Tanım
Peyzaj ve Süs Bitkileri Teknikeri, ziraat mühendisinin hazırladığı plan dâhilinde sera ve açık alanlarda uygun üretim tekniklerini kullanarak süs bitkilerinin üretimi, dikimi ve bakımını yapan kişidir. Bu üretim teknikleri arasında tohum, çelik, aşı ve soğan kullanımı yer alır.
Meslek elemanı ayrıca süs bitkilerinin gelişiminin sağlanması, çevre düzenlemesi, park ve bahçelerin yapımı, bakımı ve onarımı konularında çalışır.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak:
- İş organizasyonu yapar.
- Peyzaj mimarı tarafından tasarlanmış projelerin keşif ve çizimini yapar.
- Topluma açık yeşil ve dinlenme alanları ile spor tesislerinin oluşturulmasında metraj çıkarma ve fiyatlandırma hizmetleri verir.
- Yeşil alanlar ve spor tesislerinin bakım ve onarım işlerinde görev alır.
- Peyzaja yönelik inşaat faaliyetleri ile süs havuzları gibi donatı elemanlarının uygulanmasını denetler.
- Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan peyzaj çalışmalarının hakediş dosyalarını hazırlar.
- Peyzaj uygulamalarında ana materyal olarak kullanılan ağaç, ağaççık, çalı, yıllık ve çok yıllık bitkilerin üretimini ve günlük bakımını yapar veya yapılmasını sağlar.
- Bitkilerle ilgili zararlılarla mücadele, hasat ve satış işlemlerini yürütür veya bu işlemlerin yapılmasını sağlar.
- Arazide yürütülen çalışmalar sırasında işçileri yönlendirir.
- Uygulamaları takip eder ve puantaj tutar.
- Park ve bahçe düzenleme planlarının araziye uygulanmasını sağlar.
- Çim alanlarının oluşturulmasını sağlar.
- Çevreye uygun süs bitkilerini seçer.
- Süs bitkilerinin mevsime göre ekimi, gübrelenmesi, budanması ve sulanması gibi işlerin planlanması ve yürütülmesinde peyzaj mimarına yardımcı olur.
- Süs bitkilerinin üretimi ve pazarlanması işlerinde çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü tarımsal alet ve makineler.
- Çim biçme makineleri.
- Budama makasları ve budama makineleri.
- Çapa traktörleri.
- Toprak tesviye aletleri.
- Teknik çizim araç ve gereçleri.
- Çeşitli kalemler, kâğıtlar ve çizim takımları.
- Büro makineleri.
- Bilgisayar.
- Ozalit ve fotokopi makineleri.
- Teknik çizime yönelik bilgisayar programları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Peyzaj ve Süs Bitkileri Teknikeri olmak isteyenlerin:
- Biyolojiye ilgili,
- Zihinde canlandırma ve çizim yeteneği olan,
- Şekil ve mekân ilişkilerini algılayabilen,
- Estetik görüş sahibi,
- Yaratıcı,
- Doğal yaşama, çevreye ve sanata ilgili,
- Açık havada çalışmaktan hoşlanan
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Peyzaj ve Süs Bitkileri Teknikeri, yaptığı işin aşamalarına göre farklı yer ve koşullarda çalışır. Çalışma ortamları büro, arazi, sera ve fidanlık gibi üretim alanları olabilir.
Büro ortamı
Çizim ve projelendirme aşamaları için gerekli araç ve gereçlerle donatılmış aydınlık, temiz ve sessiz ortamlardır. Bu mekânlarda çalışmalar genellikle oturarak gerçekleştirilir.
Arazi çalışmaları
İnşai ve bitkisel uygulamaların gerçekleştirildiği dış mekânlardır. Arazinin en uygun nasıl kullanılması gerektiğinin belirlenmesi, bitki dikimi için zemin çalışmalarının yapılması, bitki yükleme, beton döktürme ve taş döşettirme gibi işler açık havada çalışılmasını gerektirir.
Arazi çalışmalarında genellikle ayakta çalışılır. Çok sıcak ve çok soğuk hava koşulları bitki ve inşaat çalışmaları için uygun olmadığından arazi çalışmaları sıklıkla ilkbahar aylarında, özellikle nisan, mayıs ve haziranda; sonbahar aylarında ise eylül, ekim ve kasımda yapılır. Çalışma ortamı tozlu, çamurlu, ıslak ve gürültülü olabilir.
Sera ve fidanlık gibi üretim alanları
Seralarda süs bitkilerinin ve kesme çiçek olarak kullanılan bitki türlerinin üretimi ve bakımı yapılır. Fidanlıklarda ise genellikle çok yıllık ağaç ve ağaççıkların üretimi ve bakımı gerçekleştirilir.
Bu alanlar arazi koşullarına göre nispeten daha korunaklı ve temizdir. Hem oturarak hem de ayakta çalışılabilir.
Bu meslekte bankalar ve iş merkezleri gibi yerlerin iç mekânlarındaki bitkiler ile spor tesislerindeki yeşil alanların periyodik bakım hizmetleri de verilebilir.
Meslek elemanları peyzaj mimarı, ziraat veya inşaat mühendisi, mimar ve arazi sahipleriyle iletişim hâlinde çalışır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Peyzaj ve Süs Bitkileri ön lisans programlarında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Meslek liselerinin YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Peyzaj ve Süs Bitkileri ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Mesleki dersler arasında şunlar yer alır:
- Bitki Tanıma,
- Botanik,
- Bitki Fizyolojisi,
- Toprak Bilgisi,
- Tarımsal Ekoloji,
- Sera ve Salon Bitkileri,
- Bitki Besleme ve Gübreleme,
- Peyzaj Ekolojisi,
- Bitki Koruma,
- Peyzaj Onarım ve Bakım Tekniği,
- Konut Alanlarında Çevre Düzenleme,
- Süs Bitkileri Hastalık ve Zararlıları,
- Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliği.
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Peyzaj ve Süs Bitkileri Teknikerleri şu kamu kuruluşlarında iş bulabilir:
- Belediyeler,
- Araştırma merkezleri,
- İller Bankası,
- Tarımsal Araştırma Enstitüsü,
- Fidanlıklar.
Özel sektörde ise süs bitkisi yetiştiren sera ve fidanlıklarda, inşaat veya mimarlık bürolarında ve peyzaj hizmetleri veren firmalarda çalışabilirler.
Meslek, kişinin kendi işini kurmasına da elverişlidir. Kırsal alan veya çevre düzenlemesi hizmetleri ile periyodik bakım ve onarım hizmetleri vermek üzere büro açılabilir. Süs bitkisi üretmek için sera veya fidanlık da kurulabilir. Ancak sera inşası ve fidanlık oluşturmak, büro açmaya göre daha fazla sermaye gerektirir.
Hızlı ve sağlıksız kentleşme, endüstriyel faaliyetlerin doğaya verdiği zarar ve doğal kaynakların azalması gibi nedenler, doğal yaşama ve ekolojiye olan ilgiyi artırmıştır. İnsanların daha yeşil, daha temiz, daha estetik, kendilerini daha sağlıklı ve sosyal hissedebilecekleri ortamları tercih etmesi nedeniyle bu mesleğe ihtiyacın artacağı düşünülmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Peyzaj ve Süs Bitkileri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Peyzaj ve Süs Bitkileri Teknikerleri başarılı oldukları takdirde işyerinin büyüklüğüne göre amir, şef veya şef yardımcısı düzeyinde sorumluluklar alabilirler.
Çalışırken sahip olunan becerilere bağlı olarak şu alanlarda uzmanlaşma sağlanabilir:
- Bilgisayar destekli çizim programları,
- Çeşitli donatı elemanlarının tasarımı ve imalatı,
- İhale dosyalarının oluşturulması,
- Hakedişlerin düzenlenmesi,
- Çeşitli süs bitkileri ve kesme çiçek türlerinin üretimi ve ıslahı.
İşyerinin çalışma biçimine göre şef veya kontrolör konumuna gelinebilir.
Benzer meslekler
- Peyzaj Mimarı
- Mimar
- Ziraat Mühendisi
- Ziraat Teknikeri
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları ve öğretim görevlileri
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Ege Üniversitesi Kılavuzu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
