Tanım
Mimar, her çeşit yapının kullanıcıların ihtiyaçlarına ve olanaklarına göre tasarımını yapan ve yapımını denetleyen kişidir.
Görevler
Mimar, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Mimarlık, insanın içinde yaşamını sürdüreceği yapıların estetik ve kullanışlılık ilkelerini göz önüne alarak tasarlanması sanatıdır. Mimar bu amacı gerçekleştirmek için:
- İş organizasyonu yapar.
- Yapılacak binanın şehir imar planına uygun olup olmadığını inceler.
- Planlama kavramlarını binaya ve çizimleri tüm planlamaya dönüştürebilmek için gerekli endüstri, organizasyon, tüzük ve usuller doğrultusunda çalışır.
- Yapıyı kullanacak kişilerin isteklerini, görüşlerini ve mali olanaklarını öğrenir.
- Bir proje tasarısı için araştırma metotlarını kullanarak özet bilgi hazırlar.
- Bina tasarımı ile ilgili yapısal tasarım, inşaat ve mühendislik problemlerini çözümler.
- Binanın planını çizer.
- Yapıldığı zaman nasıl bir şekil alacağını gösteren maketler hazırlar.
- Yapılacak binanın statik, sıhhi tesisat ve elektrikle ilgili işlemlerini inşaat, makine ve elektrik mühendisleri ile oluşturur ve yürütülmesini denetler.
- Şantiyede kullanılacak olan ayrıntılı planı çizer.
- Binanın plana uygun yapılıp yapılmadığını denetler.
- Binalarda değişiklik veya onarım için plan yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Mimarların kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çalışma masası
- Aydınger kağıdı
- T cetveli gibi diğer çizim aletleri
- Kırtasiye malzemeleri
- Maket yapmak için çeşitli malzemeler
- Bilgisayar ve benzeri araçlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mimar olmak isteyenlerin:
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilen
- Görsel sanatlara ilgili
- Yaratıcı ve estetik görüş sahibi
- Başkalarını etkileyebilen
- Yeniliklere ve eleştiriye açık
- Dikkatli ve titiz
- Masraf kalemleri ve bina mevzuatı kısıtlamaları içerisinde, binayı kullananların ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde tasarım becerisine sahip
- Mimari tasarımın kalitesini etkilemesi açısından güzel sanatlar bilgisine sahip
- Binaların içlerini iklim koşullarına karşı koruyabilme ve konforunu sağlayabilmek üzere binaların fiziksel sorunları, teknolojileri ve işlevleri konusunda yeterli bilgiye sahip
- Mimarlık mesleğini ve mimarın toplum içerisindeki rolünü anlayabilen
- Toplumsal faktörleri dikkate alan özet bilgiler hazırlayabilme becerisine sahip
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Mimarlar bürolarda görev yaparlar. Çalışma genellikle temiz ve iyi aydınlatılmış bir ortamda, ayakta yürütülür.
Etüt çalışmaları ve bina yapımının denetlenmesi aşamalarında çalışma ortamı tozlu, gürültülü, sıcak veya soğuk olabilir. Mimarlar çalışırken inşaat mühendisi, elektrik mühendisi, teknik ressam, şehir plancıları, bina inşaatı ve çevre düzenlemesiyle uğraşan diğer kişilerle iletişim halindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mimarlık eğitimi üniversitelere bağlı şu fakültelerdeki Mimarlık bölümlerinde verilmektedir:
- Mühendislik Fakülteleri
- Mühendislik-Mimarlık Fakülteleri
- Mimarlık Fakülteleri
Eğitime giriş koşulları
Mimarlık eğitimine giriş için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Mimarlık programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mimarlık eğitiminin süresi 4 yıldır. Hazırlık eğitimi olan fakültelerde ise eğitim süresi 5 yıldır.
Eğitimin ilk yılında genel matematik, bina fiziği ve mimari çizime giriş gibi temel mimarlık dersleri verilir. Daha sonraki yıllarda tasarıma ve plan çizimine dayalı, daha kapsamlı ve ileri düzeyde mimari bilgileri içeren dersler okutulur.
Eğitim sonunda alınan belge
Mimarlık eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mimarlar, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı meslek liselerinde ve meslek eğitim merkezlerinde Yapı Tasarımı alanında öğretmenlik yapabilirler.
Mimarların çalışabileceği diğer alanlar ve kurumlar şunlardır:
- İnşaat firmaları
- İşletmelerin mühendislik-mimarlık büroları
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- İller Bankası
- Belediyeler
- Özel şirketler
Mimarlar ayrıca büro açabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Kamu kurumlarında çalışanlar, teknik hizmet sınıfının faydalandığı zam ve tazminatlardan yararlanırlar.
Serbest çalışanlar, tasarımını yaptıkları projenin içeriğine ve büyüklüğüne göre gelir elde ederler. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mimarlık mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
Master ve doktora eğitimi sırasında şu konularda uzmanlaşabilirler:
- Yapı
- Yapı fiziği
- Mimari tasarım
- Bilgisayar ortamında mimarlık
- Rölöve
- Restorasyon
- Yapılarda herhangi bir malzemenin kullanımı
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme ve yükselme daha çok tecrübeyle olmaktadır. Açılan çeşitli proje yarışmalarında dereceye girmek ve ödül kazanmak, meslekte ilerleme ve yükselme açısından önemlidir.
Belediyelerde ve yatırımcı bakanlıklarda yönetici kadrosuna yükselmek mümkündür.
Meslek mensuplarının bir bölümü çeşitli bina türleri üzerinde uzmanlaşmaktadır.
Benzer meslekler
- İç Mimar
- Peyzaj Mimarı
- Şehir Plancısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca belirtilmiş bir bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 02.02.2008 tarih ve 26775 sayı ile Doktorluk, Hemşirelik, Ebelik, Diş Hekimliği, Veterinerlik, Eczacılık ve Mimarlık Eğitim Programlarının Asgari Eğitim Koşullarının Belirlenmesi ile Değişiklik Yapılmasına Dair 31.12.2009 tarih ve 2744931 sayılı Yönetmelik
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi, 2000
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
