Tanım
Afet ve kriz yönetimi kapsamında arama kurtarma çalışmalarını organize eden, görev aldığı birimi sevk ve idare eden kişidir.
Görevler
Acil Yardım ve Afet Yöneticisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Radyolojik koruma ve bulaşıcı hastalıklarda tespit yapar, personelin ve halkın eğitilmesini koordine eder ve çözüm yollarına ilişkin stratejiler geliştirir.
- Afet öncesi eğitim, bilinçlendirme ve proje geliştirme gibi önlemleri alır.
- Arama kurtarma çalışmalarını organize eder.
- Afet ve acil durumların ardından hasar tespit raporu hazırlar ve durumun analizi için ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapar.
- Acil durumlara ilişkin prosedürleri ve yönetmelikleri takip eder, değişikliklere uyum sağlanması konusunda gerekli işlemleri yapar.
- Daha önce yaşanmış ve yaşanması muhtemel afet ve acil durumların sonuçlarını veya olası sonuçlarını analiz eder. Yeni prosedürler geliştirilmesi konusunda hükümete ve yerel yönetimlere tavsiyelerde bulunur.
- Acil durum ve afet olaylarının olasılığını tahmin ederek gerekli önlemlerin alınmasını sağlar ve acil durum planları hazırlar.
- Afet olması durumunda koordinasyon başta olmak üzere her türlü kayıp azaltıcı faaliyeti yapar ve yönetir.
- Acil durumlarda ve afetlerde sığınakların açılmasını, halkın ihtiyaçlarının giderilmesini ve kriz ile afet yönetimi faaliyetlerini koordine eder.
- Afet anında hasta ve yaralılara hastane öncesi dönemde acil yardım tekniklerini uygular.
- Yaşam kurtarıcı ve sakat kalmayı önleyici tıbbi müdahaleyi yapar.
- Deprem, çığ, sel ve heyelan gibi afetler konusunda görevli mevcut elemanlara eğitim verir.
- Büyük endüstriyel kazaların sonuçlarının en aza indirgenmesi için bulunduğu tesisin, komşu kuruluşların ve yöre halkının olaydan etkilenmemesi amacıyla acil durum yönetim planlarını oluşturur ve yerel yönetimlerle iş birliği yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- İlk yardım çantası ve malzemeleri
- Mapalar
- Tekli makaralar
- 8’li inici
- Pusula
- El feneri
- İşaret fişeği
- El jumarı
- Jumarlı makara
- Makara sistemi
- Tirfor
- Tripod
- İtfaiyeci kemeri
- İsveç oturağı
- Denizci kemeri
- Kurtarma üçgeni
- Helmet
- Respiratör
- Gaz maskesi
- Kişisel koruyucu donanımlar; ipler, tulum, çizme ve eldiven
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Acil Yardım ve Afet Yöneticisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Soğukkanlı ve sabırlı olmak
- Stres altında çalışabilmek ve risk alabilmek
- Acil ve anlık gelişen olaylar karşısında doğru kararlar verebilmek
- Dikkatli, titiz ve düzenli olmak
- Karmaşık problemlere alternatif çözüm yolları bulabilmek
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması
- Yönergeleri doğru ve dikkatli şekilde izleyebilmek
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı, afet ve kriz yaşanan her yerdir. Çalışma saatleri tam gündür; ancak herhangi bir afet ve kriz anında çalışmaya hazır durumda bulunmaları gerekir.
Çalışma saatlerinde özel kıyafetlerini giyerler. Meslekte kaza riskine karşı özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanmaları gerekmektedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, ön lisans düzeyinde Meslek Yüksek Okullarının Acil Yardım ve Afet Yönetimi bölümünde de verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise ve dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince sağlık derslerinden vücut geliştirmeye, itfaiyeden elektriğe ve deprem anlarında binaların güçlendirilmesiyle ilgili matematik ve çizim derslerine kadar çeşitli dersler verilmektedir.
Temel meslek dersleri şunlardır:
- Genel afet bilgisi
- İlkyardım ilke ve kuralları
- Afet ve ODD müdahale eğitimi
- Acil yardım bilgisi
- Temel yaşam kurtaran önlemler
- Temel yangın eğitimi ve yangın söndürme becerisi
- Tatbikat eğitimleri
- Afet yönetimi eğitimi
- Afet epidemiyolejisi
- Terör olaylarında sağlık yaklaşımı
- Yangın olaylarında sağlık yaklaşımı
- Arama kurtarma nakil eğitimleri
- Savaş, terör ve KBRN tehditleri
- Endüstriyel kazalar eğitimi
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mesleğin istihdam alanları oldukça geniştir. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun isimli yasanın öngördüğü şekilde, adı geçen başkanlığın merkez teşkilatında ve başkanlık altında çalışan daire başkanlıklarına bağlı olarak görev yapabilirler.
Çalışma alanları ve görev olanakları şunlardır:
- Başkanlığın gerekli gördüğü durumda kuracağı çalışma grupları
- İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri
- Sivil Savunma Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlükleri
- Belediyeler başta olmak üzere kamu teşkilatlarının ilgili merkezleri; ambulans merkezleri ve itfaiyeler gibi birimler
- Kamu teşkilatlarında koordinatör ve yönetici görevleri
- Özel sektör ve sivil toplum örgütlerinde afet yönetimiyle ilgili alanlar
- Üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğretim görevlisi ve bilim insanı görevleri
- Uluslararası kuruluşlarda afet yönetimiyle ilgili organizasyonlar
- Kar amacı gütmeyen kuruluşlar başta olmak üzere çeşitli kurumlarda halkın afet konusunda bilinçlendirilmesine yönelik eğitim çalışmaları
- Afet olması durumunda hasar kontrol ve iyileştirme konularında planlama ve çalışma faaliyetleri
İlgili kanunun 15. maddesi gereği Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının sözleşme ile araştırma, etüt ve proje yaptıracağı belirtilmiştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Yükseköğrenimleri süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Bunun yanı sıra, mesleğin eğitimi sırasında kişinin isteğine ve donanımına göre özel firmalarda çalışarak hem deneyim hem de kazanç elde edebilirler.
Eğitim sonrası
Meslek elemanları, çalıştıkları kurum ve kuruluşların mali yapısına, hukuki yapısına ve ücret politikalarına bağlı olarak ücret alırlar.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Sağlık alanında yüksek lisans yaptıkları takdirde hastane yöneticisi olabilirler. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığında Afad Uzmanı ve Uzman Yardımcısı olarak da istihdam edilebilirler.
Benzer meslekler
- Hemşire
- İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca açıklanmış bir bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Çeşitli üniversitelerin bölüm tanıtım broşürleri, ÜNİ-VERİ
- https://www.ankaraafad.gov.tr
- https://www.istanbulafad.gov.tr
- Bölüm akademisyenleri
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi
- Sivil Savunma Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlükleri
- Çeşitli üniversitelerin katalogları
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.