Tanım
Havacılık ve Uzay Mühendisi/Uzay Mühendisi; hava ve uzay araçlarının tasarımı ve yapımı, bu araçların uzaya gönderilmesi, yerden izlenmesi ve araçlarla haberleşme gibi işleri yapan kişidir.
Görevler
Havacılık ve Uzay Mühendisi/Uzay Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Sivil ve askeri kuruluşlarda başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Yer çevresinde yörüngeye konulacak insanlı ve insansız uydular ile diğer uzay araçları ve bunları yörüngeye koyacak roketler üzerinde araştırmalar ve deneyler yapmak.
- Uydularla haberleşme amacıyla çalışmalar yapmak.
- Akademik kuruluşlarda proje ve endüstriyel faaliyetleri yürütmek.
- Sayısal akışkanlar dinamiği olanaklarının geliştirilmesini sağlamak.
- Dış yapı-gövde aerodinamiği etkileşimini yapmak.
- Yapay zekâ geliştirmek.
- Hava-uzay elektroniği ve optik sistemlere yönelik çalışmalar yürütmek.
- Telemanipülatör tasarımı ve kontrolü yapmak.
- Lazer ile ölçüm ve izleme sistemlerini takip etmek.
- Uydu dinamiği ve kontrolünü yapmak.
- Paralel ve gerçek zamanda veri işleme yapmak.
- Robot tasarımı ve robot teknolojilerini araştırmak.
- Robot projesi danışmanlığı yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Laboratuvar araç ve gereçleri:
- Mikroskop
- Kimyasal maddeler
- Deney tüpü
- Elektronik ölçü ve deney aletleri
- Mikroelektronik ve mikromekanik cihazlar
- Teleskop
- Bilgisayar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Havacılık ve Uzay/Uzay Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik ve fen bilimlerine, özellikle fizik ve astronomiye ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Bilimsel meraka sahip ve araştırmacı olmak.
- Yeniliklere açık olmak.
- İnce ayrıntıları görebilmek ve yoğun dikkat gösterebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Havacılık ve Uzay Mühendisleri; uydu yer istasyonlarında, uzay ve bilgi teknolojileri laboratuvarlarında, akademik eğitim kurumlarında ve diğer sivil ve askeri kuruluşlarda görev yaparlar.
Çalışmalar, uzay teknolojisinin gereksinimi olan temiz ortamlarda yürütülür.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi üniversitelerin şu bölümlerinde verilmektedir:
- Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Uzay Mühendisliği bölümü
- Mühendislik Fakültesi, Havacılık ve Uzay Mühendisliği bölümü
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı olmak.
DGS’de başarılı olan adaylar Uzay Mühendisliği ile Havacılık ve Uzay Mühendisliği lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitim süresi ve içeriği
Meslek eğitim süresi 4 yıldır. Yabancı dil hazırlık sınıfı okunması durumunda eğitim 5 yıl sürer.
Eğitim kapsamında teorik derslerin yanı sıra laboratuvar çalışmaları da oldukça yoğundur.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Havacılık ve Uzay Mühendisleri aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda çalışabilirler:
- Uydu yer istasyonları
- ABD ve Avrupa'daki Hava-Uzay Mühendisliği bölümleri bulunan üniversiteler
- Uzay ve bilgi teknolojileri laboratuvarları
- Askeri kuruluşlar
- TÜBİTAK
- ASELSAN
- ROKETSAN
- HAVELSAN
- Marmara Araştırma Enstitüsü
- TAI (TUSAŞ Havacılık ve Uzay Sanayi)
- TEI (TUSAŞ Motor Sanayi)
- THY ve özel havayolları
- Arçelik
- İTÜ-UHUZAM
- INTA
- Hava İkmal Bakım Merkezleri
- Otomotiv endüstrisi
- İleri teknoloji firmaları
Ayrıca serbest çalışma imkânları da vardır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan, eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi edinen ve Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı'nda 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Havacılık ve Uzay Mühendislerinin iş bulma şansı, ülkemizin uzay araştırmalarındaki ilerlemesine bağlı bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu kuruluşlarında çalışanlar, çalıştıkları kurumun statüsüne göre teknik hizmetler sınıfından ücret alırlar. Ayrıca devletin belirlediği zam oranında ücret artışı yapılmaktadır.
Özel işyerlerinde çalışanlar ise çalışma süresine, işyerinin ücret politikasına ve konuma göre ücret alırlar. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
Ayrıca yurt içi ve yurt dışında çeşitli projelerde ve endüstriyel faaliyetlerde görev alarak farklı pozisyonlarda çalışabilirler.
İş hayatında ilerleme
Yurt içi ve yurt dışındaki eğitim merkezlerinde mesleki bilgi ve deneyimlerini geliştirerek mesleki ilerleme sağlayabilirler.
Benzer meslekler
- Astronom
- Uçak Mühendisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Bölüm eğitimi veren fakültelerin web siteleri
- Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun, 2000
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.