Tanım
Plastik Sanatlar Teknisyeni, bir olay, düşünce veya duyguyu iki ya da üç boyutlu olarak tasarlayan ve bunu resim ve heykel gibi sanat alanlarına uyarlayan sanatçılara yardımcı olan kişidir.
Görevler
Plastik Sanatlar Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- Üç boyutlu tüm şekillerin tasarım ve uygulama çalışmalarında bulunur.
- Tam oyma, rölyef-kabartma tasarım ve uygulamalarında bulunur.
- Çeşitli resim teknikleri ile dekoratif ve özgün resimler yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Tasarım çalışmalarında kullanılan araç ve gereçler
Tasarım çalışmalarında teknik resim ve özgün resim gereçleri, mukavva, kâğıt çeşitleri, cam ve gereçleri, seramik ve gereçleri, PVC ve gereçleri kullanılır. Ayrıca matkap, dekopaj, testere ve kaynak makinesi gibi elektrikli el aletlerinden yararlanılır.
Heykel çalışmalarında kullanılan araç ve gereçler
Heykel çalışmalarında kil ve modelaj kalemleri, seramik çamuru ve alçı kalıpları, taş ve oyma kalemleri, metal ve döküm tekniği gereçleri kullanılır. Bunların yanı sıra silikon ve kalıp alma gereçleri gibi çeşitli malzemelerden de yararlanılır.
Resim çalışmalarında kullanılan araç ve gereçler
Resim çalışmalarında desen ve etüt uygulamaları için kurşun kalem, füzen, pastel boya, sulu boya, guaj boya ve yağlı boya kullanılır. Grafik tekniklerde gerekli malzeme ve gereçlerden de yararlanılır.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Plastik Sanatlar Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisi gelişmiş olmak.
- Tasarım yeteneğine sahip olmak.
- Şekiller arasındaki fark ve benzerlikleri algılayabilmek.
- Yeniliklere ve farklı kültürlere açık olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Plastik Sanatlar Teknisyenleri genellikle büro, atölye ve benzeri kapalı ortamlarda çalışırlar. Çalışmaları daha çok malzemelerle ilgilidir.
Çalışırken şu kişilerle iletişim içinde olabilirler:
- Meslektaşları
- İç mimarlar
- Grafikerler
- Tasarımcılar
- Desinatörler
- Dekoratörler
- Seramikçiler
- Ressamlar
- Doğrudan müşteriler
Çalışma gün ve saatleri düzensizdir. Çalışma ortamı dikkatli ve tedbirli olmayı gerektirir. Yapılan iş hem aletlerle hem de insanlarla ilgilenmeyi gerektirir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Plastik Sanatlar alanı “Plastik Sanatlar” dalında verilmektedir.
Giriş koşulları
Plastik Sanatlar Teknisyeni eğitimi için gereken giriş koşulları şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Plastik Sanatlar Teknisyenleri şu işyerlerinde çalışabilir:
- Seramik atölyeleri
- Heykel atölyeleri
- Tasarım atölyeleri
- İç mimarlıkla ilgili bürolar
- Mobilya tasarım ve imalatı yapan işyerleri
- Resim atölyeleri
Plastik Sanatlar Teknisyenleri kendi işyerlerini de açabilirler. Bu bölüme alınan öğrenci sayısının az olması, iş bulmayı kolaylaştıran unsurlardan biridir.
Kendini yetiştirmiş, sanatsal yetenek ve yaratıcılık özelliğine sahip meslek mensupları iş piyasasında daha kolay iş bulabilmektedirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Çalışanların asgari ücret veya biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kendi işini kuranlar çok daha fazla kazanabilir. Bununla birlikte kazançları yetenek, beceri ve yaratıcılıkları ile bire bir orantılı olduğundan standart bir ücret çizgisi belirtilememektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Sanat ve Tasarım alanı “Plastik Sanatlar” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlarını tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Kaynakta benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Endüstri Ürünleri Tasarımcısı
- Grafik Tasarımcısı
- Restorasyon Teknisyeni
- Seramik Teknisyeni
- İç Mimar
- Ressam
- Desinatör
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümünde ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Maçka Akif Tuncel Anadolu Meslek Lisesi öğretmenleri
- MEB Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü Yayınları
- Anadolu Meslek Liseleri müfredat programları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- 2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları, Ankara-2004
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.