sağlar.
- Yolcuların inecekleri yerleri tespit eder ve kaptana bildirir.
- Bazı özel durumlarda kaptanı uyarır.
- Seyahat güvenliğini sağlayıcı önlemler alır.
- Gazete ve dergi dağıtımı yapar.
- İçecekler ile ikram tepsisini hazırlar.
- Yiyecek ve içecek servisi yapar.
- Servis bitiminde boşları toplar.
- Yolcu şikâyetleri ve istekleriyle ilgilenir.
- Yolculuk hakkında rapor düzenler.
- Unutulan eşya varsa kayıp departmanına teslim eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Seyahat servis elemanlarının kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Servis arabası
- Çay/kahve makinesi
- Ses cihazı
- Tepsi
- Yangın söndürme cihazı
- Çay, kahve, su, şeker ve soğuk içecekler
- Bardak, kaşık, peçete ve naylon poşet
- Kâğıt ve kalem
- Yiyecekler; kek, bisküvi ve benzeri ürünler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Seyahat servis elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İnsan ilişkilerinde başarılı olmak
- Sözel yeteneğin gelişmiş olması
- Dikkatli, titiz ve detaylara önem vermek
- Sabırlı, hoşgörülü ve empatik davranabilmek
- Yeniliklere açık olmak
- Zamanı iyi kullanabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Seyahat servis elemanı, işi gereği sürekli seyahat halindedir. Gece, gündüz ve hafta sonları da seyahat eder.
Hizmet sunarken otobüs kaptanı (şoför), ikinci kaptan, makinist ve yolcularla doğrudan iletişim halindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde “Yiyecek İçecek Hizmetleri” alanı Otobüs Hostesi kursunda verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Kursa her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler katılabilir.
- 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir.
- İlköğretim çağındaki kişiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir.
- Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
- Belirli yaş ve eğitim seviyesi, uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurulur.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde 811/197 saattir. Eğitim programı üç üniteden oluşur. Seyahat servis elemanı yetiştirme kursunda seyahat öncesi hazırlık işlemleri, seyahat esnasında yolcu hizmeti ve seyahat sonrası aracın kontrolü konularında eğitim uygulanır.
Birinci ünite
Birinci ünite kapsamında kursiyerlere aracın yolculuğa hazırlanmasına yönelik olarak şu konularda eğitim verilir:
- Teknik ve güvenlik kontrolü
- Aracın temizliği
- Malzemelerin temini
- Yolcuların güvenlik takibi
- Bilet takibi
- Bagaj takibi
İkinci ünite
İkinci ünite kapsamında şu konular ele alınır:
- Seyahatin süresi ve konaklama yerleri hakkında bilgilendirme
- Yolcuların müzik ve okuma ihtiyaçlarının belirlenmesi
- Ortamın ışıklandırılması ve ısısı konusunda yolcu ihtiyaçlarının belirlenmesi
- Yiyecek ve içecek servisi
- Yiyecek ve içecek satışı
- Mekân temizliği
Üçüncü ünite
Üçüncü ünite kapsamında şu konularda eğitim verilir:
- Kayıp eşyanın tespit edilmesi
- Araç, malzeme, kayıp eşya ve ekipman kontrolü
- İade kontrolü
- Aracın seyahate hazırlanması
Firmalar tarafından düzenlenen hizmet içi eğitim kurslarında da Halk Eğitim Merkezlerinde uygulanan program doğrultusunda eğitim verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Kursu başarıyla tamamlayanlara “Kurs Bitirme Sertifikası” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Seyahat servis elemanları demiryolları ve karayolları ulaştırma şirketlerinde çalışmaktadır.
Çalıştıkları kurumu veya firmayı doğrudan temsil etmeleri nedeniyle firmalar nitelikli personelle çalışmak istemektedir. Hizmet sektörünün giderek önem kazanmasına bağlı olarak nitelikli seyahat servis elemanlarına duyulan ihtiyaç artmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Mesleğin eğitimi süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Çalışılan kurumun veya firmanın özelliğine ve yol uzunluğuna göre kazanç değişmektedir. Meslek elemanları, asgari ücretin yanı sıra yol uzunluğuna göre prim almaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme yoktur.
Benzer meslekler
Kaynakta benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Kamarot
- Yer Hostesi
- Fuar Hostesi
- Kabin Memuru (Hostes)
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgilere ilişkin ayrıca bir açıklama belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye İş Kurumunun www.iskur.gov.tr adresindeki Seyahat Servis Elemanı (Otobüs/Tren) Meslek Standardı
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
