Tanım
Halı Desinatörü; sektörün ihtiyacı olan halı desenini tasarlayabilen, çizebilen, renklendirebilen, pazarlara sunabilen, müşterinin isteğine göre ebatlandırma yapabilen ve halıyı dokuyabilen, kaliteyi belirleyen kişidir.
Görevler
Halı Desinatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Görsel öğeleri kullanarak ön çalışmalar yapar.
- Geleneksel Türk el sanatlarını inceler.
- Desen araştırması yapar.
- Desen araştırmaları ile kompozisyon çalışması yapar.
- Ürün tasarımında renklendirme çalışması yapar.
- Motifleri tanır ve halı deseni çizer.
- Bilgisayarda halı deseni çizer.
- Dokuma iplerini boyar.
- Uygun renk tasarımı yapar.
- Kirkitli dokumalar yapar.
- Halı dokuma yapar.
- Yöresel halı dokur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Halı Desinatörlüğünde kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve desen programları
- Cetvel
- Makas
- Kareli veya milimetrik kâğıt
- Kurşun kalem
- Silgi
- Guaş boya
- Samur fırça
- Işıklı masa
- Aydınger
- Parşömen kâğıdı
- Toplu iğne
- Poşet dosya
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Halı Desinatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Göz-el koordinasyonu gelişmiş olmak
- Renk algısına sahip olmak
- Çizim yeteneğine sahip olmak
- Ayrıntılara dikkat etmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Halı desinatörleri dokuma fabrikalarında ve atölyelerinde, kapalı ortamlarda çalışırlar.
Ülkemizde oldukça gelişmiş olan tekstil sanayisinde bu meslek elemanına ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin “El Sanatları Teknolojisi” alanı “Halı Desinatörlüğü” dalında verilmektedir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilmektedir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilmektedir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı, genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşmaktadır.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Halı desinatörleri şu alanlarda iş bulabilirler:
- Halı satış ve üretim mağazaları
- Atölyeler
- Turistik bölgeler
Ülkemizde gelişmekte olan makine halısı sanayisinde bu meslek elemanına ihtiyaç duyulmaktadır. Elde ipek halı dokumada da halı desinatörlerine oldukça ihtiyaç vardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan daha az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç, çalışılan işyerlerinin büyüklüğüne ve kişinin tecrübesine göre değişmektedir.
Halı desinatörlerinin ücretleri genellikle çalıştıkları işyerindeki bilgi, beceri ve performansına göre asgari ücretin üzerinde olmakla beraber, işyerindeki deneyim ve performansına göre artmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- El Dokumacı
- Dekoratif El Sanatları Üretim Elemanı
- El ve Makine Nakışçısı
- Sanayi Nakışçısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgilere ilişkin ayrıca bir açıklama belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim görevlileri
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek eğitiminin verildiği meslek lisesi
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
