Tanım
Mücevherat Mühendisi; değerli taşların ve metallerin tanımlanması, işlenmesi, mücevherat tasarımı ve üretimi sürecinin planlanması, işletilmesi ve geliştirilmesinde çalışan kişidir.
Görevler
Mücevherat Mühendisinin başlıca görevleri şunlardır:
- Mücevherat üretimini gerçekleştirmek amacıyla araştırmalar yürütür.
- Kıymetli alaşımları hazırlar ve geliştirir.
- Kıymetli metallerin geri kazanılması işlemlerini yapar.
- Kıymetli alaşımları şekillendirir ve metal kaplama yapar.
- Kıymetli ve yarı kıymetli taşların tanımlanması, işlenmesi ve değerlendirilmesini gerçekleştirir.
- Fabrikasyon takı üretimini gerçekleştirir ve üretim süreçlerini denetler.
- Sentetik mücevherat malzemesi geliştirmek için araştırma ve çalışmalar yürütür.
- Yeni üretim teknikleri geliştirmek için çalışmalar yapar.
- Kalite kontrol yapar.
- Ar-Ge çalışmaları yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli test, ölçme ve tanımlama cihazları
- Kıymetli alaşımlar
- Kimyasal malzemeler
- Kıymetli ve yarı kıymetli taşlar
- Taş kesme, işleme ve parlatma makineleri
- Fırınlar
- Döküm teçhizatı
- Tel çekme teçhizatı
- Hadde tezgâhı
- Kaynak ve lehim teçhizatı
- Kuyumculuk alet ve takımları
- Sertlik cihazı
- Çekme cihazı
- Işık mikroskopları
- Elektron mikroskobu
- Kimyasal analiz cihazları
- XRF ve XRD cihazları
- Ayar evi teçhizatı
- Lazer cihazı
- Kaplama teçhizatı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mücevherat Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekmektedir:
- Kimya, fizik ve matematik gibi temel bilimlere ilgi
- Tasarlama, plan yapma ve uygulama gücü
- İş disiplini
- Sorumluluk duygusu
- Yüksek hayal gücü
- Şekiller arasındaki ilişkileri görebilme
- Araştırmacı olma ve yeniliklere açık olma
- Ekip çalışmasına yatkınlık
- Üç boyutlu düşünme yeteneği
Çalışma ortamı ve koşulları
Mücevherat Mühendisleri, kıymetli ve yarı kıymetli maddelerin tasarlanması ve işlenmesini kapalı ve yüksek güvenlikli ortamlarda yapar.
Tasarım işlerini yürütürken büroda, kıymetli ve yarı kıymetli maddelerin özelliklerini incelerken laboratuvarda çalışır. İşyerinde diğer mühendislerle, teknikerlerle ve işçilerle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerin Mühendislik ve Tasarım fakültelerinde verilmekteydi. Ancak kaynak dosyada bu bölüme artık öğrenci alınmadığı belirtilmektedir.
Eğitimle ilgili aşağıdaki bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı oldukları takdirde Mücevherat Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- İngilizce hazırlık eğitimi 1 yıldır.
- Eğitimin birinci yılında, diğer mühendislik dallarında olduğu gibi matematik, fizik ve kimya derslerinin yanında temel mühendislik dersleri okutulur.
- İkinci yıldan itibaren bilgisayar destekli tasarım, mücevher imalat teknikleri, kıymetli metal analizleri, kıymetli metalleri geri kazanma, kıymetli ve yarı kıymetli taşları tanımlama ve sınıflandırma gibi dersler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Bu bölümden mezun olanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mücevherat Mühendisleri, özel sektöre ait şu alanlarda faaliyet gösteren firmalarda çalışabilir:
- Mücevher tasarımı ve üretimi
- Kıymetli ve yarı kıymetli taşları tasarlama
- Kıymetli ve yarı kıymetli taşları işleme
- Kıymetli ve yarı kıymetli taşları değerlendirme
Çalışma olanakları kişinin bilgi, beceri, yetenek ve yabancı dil bilgisine göre değişmektedir. Mesleğin dünyada ve ülkemizde yeni bir meslek olması nedeniyle çalışma alanı azdır. Ancak kaynak dosyada, global zenginleşmenin her yıl %10 arttığı ve bu nedenle mesleğin gelecekte öneminin artabileceğinin düşünüldüğü belirtilmektedir.
Kaynak dosyaya göre kamu sektöründe Mücevherat Mühendisi için çalışma alanı bulunmamaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından verilen öğrenim ve harç kredisinden yararlanabilirler. Ayrıca özel ve kamu kurumlarının sağladığı burs imkânlarından da yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücretin brütünün 2 katı kadardır. İşyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mücevherat Mühendisleri lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapabilir. Araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatındaki ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Mücevherat Mühendisliği ile benzer olarak belirtilen meslekler şunlardır:
- Metalürji ve Malzeme Mühendisi
- Kimya Mühendisi
- Jeoloji Mühendisi
- Makine Mühendisi
- İmalat Mühendisi
- Mekatronik Mühendisi
Ek bilgiler
Mücevherat Mühendisi:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- www.ticaret.edu.tr adresli web sayfası
- İstanbul Ticaret Üniversitesi, Mühendislik ve Tasarım Fakültesi öğretim görevlileri
- Malzeme ve metalürji mühendisliği meslek dosyası
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.