Tanım
Hemşire Yardımcısı; hastane ve diğer sağlık kuruluşlarında hastaların günlük yaşam ve aktivitelerini yerine getirmelerine, beslenme programlarının uygulanmasına, kişisel bakım ve temizlik ihtiyaçlarının karşılanmasına hemşire gözetiminde yardımcı olan ve hastalara refakat eden kişidir.
Görevler
Hemşire Yardımcısı, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- Hasta odasının düzenini ve temizliğinin yapılmasını sağlar.
- Acil durumlarda ilk yardım tedavisini takip eder.
- Hekimin önerdiği zaman ve şekilde hastaya ağız yoluyla uygulanacak ilacını verir.
- Yaraların temizlenmesinde ve bandajlanmasında hemşireye yardım eder.
- Hastanın kişisel bakım ve temizlik ihtiyaçlarının karşılanmasına yardım eder.
- Hastayı kabul eder; hastanın muayene, tetkik ve tedavi için hazırlanmasına, tıbbi işlem öncesinde elbiselerinin değiştirilmesine ve işlem sonrasında giyinmesine yardım eder.
- Hastanın günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmesine yardımcı olur. Bu aktiviteler arasında solunum, beslenme, boşaltım, hareket ve uygun pozisyon, uyku, dinlenme, uygun giyim ve temizlik yer alır.
- Hastanın başka bir kliniğe veya birime götürülmesine, egzersizine yardım eder ve refakat eder.
- Sağlık personelinin önerdiği egzersizleri yaptırır ve masaj yapar.
- Hastaların genel durumları hakkında yazılı rapor tutar.
- Hastanın deri bütünlüğünü gözlemleyerek hemşireye bilgi verir.
- Yatak yarasını önlemeye yönelik koruyucu işlemlerde hemşireye yardım eder.
- Hastanın idrar torbasını boşaltır veya değiştirir.
- Hastadan steril olmayan idrar örneği ve dışkı örneği alır.
- Hemşirenin uygun gördüğü durumlarda hastanın yürümesine ve hareket etmesine yardım eder.
- Kilo takibi gereken hastalarda günlük kilo takibini yapar.
- İlgilendiği hastaların genel durumunda fark ettiği değişiklikleri hemşireye bildirir.
- Alınan kan, doku veya diğer örneklerin laboratuvara naklini sağlar.
- Hastanın beslenme programına uygun olarak beslenmesine yardımcı olur.
- İlk yardımın temel ilkeleri doğrultusunda temel yaşam desteği uygular.
- Kanama ve yaralanmalarda; kırık, çıkık ve burkulmalarda ve diğer acil durumlarda ilk yardım uygular.
- Vücut mekaniklerine uygun olarak hasta veya yaralıyı taşır.
- Ameliyathane, reanimasyon ve yoğun bakım ünitelerinin hazırlanmasında sağlık profesyoneline yardım eder.
- EKG ve EEG çekimlerinde, diyaliz, yanık ve transplantasyon ünitelerinde yapılan uygulamalarda sağlık profesyoneline yardım eder.
- Yenidoğan ünitesinin hazırlanmasına, yenidoğanın değerlendirilmesine ve yenidoğan ile çocuk sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalarda ebe veya hemşireye yardım eder.
- Jinekolojik sorunlar ve aile planlaması hizmetlerinde ebe veya hemşireye yardım eder.
- Sterilizasyon, dezenfeksiyon ve tıbbi atıkların ayrıştırılmasına yardım eder.
- Enfeksiyon hastalıklarından korunmak için enfeksiyon etkenlerini ve bulaşma yollarını ayırt ederek enfeksiyon kontrol önlemlerini alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Hemşire Yardımcısının kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Temizlik araç ve gereçleri
- Eldiven ve koruyucu maske
- İlaçlar
- Pansuman malzemeleri
- İdrar torbası
- Sürgü
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hemşire Yardımcısı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İnsanlara yardım etmekten hoşlanmak
- Sabırlı olmak
- Hijyen kurallarına özen göstermek
- Dikkatli ve titiz olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Yaralardan ve kötü kokulardan rahatsız olmamak
- Soğukkanlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Hemşire Yardımcıları resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarında, doğumevlerinde ve üniversite hastanelerinin servis ve acil servislerinde görev alabilir.
Çalışma ortamı genellikle temiz ve kapalıdır. Hemşire Yardımcıları; meslektaşlarıyla, hemşirelerle, hastalarla, hasta yakınlarıyla, doktorlarla ve diğer sağlık çalışanlarıyla iletişim hâlindedir.
Görev yaptıkları sağlık kuruluşlarında belirlenen takvime göre nöbete kalmaları veya vardiyalı çalışmaları gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının “Sağlık Hizmetleri” alanı “Hemşire Yardımcılığı” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Hemşire Yardımcılığı eğitimine giriş koşulları şunlardır:
- Ortaokul mezunu olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan/dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılır. Bu seçimde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı; işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Meslek Lisesi” diploması verilir.
3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hemşire Yardımcıları aşağıdaki çalışma alanlarında görev yapabilir:
- Kamu sağlık kurum ve kuruluşları
- Özel sağlık kurum ve kuruluşları
- Doğumevleri
- Üniversite hastanelerinin servisleri
- Üniversite hastanelerinin acil servisleri
Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak meslekte iş bulma imkânının yüksek olduğu belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere işletmeler tarafından ücret verilir. Bu ücret, 20 ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının %30’undan, 20’den az personel çalıştıran işyerlerinde ise %15’inden az olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanabilir.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan kuruma, kişinin tecrübesine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Meslek liselerinin “Sağlık Hizmetleri” alanı “Hemşire Yardımcılığı” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Meslekte uzmanlaşmayı ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
Benzer meslekler
- Ebe Yardımcısı
- Hasta Bakıcısı
- Hemşire
- Sağlık Bakım Teknisyeni
- Çocuk Bakıcısı
- Yaşlı Bakıcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- İlgili eğitim kurumları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.