Tanım
Adli Tıp Teknikeri/Otopsi Yardımcılığı Sağlık Teknikeri; adli vakalarda, otopsi uygulayan doktorun denetimi altında otopsi yapılması, postmortem (ölüm sonrası) örneklerin alınması ve örneklerin gönderilmesi işlemlerini yapan teknik ara elemandır. Adli patoloji laboratuvarlarında çalışır ve adli raporları yazar.
Görevler
Adli Tıp Teknikeri/Otopsi Yardımcılığı Sağlık Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Savcılık, mahkeme ve karakollar tarafından gönderilen adli olguların raporlarının hazırlanması sürecinde tedavi evraklarını düzenleyip rapor taslağı haline getirerek ilgili birim amirlerine sunar.
- Savcılık, mahkeme ve karakollar tarafından muayene edilmek üzere gönderilen hastaları muayeneye hazırlar ve muayene sürecine katılır.
- Adli raporların imza ve gönderilme süreçlerini takip eder.
- Adli mercilerce gönderilen olgulardan biyolojik materyal (kan, kıl, tükürük) alır.
- Olay yeri incelemelerine katılır.
- Cesedi adli tıp morguna kabul eder ve kabul sırasında belgelerin uygunluğunu kontrol eder.
- Gelen cesedin kimlik özelliklerini kontrol eder. Boy, ağırlık, saç ve göz rengi, eski yara izleri gibi özellikleri ve ölümün öyküsünü kayıtlara geçirir; cesedi etiketler.
- Cesedin fotoğraflarını ve direkt grafilerini çeker.
- Skopi incelemesine yardımcı olur ve cesedi taşır.
- Belirlenen prosedürlere göre kanıtları, elbiseleri ve otopsi öncesi alınması gereken örnekleri laboratuvar için toplar.
- Örnekleri laboratuvar araştırması için hazırlar, etiketler ve saklar.
- Ceset muayene işleminde adli tıp doktoruna yardımcı olur.
- Otopsi sırasında alınacak örnekler için gerekli malzemeleri hazırlar.
- Otopsi salonunu, laboratuvarı ve grafi odasını düzenler; malzemelerini korur.
- Havalandırma ve diğer cihazların çalışmasında arıza olup olmadığını kontrol eder.
- Otopsi tarihini ve saatini kaydeder.
- Otopsi esnasında cesedin açılması ve kapatılmasına, organların çıkartılmasına, kan, doku ve vücut sıvısı örneklerinin alınmasına, cesedin kaldırılıp çevrilmesine yardım eder.
- Otopside kullanılan malzemeleri temizler ve sterilize eder.
- Otopsi sonrası saklanması gereken cesetleri saklamak için gereken işleri yapar ve düzenli olarak günlük kayıt tutar.
- Teslim edilmesi gereken cesetleri teslim eder ve teslim sırasında gerekli belgeleri düzenler.
- Morgun ve otopsi odasının temizliğini yapar ve sterilizasyonunu sağlar.
- Çalıştıkları birime gelen evrakların kayıt işlemlerini düzenler.
- Bilirkişi olarak görev yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tur aleti (alçı kesme makası)
- Keskin bıçaklar
- Makaslar
- Çekiç
- Enjektör
- Tüp
- Bidon (kap)
- Diğer tıbbi malzemeler (pamuk, gazlı bez vb.)
- Steril malzemeler
- Metre
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Adli Tıp Teknikeri/Otopsi Yardımcılığı Sağlık Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle kimya ve biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı olmak
- Görsel ve işitsel belleği güçlü olmak
- Sorumluluk alabilmek
- Dikkatli, sabırlı ve sakin olmak
- El becerisine sahip olmak
- Esnek çalışma saatlerine uyumlu olmak
- Stres ortamında çalışabilmek
- Kimyasal kokuları iyi algılayabilmek
- İnsanlarla iletişimde başarılı olmak
- İnsanların duygularını anlayabilmek
- Ağır kokulara dayanıklı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Adli Tıp Teknikeri/Otopsi Yardımcılığı Sağlık Teknikeri, bilirkişi olarak çalışırken ve cesedi muayene ederken genellikle açık havada görev yapar. Otopsi yapılırken morgda; rapor hazırlarken veya yazışma yaparken ise ofislerde çalışır.
Otopsilerde çalışma ortamı aşırı kokulu olabilmektedir. Çalışmaları sırasında amirleri, savcılar ve ölü yakınları ile iletişim halinde olmak durumundadırlar.
Meslek eğitimi
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Otopsi Yardımcılığı bölümünde verilmektedir. Eğitim, ön lisans düzeyindedir ve iki yıl sürer. Hastanelerin Adli Tıp anabilim dallarında staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara Adli Tıp Teknikeri/Otopsi Yardımcılığı ön lisans diploması verilir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Otopsi Yardımcılığı bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Otopsi Yardımcılığı ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi ön lisans düzeyinde iki yıldır. Eğitim kapsamında ayrıca hastanelerin Adli Tıp anabilim dallarında staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara Adli Tıp Teknikeri/Otopsi Yardımcılığı ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Adli Tıp Teknikeri/Otopsi Yardımcılığı Sağlık Teknikerleri şu kurum ve birimlerde çalışabilir:
- Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumunun merkez veya taşra teşkilatı
- Adliyeler
- Sağlık Bakanlığı
- Üniversitelerin adli tıp anabilim dalları
Bu alanda yetişmiş eleman sayısının sınırlı olduğu, programın görece yeni olması nedeniyle adliyelerde ve Adli Tıp Kurumunda çeşitli kadrolarda usta-çırak ilişkisiyle görev yapanların da bulunduğu belirtilmektedir. Meslek mensuplarının iş bulmada pek zorlanmayacağı ifade edilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince Yükseköğretim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı yükseköğrenim ve harç kredisinden yararlanılabilir. Ayrıca çeşitli kurumların burs imkânlarından da yararlanılabilir.
Eğitim sonrası
Hastanelerin adli tıp anabilim dalında ve Adli Tıp Kurumunda çalışanlar, maaşlarının yanı sıra döner sermayeden de ücret alır. Bilirkişi olarak görev yaptıklarında bilirkişilik ücreti de ödenir.
Yapılan araştırmada, alabilecekleri ücretin asgari ücretin 2 ila 4 katı arasında değiştiği görülmüştür.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Otopsi Yardımcılığı ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Adli tıp teknikerleri ve otopsi yardımcılığı meslek elemanları, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Adli Tıp Uzmanı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Bölüm öğretim elemanları
- Meslek mensupları
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması — ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- ÖSYM
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu il müdürlükleri veya hizmet merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.