Tanım
Kimya Mühendisliğine biyoloji tabanını entegre ederek hayat bilimleri, genom teknolojisi ve biyoteknoloji konularında mühendislik disiplinleri ve amacına yönelik çalışmalar yapan kişidir.
Görevler
Kimya-Biyoloji Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Organik ve inorganik maddelerin bileşimlerini, atom ve molekül ağırlıklarını, maddelerin elektrik, ısıtma ve benzeri etkiler karşısında meydana gelen değişmelerini inceler.
- Moleküler ve hücre biyolojisinin ana prensipleri ışığında hücre yapısını ve işlevselliğini inceler.
- Protein, DNA ve RNA gibi makromoleküllerin moleküler yapılarını ve fiziksel özelliklerini araştırır.
- Aminoasit ve nükleotidlerin, şeker ve yağ moleküllerinin, protein, nükleik asit, polisakkarit ve zarların yapılarını ve özelliklerini araştırır.
- Enzim kinetiğini ve mekanizmalarını, ayrıca ana metabolizma olaylarını inceler.
- Kimyasal reaksiyonlar ve kinetik modeller ışığında malzemelerin yapı ve özelliklerini inceler.
- Kimyasal termodinamik ve denge unsurları içinde malzemelerin yapı ve özelliklerini inceler.
- Laboratuvar ortamında iyonik ve serbest radikal reaksiyonlarını inceler.
- Kimyasal denge kanunları içerisinde ideal ve gerçek gazların özelliklerini inceler.
- Birinci ve ikinci termodinamik kanunlarını, saf malzemelerin ve basit karışımların fiziksel transformasyonlarını inceler.
- Kimya ve biyolojik sistemlere yönelik kütle ve enerji koruma hesaplarını yapar.
- Kimyasal ve biyolojik süreçlerin simülasyonunu bilgisayar ortamında hazırlar.
- Hız ve denge temelli ayırma metotlarını kimya ve biyoloji sistemlerine uygular.
- Damıtma, absorpsiyon, ekstraksiyon, iyon değişim, kromatografi ve membran ayırma yöntemlerini kullanır.
- Polimer ve biyolojik sistemlerde çeşitli reaktör tasarımları yapar.
- Optimizasyon ve ekonomik analizler yapar.
- Kimyasal ve biyolojik süreçlerin modellemesini yapar.
- Biyolojik kontrol sistemlerini inceler.
- Reaktör, ayırma ve kontrol kavram ve teorilerinin kimya ve biyoloji sistemlerine deneysel uygulanmasını yapar.
- Endüstriyle ilişkili sorunlarda proje tasarımı yapar ve takım çalışmalarına katılır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Kullanılan araç ve gereçler çalışılan kuruma göre değişiklik gösterir. Kimya-Biyoloji Mühendisleri genellikle şu araç ve ekipmanları kullanır:
- Reaktör
- Bilgisayar
- Kontrol cihazları
- Santrifüj
- Fosforimager
- pH metre
- Hassas terazi
- İnkübatör
- Etüv
- Mikropipetler
- HPLC
- Atomik absorpsiyon cihazı
- Spektrometre
- Fermentörler
- Pompalar
- Filtrasyon ve diyaliz ekipmanları
- Kromatografi ekipmanları
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kimya-Biyoloji Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Açık uçlu mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme yeteneğine sahip olmak
- Matematik ve fiziğe, özellikle biyoloji ve kimya alanlarına ilgi duymak
- Kimyasal ve biyolojik maddelere karşı alerjisi olmamak
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Dikkatini yoğunlaştırabilmek ve ayrıntıları görebilmek
- Bilimsel meraka ve araştırmacı yapıya sahip olmak
- İletişim becerileri kuvvetli ve ekip çalışmasına yatkın olmak
- Yeni fikirlere açık olmak ve kendini sürekli geliştirebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Kimya-Biyoloji Mühendisleri genellikle büro ortamında çalışır. Çalışmalarını laboratuvar ortamında yürütebilecekleri gibi kapalı büro ortamında da sürdürebilirler.
Laboratuvarlar sessiz, sakin ve hijyeniktir. Ancak kullanılan kimyasal madde ve bileşikler nedeniyle kokulu olabilir. Zehirli ve tehlikeli maddeler ya da radyoaktif maddelerle çalışılıyorsa büyük dikkat gösterilmeli ve bunlara özgü özel güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Biyolojik maddelerle çalışma yapılması durumunda ortamın biyolojik güvenlik ilkelerine uygun olması gerekir. Kimya-Biyoloji Mühendisleri çalışırken meslektaşlarıyla iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Mühendislik Fakültesi Kimya-Biyoloji Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek yüksekokulları ile açık öğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS'de başarılı oldukları takdirde Kimya-Biyoloji Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Kimya-Biyoloji Mühendisliği eğitiminin süresi 4 yıldır. Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- İleri Kimya
- İleri Matematik
- İleri Biyoloji
- Biyokimya
- Endüstriyel Mikrobiyoloji
- Termodinamik
- Kontrol ve Optimizasyon
- Kütle Transferi
- Süreç ve Ürün Tasarımı
- Enerji ve Çevre
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kimya-Biyoloji Mühendislerinin çalışabileceği sektörlerden bazıları şunlardır:
- Petrokimya
- Gıda
- İlaç
- Sağlık
- Elektronik
- Kimya
- Tekstil
- Kâğıt
- Malzeme
- Enerji
- Tarım
Mesleğin iş fonksiyonları geniş bir alanı kapsar. Bu fonksiyonlar arasında araştırma-geliştirme, süreç tasarımı, süreç kontrol, üretim tesislerinin üretim departmanları ve teknik pazarlama-satış uzmanlığı bulunur.
Bu nedenle mezunların Pazarlama ve Satış Uzmanı veya Satış Mühendisi olarak da çalışma imkânı bulunmaktadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi bulunan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince bir kazanç sağlanması söz konusu değildir. Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç, çalışılan yer ve tecrübe gibi durumlara göre değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Kimya-Biyoloji Mühendisleri kamu kurum ve kuruluşlarında teknik hizmetler sınıfında görev alabilir. Özel sektörde ise alınan ücret, işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak değişiklik gösterir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
Kimya-Biyoloji Mühendislerinin çalışma konuları çok geniştir.
İş hayatında ilerleme
Kimya-Biyoloji Mühendisleri çalıştıkları alana veya sanayi koluna göre belirli bir konuda uzmanlaşabilirler.
Benzer meslekler
- Kimya Mühendisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Koç Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya-Biyoloji Mühendisliği Bölümü
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.