Tanım
İkram Hizmetleri (Yiyecek İçecek İşletmeciliği) Meslek Elemanı; otel, lokanta, yemek fabrikası, fast-food ve pastane gibi yerlerde yiyecek ve içecek hazırlayan ve sunumunu sağlayan kişidir.
Görevler
İkram Hizmetleri Meslek Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Müşterilerin isteklerini alır.
- İstekler doğrultusunda maliyeti hesaplar ve müşteriye bildirir.
- Alınan istekler doğrultusunda malzeme satın alma, pişirme ve müşteriye iletme işlerinde görevli üniteleri, görevleri doğrultusunda bilgilendirir.
- Hizmetin zamanında ve kaliteli olarak yerine getirilmesini sağlar.
- Hizmetin yerine getirilmesinde oluşabilecek aksaklıklara müdahale eder.
- Hizmet sonrası şikâyet, dilek ve önerilerin alınmasını sağlar.
- Gıda ile ilgili kanun, tüzük ve yönetmelikleri takip eder ve gereğini yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, faks ve telefon gibi iletişim araçları
- Diğer büro malzemeleri
- Yiyecek ve içecek hazırlama araç-gereçleri
- Servis araç-gereçleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İkram Hizmetleri (Yiyecek İçecek İşletmeciliği) Meslek Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Bir işi planlayıp uygulamaya koyabilmek
- Koku ve tat alma duyumlarının gelişmiş olması
- Çabuk ve düzenli çalışabilmek
- Dikkatli ve titiz olmak
- Sorumluluk duygusunun güçlü olması
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslek elemanı genellikle büro ortamında veya kapalı mekânlarda çalışır. Çalışma yerleri arasında mutfak, bulaşıkhane, depolama yerleri ile restoran ve otellerin servis ve bar kısımları bulunur.
Zaman zaman açık alanda da çalışabilir. Çalışma saatleri düzenli olmayabilir; akşam, gece ve tatil günlerinde çalışması gerekebilir.
Çalışırken mutfak personeli, servis personeli, teknik servis ve müşterilerle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının İkram Hizmetleri bölümünde verilmektedir.
Mesleğin eğitimi daha önce meslek yüksekokullarının “Yiyecek İçecek İşletmeciliği” bölümünde verilirken, bölüm adı YÖK kararı ile “İkram Hizmetleri” olarak değiştirilmiştir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “İkram Hizmetleri” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Meslek eğitiminin süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince ağırlıklı olarak mesleki dersler alınır. Bu derslerin başlıcaları şunlardır:
- Gıda Teknolojisi
- Mutfak Teknolojisi Temelleri
- Beslenme İlkeleri ve Menü Planlama
- Gıda Hijyeni ve Sanitasyon
- Aşçılık Tarihi ve Gelişimi
- Yiyecek İçecek Hizmetleri Yönetimi ve İşletmeciliği
- Mutfak Hizmetleri Yönetimi
- Yiyecek İçecek Servis Yöntemleri
- İnsan Kaynakları Yönetimi
- Gastronomi ve Mutfak Sanatlarına Giriş
- Yiyecek İçecek İşletmelerinde Maliyet Analizleri
- Ziyafet ve İkram Hizmetleri
Bu derslerin yanında genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Yiyecek İçecek İşletmeciliği programını bitiren kişilerin çalışma alanları oldukça geniştir. Turizm bölgeleri ve büyük şehirler ağırlıklı olmak üzere şu işyerlerinde çalışabilirler:
- Oteller
- Restoranlar
- Pastaneler
- Yemek fabrikaları
- Barlar
- Fast-food işletmeleri
- Catering ve ikram hizmetleri işletmeleri
- Konaklama tesisleri
- Yiyecek ve içecek üretimi ve tüketimiyle ilgili diğer işyerleri
Yabancı dil bilgisi olanların iş bulma şansı daha yüksektir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
İkram Hizmetleri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde, kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
İkram Hizmetleri Meslek Elemanı, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslek olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Mutfak Yönetimi Meslek Elemanı
- Gıda Teknolojisi Teknikeri
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Ege Üniversitesi Çeşme Meslek Yüksekokulu (Ege Üniversitesi Rehberi)
- Üniversiteler Yükseköğrenim Programları ve Üniversiteler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız KUZGUN), ÖSYM Yayınları, Ankara 2000
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2021
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
