Tanım
Nükleer Enerji Mühendisi; atom çekirdeğinin çeşitli süreçler sonunda parçalanmasıyla ilgili enerjinin kontrollü ve güvenli bir şekilde elde edilmesi ve ilgili teknolojilerin geliştirilmesi için gerekli tasarım, işletme ve araştırma çalışmalarını yürüten kişidir.
Görevler
Nükleer Enerji Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Nükleer reaktörlerin ana ve güvenlik sistemlerinin tasarımı, işletilmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesinde görev almak.
- Nükleer santrallerde üretilen enerjinin güvenli ve ekonomik bir şekilde kullanılabilir duruma getirilmesine yönelik teknik çalışmalar yapmak.
- Alanıyla ilgili yeni teknolojiler üzerinde araştırma yapmak.
- Proje ve rapor hazırlamak; örneğin radyasyondan korunma konusunda çalışmalar yürütmek.
- Konusuyla ilgili kullanılacak malzeme ve maddelerin özelliklerini belirlemek amacıyla laboratuvar çalışmaları yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar.
- Nükleer santrallerde ve test laboratuvarlarında kullanılan araştırma reaktörü ölçme cihazları ve benzeri araç-gereçler.
- İlgili malzemeler.
- Teknik çizim malzemeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Nükleer Enerji Mühendisi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Bilimsel meraka sahip olmak.
- Fizik ve matematik konularına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Dikkatli olmak.
- Yaratıcı olmak.
- Sorumluluk duygusunun gelişmiş olması.
- Soğukkanlı ve çabuk karar verebilen biri olmak.
- İşbirliğine açık olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Nükleer Enerji Mühendisleri, nükleer enerji ile çalışan enerji santrallerinde veya araştırma kurumlarında çalışırlar. Santrallerde çalışma ortamı kapalı ve oldukça gürültülüdür.
Mesleği yürütürken tüm mühendislik dallarıyla, özellikle bilgisayar, elektrik, makine ve metalurji mühendisleriyle iletişim halinde olurlar. Ayrıca teknikerler, işçiler ve işletmecilerle de birlikte çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Mühendislik Fakültelerinde bulunan Nükleer Enerji Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Nükleer Enerji Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Nükleer Enerji Mühendisliği eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki gibi mesleki dersler verilmektedir:
- Nükleer Reaktör Kor Tasarımı.
- Termal-Hidrolik Analiz.
- Radyasyondan Korunma.
- Radyasyon Kaynakları ve Madde ile Etkileşimi.
- Yakıt ve Atık Yönetimi.
- Nükleer Elektronik Etkileşim.
Eğitim sırasında uygulama yapılabilecek laboratuvar olanakları da bulunmaktadır. Staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türkiye’de Nükleer Enerji Mühendislerinin iş olanakları oldukça sınırlıdır. Bununla birlikte, bu mesleğin eğitimi sınırlı sayıda kişiye verildiğinden meslek elemanları araştırmaya yönelik kuruluşlarda görev alırlar.
Bu meslekte yabancı dil çok önemlidir. Yabancı dil bilgisi iyi olanlar, özellikle İngilizce bilenler, daha iyi şartlarda ve daha kolay iş bulabilmektedirler.
Nükleer Enerji Mühendislerinin çalışabileceği başlıca alanlar ve kurumlar şunlardır:
- Nükleer enerji santralleri.
- Enerji sektörü.
- Endüstriyel üretim tesisleri.
- Araştırma-geliştirme laboratuvarları.
- Sağlık fiziği bağlamında hastaneler ve tıbbi laboratuvarlar.
- Kamu kurumları.
- Türkiye Atom Enerjisi Kurumu.
- TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu).
- TEİAŞ (Türk Elektrik İletim A.Ş.).
- Üniversiteler.
Bu mesleği edinen öğrencilerin bir kısmı da yurt dışında çalışmaktadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” bulunan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanabilirler. Böylece İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Bunların dışında, üniversitelerin Nükleer Enerji Mühendisliği bölümünde araştırma görevlisi olarak çalışma olanağı da vardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu kurumlarında çalışanlar, teknik hizmet sınıfının faydalandığı zam ve tazminatları alırlar.
Özel işyerlerinde çalışanların ücreti ise deneyime ve çalışılan sektöre göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Kamu kurumları ile özel sektörde yöneticilik görevlerine yükselme olanağı vardır.
Benzer meslekler
Nükleer Enerji Mühendisliği ile benzer meslekler şunlardır:
- Fizik Mühendisi.
- Fizikçi.
- Makine Mühendisi.
- Metalurji Mühendisi.
Ek bilgiler
Bu meslek bilgi dosyası, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- ÖSYM Üniversiteler, Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız Kuzgun).
- Meslek elemanları.
- Üniversitenin web sitesi.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.