Tanım
Arazi parçalarının biçim, konum, engebe vb. yönlerden durumunu yerden ve
havadan çekilen fotoğraflarla belirleyerek elde ed ilen verileri harita da çizgiler
halinde gösteren kişidir.
Görevler
Bu alanın t emel görevi proje hizmetlerine yönelik büyük ölçekli haritalar
oluşturmaktır. Harita yapımı için öncelikle yeryüzü üzerinde kontrol noktaları ağları
oluşturulur ve jeodezik ölçümler yapılır. Tüm ölçmelerde son derece duyarlı aletler
kullanılır. Arazide ekipler halinde çalışılarak yapılan jeodezi k ölçümler
bilgisayarlarla mm. d üzeyinde hesaplanır. Bu şekilde elde edilen koordinat ve detay
bilgileri belli ölçekte çizilerek harita elde edilir. Harita yapımında çeşitli yöntemler
kullanılabilir.
İş süreçlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine,
mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak;
- İş organizasyonu yapar,
1) Fotogrametri Yöntemi: Bu yöntemde özel kameralarla arazinin uçaktan ve yerden
fotoğrafları çekilir. Bu fotoğraflardan üç boyutlu arazi modeli elde edilerek bu
fotografik görüntüler haritaya dönüştürülür. Bu modelle r yardımıyla mühendislik
projeleri hazırlanır.
2) Arazi Bilgi Sistemleri: Teknolojinin gelişmesine paralel olarak çizgi -haritaların
yerini, bilgisayarda oluşturulan arazi bilgi sistemleri almaya başlamıştır. Arazi bilgi
sistemlerinde araziye ilişkin bilgi ler sayısal olarak çok daha zengin bilgi deposu
oluşturmaktadır. Araziye ilişkin her türlü düzenleme ve projelendirme daha isabetli
ve kolayca bilgisayarda yapılabilmektedir. Bu sistemlerin yan ürünü olarak çizgi
haritalar istenildiği anda otomatik çizim sisteminde üretilebilmektedir.
3) Yapay Uydular Aracılığıyla Ölçmeler: Klasik haritacılık uygulamalarını büsbütün
değiştirecek bir gelişme de yapay uydularla yapılan ölçmelerdir. Bir anten
yardımıyla yapay uydudan alınan sinyaller belirli bir prosedürle iş lenerek antenin
bulunduğu noktaların koordinatları elde edilebilmektedir.
- Bu mühendislik alanı yukarıda belirtilen yöntemleri kullanarak şehir, ilçe ve
köylerin imar planlarının hazırlanmasında yardımcı olur, arazi ve arsa
düzenlemelerini de gerçekleştirirler.
- Mesleğiyle ilgili araştırma-geliştirme faaliyetlerine katılır.
HARİTA/HARİTA VE KADASTRO/JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ/GEOMATİK
MÜHENDİSİ
A- GÖREVLER
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
GEREÇ VE EKİPMAN
- Çelik şerit metreler,
- Elektronik takometreler,
- Elektronik teodolitler (ölçme aleti),
- Elektronik mesafe ölçerler,
- Nivo (yükseklik ölçen alet),
- Prizma (dik düşümleri ölçen alet),
- Jalon (noktalara dikilen alet) ve jalon sehpası,
- Minkale (açı ölçme aleti),
- Fotogrametri aletleri,
- Çizim aletleri,
- Plotter (bilgisayara verilen verileri harita çizimine dönüştüren alet),
- Stereo ve tek resim çekme makineleri,
- Aynalı ve mercekli stereo kaplar,
- Bilgisayar.
HARİTA/HARİTA VE KADASTRO/JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ/GEOMATİK
MÜHENDİSİ
Mesleğin gerektirdiği özellikler
GENEL ÖZELLİKLER
olmak isteyenlerin;
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen,
- Çizim yapabilme yeteneğine sahip,
- Başkaları ile işbirliği halinde çalışabilen,
- Hem büroda ve laboratuarda, hem de açık havada çalışmaktan hoşlanan,
- Sabırlı, dikkatli gözlem yapabilen,
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
VE KOŞULLARI
Harita/Harita ve Kadastro/Jeodezi ve Fotogrametri/Geomatik Mühendisleri iş yerinin
durumuna göre topografl ar, şehir (kent) plancıları, inşaat, ziraat, jeoloji, jeofizik,
çevre, petrol mühendisleri ile işbirliği halinde çalışırlar ve çalışmalarında birinci
derecede verilerle ilgilidirler. Harita mühendisleri işlerini hem büroda hem de açık
havada yürütürler. Görev sık sık seyahat etmeyi gerektirir.
HARİTA/HARİTA VE KADASTRO/JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ/GEOMATİK
MÜHENDİSİ
Eğitimin verildiği yerler
VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Mühendislik Fakülteleri, İnşaat Fakülteleri ve
Mühendislik-Mimarlık Fakültelerinin "Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği"
“Harita Mühendisliği” ve “Geomatik Mühendisliği” bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını
taşımak.
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının; Dikey Geçiş
Sınavı (DGS) Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM
tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde , “ Jeodezi ve
Fotogrametri Mühendisliği” “Harita Mühendisliği” ve “Geomatik
Mühendisliği” lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitimin ilk yıllarında; Matematik, Tasarım, Geometri, Fizik, Kimya ve Kültür
dersleri okutulur. Daha sonraki yıllarda Ölçme Bilgisi, Alet B ilgisi, Trigonometri,
Yüksek Matematik derslerinde ağırlıklı eğitim verilir. Bu derslerin yanı sıra daha
sonra yapılacak uygulamalarda kullanılacak bilgisayarlar için teknik çizim gibi
dersler ve bazı hukuk dersleri de okutulur. Ayrıca, bu bölümde araştır ma ve gelişme
faaliyetleri için ayrılmış ileri teknolojik aletlerle uygulama yapılabilecek laboratuar
olanakları da bulunmaktadır.
Eğitim süresince staj yapma ve bitirme ödevi (projeler) hazırlama zorunluluğu
vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
BELGE-DİPLOMA
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “lisans diploması verilir.
ANKARA D 1.1 2025/1
HARİTA/HARİTA VE KADASTRO/JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ/GEOMATİK
MÜHENDİSİ
Çalışma alanları ve iş bulma
VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Ülke savunması, taşınmaz mal hukukunu güvence altına alan kadastro, su, şehir
imar planları, toprak dağıtımı, ormancılık, yol yapımı, sulama ve kurutma, elektrik
ve etüt, coğrafi -jeolojik ve arkeolojik araşt ırmalar, vergileme, doğal afetlerden
korunma vb. bu mühendisliğin çalışma alanlarını oluşturur.
Yurtiçinde çalıştıkları kurumlardan bazıları şunlardır: Tapu ve Kadastro Genel
Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı, İller Bankası,
Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü,
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Belediyeler vb. Ayrıca özel sektörde müteşebbis veya
mühendis olarak hizmet vermektedirler. Ülkemizin bugünkü harita mühendisi
gereksinimi halen ça lışmakta olanların en az üç katıdır. Ülkemizin uzun bir süre
daha harita mühendisine ihtiyacı bulunmaktadır. Harita mühendisleri toplumsal
konular ile iç içedir. Bir taşınmazın ölçümü ve kamulaştırılması, bir imar planının
uygulanması, mülkiyetin korunma sı olayında devletin güvencesi altında olmak
zorunluluğu vardır. Ayrıca yeryüzünün deseni sürekli ve hızlı bir şekilde
değişmektedir. Bu nedenle tamamlanan bir harita çok kısa bir zamanda güncelliğini
yitirir. Değişikliklerin işlenmesi haritacılık için zor unludur. Bu nedenle harita
mühendisinin işinin bitmeyeceğini ve sürekli olduğunu, gelişmeye her zaman açık
olduğunu söylemek mümkündür. Kadınların haritacılık alanında hem üniversiteye
giriş oranlarının, hem de çalışma oranlarının çok düşük olduğu gözlenme ktedir.
Gerek kamu, gerek özel işverenler kadın harita mühendislerinin çalıştırılması
konusunda oldukça çekimserdirler. Neden olarak arazide çalışma şartlarının çok ağır
olduğu öne sürülmektedir. Oysa arazi çalışma şartlarının iyileştirilmesi eleman açığı
olan bu alanda yetişmiş kişilerden faydalanılmasını sağlayacaktır.
Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasının yapmış olduğu çalışmalarda öğrencilerin
bu mühendislik bölümünü fazlaca tanımadığı ortaya çıkmıştır. Ancak son yıllarda
özellikle işsizlik sorunu o lmayan ender bölümlerden biri olması nedeniyle ve biraz
daha tanıtım yapılmasıyla bu bölüme başvuru yapanlarda gözle görülür bir artış
gözlenmiştir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim
alıp, eğitim sonunda “Eğiti m Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği
Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya
hak kazanarak, İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
HARİTA/HARİTA VE KADASTRO/JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ/GEOMATİK
MÜHENDİSİ
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
EĞİTİM SONRASI KAZANÇ
EĞİTİM SÜRESİNCE
Yüksek öğrenimleri süresince öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumunun sağlamış olduğu kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler, ayrıca
çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan
faydalanabilirler.
Staj süresince staj yapılan kuruluştan belli bir miktar ücret alınması söz konusudur.
EĞİTİM SONRASI
Eğitim sonrasında kamu kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre
çalışanlar 8. derecenin 1. kademesinden aylıkla göreve başlarlar. Teknik hizmet
sınıfının faydalandığı zam ve tazminatlardan yararlanmaktadırlar. Ayrıca özel hizmet
tazminatı, arazi tazminatları da bulunmaktadır.
Özel işyerlerinde çalışanların ücretleri aldıkları projelere göre değişiklik
göstermektedir.
ANKARA F 1.1 2025/1
HARİTA/HARİTA VE KADASTRO/JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ/GEOMATİK
MÜHENDİSİ
Meslekte ilerleme
MESLEKİ EĞİTİMDE İLERLEME
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yaparak akademik kariyer
yapılabilir ayrıca ü niversitelerde, araştırma görevlisi, doçent ve profesör olarak
görev yapabilirler.
Yüksek lisans eğitimiyle meslekte uzmanlaşmak mümkündür.
İŞ HAYATINDA İLERLEME
Araştırma konuları da, tezlerde çok geniştir. Yeryüzüyle ilgili bütün alanlarda
çalışmalar yapabilirler.
İşyerlerinde (Kamu -Özel) yeterli aktivite ve başarı gösterenler yönetici düzeyine
kadar yükselebilirler.
Bölüm veya işletme yöneticiliği yapabilirler.
Benzer meslekler
- Jeoloji mühendisi,
- Çevre mühendisi,
- Şehir ve bölge planlamacısı,
- Mimarlık,
- İnşaat mühendisi.
ANKARA G 1.1 2025/1
HARİTA/HARİTA VE KADASTRO/JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ/GEOMATİK
MÜHENDİSİ
Kaynakça
- Meslek elemanları,
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000,
- T.M.M.O.B. Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası,
- Üniversitelerin web siteleri
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
İÇİN
- İlgili eğitim kurumları,
- Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı” http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl
Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek
mensupları, işyerler i, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak
oluşturulmuştur.
ANKARA H-I-İ 1.1 2025/1