Tanım
İmalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde üretilmesine karar verilen bir ürünün üretim yöntemleri ile bu yöntemleri gerçekleştirecek üretim araçlarının tasarımı, uygulanması ve kontrolünde çalışan kişidir.
Görevler
İmalat Mühendisi/Üretim Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Üretilecek bir ürünün imalatıyla ilgili üretim yöntemlerini araştırır ve tasarlar.
- Üretimde kullanılacak malzemeleri tespit eder.
- Üretim aşamalarını planlar.
- Kalite kontrolünün hangi aşamada yapılacağını belirler.
- Üretilen ürünün depolama, taşıma ve dağıtımıyla ilgili süreçleri tespit eder.
- Üretimde çalışan işgücünü, aranan nitelikleri ve çalışan sayısını belirleyerek insan kaynakları bölümüne bildirir.
- Üretim sürecinde işgücü, para, zaman ve malzemenin en verimli şekilde kullanılması için işletmeden bir işletmeci ya da iktisatçı ile koordineli çalışarak ekonomik analizler yapar.
- Günün değişen koşullarına göre ortaya çıkan tasarım ve imalat teknolojilerini izler.
- Yeniliklerin üretimde uygulanmasını sağlar.
- Üretim performansını analiz eder ve iyileştirmelerde gerekli istatistiki metotları kullanır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çalışılan alanla ilgili hammaddeler ve aletler.
- Büro makineleri; bilgisayar, hesap makinesi ve benzeri araçlar.
- Her türlü yazım ve çizim aletleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İmalat/Üretim Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Planlama ve doğru karar alabilme yeteneğinin gelişmiş olması.
- Sayısal düşünme yeteneğine sahip olması.
- Bir işi planlama ve uygulama yeteneğinin bulunması.
- Temel bilimlere, özellikle fizik ve kimyaya ilgi duyması.
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmesi.
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilmesi.
- Yeniliklere açık olması.
- Gelişmeleri takip edebilmesi.
- Ekip çalışmasına yatkın olması.
- Yaratıcı olması.
- Zamanı iyi kullanabilmesi.
Çalışma ortamı ve koşulları
Üretim Mühendisleri büro ortamında çalışmakla birlikte atölye ve fabrika gibi gürültülü mekânlarda da çalışırlar. Diğer çalışanlarla ve müşterilerle iletişim hâlindedirler.
Çalışmalarını, işveren ile yaptıkları anlaşma doğrultusunda tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak sürdürürler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerin Mühendislik Fakültelerindeki İmalat Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans Programlarının DGS (Dikey Geçiş Sınavı) Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının ilgili bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı oldukları takdirde İmalat/Üretim Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince aşağıdaki dersler ağırlıklı olarak verilmektedir:
- Bilgisayar Destekli Teknik Resim.
- Mühendislik Laboratuvarı.
- Kesme Teorisi.
Son sınıfta öğrenciler, aldıkları derslerle ilgili olarak sanayi kaynaklı gerçek tasarım problemlerine çözümler getirecek şekilde projeler yapmaktadırlar.
Ayrıca öğrencilerin sosyal ve ekonomik konularda bilgi sahibi olmaları amacıyla sosyal ve beşeri bilimlerle ilgili seçmeli dersler de yer almaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İmalat/Üretim mühendisleri ürün veya hizmet üreten tüm kamu ve özel sektör işyerlerinde çalışabilirler. Başlıca çalışma alanları arasında otomotiv, uçak, beyaz eşya, elektronik malzeme ve demir-çelik sektörleri bulunur. Bünyesinde imalat gerçekleştirilen daha birçok sektörde de görev alabilirler.
Görev alabilecekleri sektörlerin geniş olması ve imalat süreçleri hakkındaki bilgileri, İmalat/Üretim mühendislerine tasarımdan son ürüne kadar uzanan geniş bir alanda çeşitli iş olanakları sağlar.
Günümüzde rekabet şartlarının ağır olması ve ürünlerin pazar ömürlerinin azalması; ürünlerin yaratıcı tasarıma, kaliteye, estetiğe, yüksek teknolojiye ve düşük fiyata sahip olmasını zorunlu kılmaktadır. İmalat/Üretim mühendislerinin bu özelliklere sahip elemanlar olmaları nedeniyle gelecekte iş bulma olanaklarının daha da artması beklenmektedir.
Üretim mühendisleri teknik bilgi ve donanımlarını yaratıcılıkları ve girişimcilikleriyle birleştirerek kendi işlerini de kurabilirler.
İş güvenliği uzmanlığı olanağı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alıp eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Öğretmenlik olanağı
İmalat Mühendisliği lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu işbirliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar şu alanlarda öğretmen olarak da çalışabilirler:
- Makine Teknolojisi/Makine ve Tasarım Teknolojisi.
- Makine Ressamlığı.
- Makine Model.
- Plastik Teknolojisi.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında özel sektörde verilen ücret, kişinin deneyim ve niteliklerine bağlı olarak değişmektedir. Kaynak dosyada özel sektör için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Kamu sektöründe ise teknik hizmetler sınıfında 8. derecenin 1. kademesinde göreve başlarlar. Hizmet sınıfının ücretini alır, zam ve tazminatlardan yararlanırlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Bilgisayar ve yabancı dil konularında kendilerini geliştiren üretim mühendisleri değişen teknolojiye daha fazla uyum sağlayabilmektedirler.
Başarılı olanlar işletmelerde üst düzey yönetici olabilirler.
Benzer meslekler
- Endüstri Mühendisi.
- İşletme Mühendisi.
Ek bilgiler
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Üretim Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri.
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi, 2003.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
