Tanım
Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisi; her türlü su altı ve su üstü deniz aracının, gemilerin ve denizaltıların yanı sıra sabit deniz yapılarının projelendirme, tasarım ve üretim aşamalarında mühendislik çalışmalarını yürüten kişidir.
Görevler
Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Gemi, deniz ve kıyı yapılarının uluslararası kurallara uygun tasarımını yapar.
- Deniz dibinde bulunan hammaddelerin bulunması ve işletilmesinde kullanılacak araçları tasarlar.
- Söz konusu araçların ekonomik yolla üretimini planlar.
- Tersane ve deniz yapılarının inşaatına ait şantiyelerde üretimi planlar.
- Üretim sürecini yönetir ve kalite kontrolünü yapar.
- Denizde seyreden taşıtların onarım, yapım ve yönetimi konularında hizmet verir.
- Liman ve kıyı yapı inşaatlarında görev yapar.
- Gerektiğinde deniz dibi boru döşeme faaliyetlerini yürütür.
- Deniz kirliliğini önleme teknolojisi alanında çalışır.
- Deniz kirliliğini önleme teknolojileriyle ilgili yeni teknolojik gelişmeler için araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve hesap makineleri.
- Çizimle ilgili alet ve malzemeler:
- Kâğıt ve kalem.
- Cetvel, pergel, gönye ve kumpas.
- Şablon, rapido ve hınar-tiriz gibi ölçüm ve çizim aletleri.
- Çeşitli büro malzemeleri.
- Gösterge ve veri tabloları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik ve fizik konularına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Sayısal düşünme gücü yüksek olmak.
- Uzay ilişkilerini iyi algılayabilmek.
- Mekanik ve teknik işlere ilgili ve yetenekli olmak.
- Araştırma merakı taşımak ve gözlemci olmak.
- Takım çalışmasına yatkın ve uyumlu olmak.
- Öğrenmeye meraklı ve yaratıcı olmak.
- Su altı ve su üstü araçlarının ve sabit deniz yapılarının tasarım ve üretimine ilgi duymak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisi, işin projelendirme ve planlama aşamasında bürolarda çalışır. İnşa ve üretim aşamalarında ise tersanelerde ve şantiyelerde görev yapar.
Tersaneler ve inşaat şantiyeleri kısmen açık hava, kısmen de kapalı ortamda kurulmuştur. Çalışma durumuna göre vardiya ve nöbet uygulaması olabilir.
Meslektaşlarıyla, armatörlerle, teknik ressamlarla, teknisyenlerle, ustabaşılarla, işçilerle ve yönetici kadroyla iletişim halinde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek Yüksekokulları ile Açık Öğretim Ön Lisans Programlarının Dikey Geçiş Sınavı kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi yabancı dil hazırlık eğitimi ile birlikte 5 yıldır. Yabancı dilden muaf olan öğrenciler 4 yıl eğitim görmektedir.
Mesleğin eğitimi süresince verilen dersler arasında şunlar yer alır:
- Genel Kimya.
- İleri Matematik.
- Termodinamik.
- Deniz Suyu Kimyası.
- Mühendislik Tasarımına Giriş.
- Akışkanlar Mekaniği.
- Deniz ve İş Hukuku.
- Gemi Sevki.
- Dinamik.
- Mukavemet.
Eğitim sırasında uygulamaya yönelik derslere de ağırlık verilir. Öğrenciler yaz dönemlerinde aşağıdaki alanlara yönelik staj yaparlar:
- Kaynak.
- Döküm.
- Gemi montajı.
- Gemi yapımı.
- Liman inşaatı.
- Bürolarda tasarım çalışmaları.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla bitirenlere lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisliği programından mezun olanlar farklı kamu ve özel sektör kuruluşlarında çalışabilirler.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’ye bağlı tersaneler.
- Özel sektöre ait İstanbul Tuzla’da bulunan 30 adet tersane.
- Yurdun sahil kesimlerine dağılmış, farklı kapasitelerde hizmet veren tekne ve yat tersaneleri.
- Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı askeri tersaneler.
- Gemi söküm tesisleri.
- Loyd’lar.
- Gemi sigorta acenteleri.
- Çeşitli denizcilik şirketleri.
- Gemi işletmeciliği alanı.
- Kalkınma Bakanlığına bağlı liman ve işletmeler.
- T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı liman ve işletmeler.
- Dizel motor fabrikaları veya Türkiye temsilcilikleri.
- Mühendislik büroları.
Mezunlar görevlerine göre Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisi, sörveyör, kontrolör veya gemi işletmeciliği alanında planlamacı olarak çalışabilirler.
Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisliği lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliğiyle açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar, gemi yapımı ve gemi inşa alanı öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak iş güvenliği uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Mühendisler işe ilk başladıklarında kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmaları halinde hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır.
Özel sektörde ücret, işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak artabilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Bu meslekte ilerleme, kişinin kendisini sürekli yenilemesi ve özellikle çok iyi yabancı dil bilmesi ile mümkün olabilir. Denizcilik alanında uluslararası standartlara uyulması ve yurt dışı ile yoğun ilişkiler kurulması nedeniyle kişinin kendisini sürekli geliştirmesi ve çeşitli seminer ve eğitim programlarına katılması gerekir.
Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisleri, çalıştıkları kurum ve kuruluşların uğraş konularına göre uzmanlaşabilirler. Tecrübeleri doğrultusunda yönetim kademelerinde görev alabilirler.
Benzer meslekler
- Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi.
- İnşaat Mühendisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- İlgili üniversitede bölüm eğitmenleri.
- Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız Kuzgun), ÖSYM 2000.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.