Tanım
Ağız ve Diş Sağlığı Sağlık Teknikeri; diş hekimlerine ağız ve dişle ilgili uygulamalarda çalışma ortamını hazırlayan, ekipman sağlayan, hastayı kabul eden ve hastaya yardımcı olan sağlık personelidir. Tüm klinik çalışmaları sırasında hekime destek olur.
Görevler
Ağız ve Diş Sağlığı Sağlık Teknikeri, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun şekilde yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Diş hekimliği kliniğinin düzenini sağlar.
- Temizlik denetimini yapar.
- Kullanılacak malzemeleri ve ortamı elverişli hâle getirir.
- Hasta randevularını düzenler ve hekime bilgi verir.
- Hasta kayıtlarının giriş işlemini yapar.
- Hastaları yönlendirir.
- Sterilizasyon ve dezenfeksiyon konusunda ilgili personelle birlikte çalışır.
- Dental ünitelerin bir sonraki hasta için hazır hâle getirilmesini sağlar.
- Dolgu maddelerini ve ölçü maddelerini karıştırır.
- Ölçü maddelerinin laboratuvara ulaştırılmasını sağlar.
- Hastayı işleme hazırlar.
- İmplant, protez ve porselen firmaları ile laboratuvarlarla iletişim sağlar.
- İndirekt restorasyonların yapıştırılması sırasında hekime yardımcı olur.
- Hekimin gerekli gördüğü hâllerde dil, dudak ve yanak ekartasyonu için hekime yardımcı olur.
- Oral hijyen eğitimi konusunda hekim uygulamalarına destek olur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç ve malzemeler
Meslekte kullanılan başlıca alet ve malzemeler şunlardır:
- Diş üniti, hasta koltuğu, reflektör ve havlu su spreyi
- Periodontal el aletleri, küretler ve periodontal sond
- Ortodontik el aletleri ve malzemeler
- Dolgu ve kanal dolgu malzemeleri ile aletleri
- Cerrahi ve periodontal cerrahi aletleri
- Ayna ve sond
- Presel, hasta önlüğü ve ünit kutusu
- Suction (tükürük emici)
- Simon spatülü
- Simon sulfarı
- Airetor, mikromotor ve ilgili çalışma uçları
- Ölçü kaşıkları
- Makas
- Cerrahi aspiratör
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ağız ve Diş Sağlığı Sağlık Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İş disiplinine sahip olmak
- Hijyene dikkat etmek
- İletişim becerisinin iyi olması
- Kimya ve biyoloji konularına ilgi duymak
- Görsel belleğin kuvvetli olması
- Göz ve el koordinasyonunu sağlayabilmek
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Ayrıntılara dikkat etmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Yenilik ve gelişmelere açık olmak
- Titiz ve tedbirli olmak
- Esnek çalışma saatlerine uygun çalışabilmek
- Diş hekimliğinde kullanılan materyallere ve özellikle dezenfektanlara karşı alerjik reaksiyonu bulunmamak
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma yapılan yer gürültülü ve kokulu olabilir. Laboratuvar ortamında çalışırken radyasyon, titreşim, basınç, ıslaklık ve buhar meydana gelebilir.
Çalışma sırasında yeterli dikkat gösterilmediğinde yanma, elektrik çarpması ve kesilme gibi kazalar yaşanabilir.
Çalışma saatleri tam gün, vardiyalı veya nöbet tutma şeklinde olabilir. Esnek çalışma uygulaması da bulunabilir.
Meslek eğitiminin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunun “Ağız ve Diş Sağlığı” bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Meslek liselerinin YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak
Belirtilen meslek lisesi bölümlerinden mezun olanlar, “Ağız ve Diş Sağlığı” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır.
Eğitim sürecinde ağırlıklı olarak şu mesleki dersler alınır:
- Ağız Diş Anatomisi ve Terminolojisi
- Laboratuvar İşlemleri
- Klinik Cihazlar Bakımı ve Kalibrasyonu
- Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon
- Sistemik Hastalıklar ve İlk Yardım
- Diş Hekimliğinde Radyoloji
Bu derslerin yanı sıra genel kültür dersleri de alınmaktadır. Ayrıca diş hastanelerinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans Diploması” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mezunların bireysel çalışma imkânı bulunmamaktadır. Devlet hastaneleri ve üniversite hastaneleri gibi kamu kuruluşlarında oluşturulan diş kliniklerinde iş imkânı bulabilirler.
Özel sektörde ise şu alanlarda çalışabilirler:
- Diş klinikleri
- Diş hekimi muayenehaneleri
- Hastanelerin diş sağlığı ile ilgili birimleri
- Diş sağlığı konusunda teknik donanım sağlayan firmalar
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu, asgari ücretin biraz üzerinde başlayan seviyeden itibaren; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
“Ağız ve Diş Sağlığı” ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, “Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı (DGS)”nda başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek mensupları, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Diş Protez Teknikeri
Kaynakça
Meslek bilgi dosyasında yararlanılan bilgi kaynakları şunlardır:
- Meslek elemanları
- Çeşitli üniversitelerin web siteleri
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için başvurulabilecek yerler
Meslek hakkında daha ayrıntılı bilgi için şu yerlere başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
