Tanım
Opera sanatçısı, sözlerinin bütünü veya çoğu şarkılı olarak söylenen müzikli tiyatro eseri olan opera sanatını icra eden kişidir.
Görevler
Opera sanatçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Her gün düzenli olarak performansını koruyabilmek için ses ve beden egzersizi yapmak.
- Sahnelenecek operada aldığı rolün karakter analizini iyi bir şekilde ortaya koyabilmek için araştırmalar yapmak.
- Opera eserinde seslendirilmesi gereken bölümleri en ince ayrıntısına kadar çalışmak.
- Eser çalışmalarını, kendisine piyano ile eşlik eden bir sanatçı olan korrepetitor ile birlikte gerçekleştirmek.
- Sahnelenecek eseri, orkestra şefinin ve oyun rejisörünün istekleri doğrultusunda prova etmek.
- Dekor, kostüm, aksesuar, ışık ve makyaj düzenlemeleri ile genel provalar sonucunda ortaya çıkan eseri sahnelemek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Opera sanatçılarının kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Oynanan karakterin gerektirdiği aksesuarlar; kılıç, şapka, mendil, baston ve kostüm gibi malzemeler.
- Dekor malzemeleri.
- Makyaj malzemeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Opera sanatçısı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Çok güçlü işitsel ve görsel belleğe sahip olmak.
- İfade gücünün yüksek olması.
- Sesi çok iyi kullanabilmek.
- Oyunculuk yeteneğinin gelişmiş olması.
- Coşkulu, düzenli, disiplinli ve sabırlı olmak.
- Sorumluluk duygusunun gelişmiş olması.
- Çabuk ve doğru karar verebilmek.
- Yönergeye uygun davranabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Opera sanatçısı genellikle kapalı ortamlarda, sahnede gösterisini sunar. Sahnede bir ekibin üyesi olarak rolünü gerçekleştirir. Geceleri, hafta sonu ve bayram tatillerinde görev yapmak durumunda kalabilir.
Çalışırken meslektaşlarıyla, opera rejisörüyle, kondövit ile, suflörle, orkestra şefiyle ve sahne müdürüyle iletişim kurar.
Opera sanatçısının sağlık durumunun çok iyi olması gerekir. Sesini korumak için sağlığına, beslenmesine ve yaşantısına dikkat etmeli ve özen göstermelidir. En küçük solunum yolu enfeksiyonu bile sanatçının şarkı söylemesini engelleyebilir. Ses teli rahatsızlıkları, mesleğin yürütülmesi için önemli engeller arasında yer alır.
Eğitimin verildiği yerler
Opera sanatçılığı eğitimi, üniversitelere bağlı Devlet Konservatuarlarının Opera bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Opera lisans programında öğrenim görmek isteyen adayların:
- Lise veya dengi okul mezunu olmaları.
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımaları.
- İlgili üniversite tarafından yapılacak özel yetenek sınavına girmeleri ve başarılı olmaları gerekir.
Özel yetenek sınavlarına aşağıdaki çalışmalarla katılım sağlanır:
- Tek ses, iki ses, üç ses ve dört ses duyma.
- Ritim ve melodi çalışmaları.
- Bir aria antiche eseri hazırlama ve bu eseri seslendirme.
- Mimik çalışması.
Aria antiche, Yunan ve Roma uygarlıkları ile ilgili operalarda solistlerden birinin orkestra eşliğinde söylediği, kendi içinde bütünlüğü olan parçadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi konservatuara göre değişmektedir:
- Bazı konservatuarlarda ilkokul sonrası 3 yıl ve 4 yıl lisans eğitimi olmak üzere toplam 7 yıl eğitim verilir.
- Bazı konservatuarlarda ise lise eğitimi sonrası bir yıl hazırlık ve 4 yıl lisans eğitimi olmak üzere toplam 5 yıl eğitim verilir.
Eğitim süresince verilen meslek dersleri arasında şunlar bulunur:
- Solfej.
- Ses Sağlığı ve Koruması.
- Ses.
- Sahne.
- Armoni.
- Mesleki İtalyanca.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Opera sanatçılığı alanında genel olarak Devlet Opera ve Balesi bulunan illerde iş bulma imkânı vardır. Devlet Opera ve Balesi Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Samsun ve Antalya’da bulunmaktadır.
Opera sanatçıları, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün açtığı sınavı kazanmaları durumunda mesleğe profesyonel olarak en az 1 yıl süreyle stajyer sanatçı olarak başlar. Başarılı olmaları durumunda opera sanatçısı olarak mesleklerine devam ederler.
Opera sanatçıları aşağıdaki alanlarda da iş bulabilir:
- Devlet Opera ve Bale Müdürlükleri.
- Kültür ve Turizm Bakanlığı Çok Sesli Korosu.
- TRT Çok Sesli Korosu.
- Müzik okulları.
- Dershaneler.
- Yabancı devlet operaları.
Opera sanatçıları müzik okullarında ve dershanelerde şan dersleri verebilir.
Opera Lisans programını bitirenlerden Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar Müzik Öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Ülkemizde Opera ve Bale Müdürlüklerinin sayısı ve sanatçı kadroları azdır. Opera ve Bale Müdürlüklerinin sayısının artırılması durumunda meslek elemanlarının iş bulma olanaklarının genişleyeceği belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Opera sanatçıları, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünde özel hükümlere tabi olarak çalışırlar. Ek ödeme ve tazminatlardan yararlanırlar.
Özel kuruluşlarda çalışanlar, işveren ile yapılan anlaşmaya bağlı olarak farklı seviyelerde ücret elde edebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Opera sanatçılığı mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Opera sanatçıları, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü bünyesindeki hizmet sürelerine ve sahne aldıkları eserlerdeki rollerde gösterdikleri başarıya göre değişen sanatçı kategorilerine geçebilirler.
Ülkemizdeki opera ve bale müdürlüklerinin sayısı ve sanatçı kadroları Ankara, Antalya, İstanbul, İzmir ve Mersin gibi iller bakımından yetersiz kalmaktadır. Diğer illerde de opera ve bale müdürlüklerinin sayısının artırılması durumunda meslek mensuplarının daha rahat istihdam edilebileceği belirtilmektedir.
Benzer meslekler
- Tiyatro Sanatçısı.
- Bale Dansçısı.
- Sahne ve Gösteri Sanatları Yöneticisi.
Ek bilgiler
Bu meslek bilgi dosyası, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Selçuk Üniversitesi Devlet Konservatuarı ilgili öğretim üyeleri.
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Türk Meslekler Sözlüğü, 2002-Ankara.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Opera sanatçılığı ve eğitim olanakları hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.