Tanım
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi; her türlü deniz taşıtının ve gemi makinesinin projelendirilmesi, geliştirilmesi ve ekonomik şekilde üretiminin yapılması konularında mühendislik çalışmalarını yürüten kişidir.
Görevler
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- İnşa edilecek, yenileştirilecek veya onarımı yapılacak gemiler için uluslararası kurallara uygun plan ve projeler hazırlar.
- İnşa edilecek gemide kullanılacak makine, teçhizat ve malzemelerin seçimini yapar.
- Seçilen makine, teçhizat ve malzemelerin dayanıklılığı ve diğer özellikleriyle ilgili gerekli mühendislik hesaplarını çıkarır.
- İstenilen ölçü ve şekillerde gemilerin yapımını sağlar.
- Gemilerin her türlü bakım ve onarım işlerinin yürütülmesini sağlar.
- Gemilerin inşa edilmesi ve işletilmesiyle birlikte gemi makine ve yardımcı makinelerinin dizaynını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çizim aletleri, çizim masası ve çeşitli büro malzemeleri
- Ölçü ve kontrol aletleri
- Bilgisayarlar ve hesap makineleri
- Çeşitli gemi projeleri
- Deniz ve gemi alanında uluslararası kural ve uygulamalarla ilgili doküman ve kitaplar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sayısal düşünme gücüne sahip olmak
- Göz-el koordinasyonuna sahip olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Bir işi planlayıp yürütebilme yeteneğine sahip olmak
- Fen ve matematik derslerine ilgi duymak
- Öğrenmeye meraklı ve yaratıcı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
İşin planlanması ve projelendirilmesi aşamasında bürolarda çalışılır. İnşa aşamasında tersanelerde, onarım ve yenileştirme aşamasında ise bakım-onarım istasyonlarında görev yapılır.
Meslek mensupları, gemi seyir halindeyken de görev yürütür. Bu durumda özellikle makine dairesinin çalışmasının kontrol edilmesi söz konusudur.
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi; meslektaşlarıyla, armatörlerle, kaptanlarla, makine zabitleriyle, deniz motor makinistleri ve diğer gemi personeliyle iletişim halinde çalışır. Ayrıca tesviyeciler, makine teknisyenleri ve teknikerleri, teknik ressamlar ile tersane ve çalışılan kurum ve kuruluşun yönetim kademesindeki personelle birlikte görev yapar.
Eğitimin verildiği yerler
Bu mesleğin eğitimi, Gemi İnşaatı ve Denizcilik Fakültesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek Yüksekokulları ile Açık Öğretim Ön Lisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Gemi İnşaatı Mühendisliği” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki gibi mesleki dersler verilmektedir:
- Gemi Elemanları
- Gemi Geometrisi
- Teknik Resim
- İmalat İşlemleri
- Gemi Makineleri Elemanları
- Bilgisayar Programlama
- Bilgisayar Destekli Çizim
- Gemi Meslek Resmi
- Tersane Organizasyonu
Eğitimin son iki yılında kuramsal derslerin yanı sıra mühendislik bilim dersleri uygulamalı olarak okutulur.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisleri şu kurum ve kuruluşlarda çalışabilir:
- T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- Devlet Bakanlığı
- Denizcilik Genel Müdürlüğü gibi kamu kuruluşları
- Resmi ve özel tersaneler
- Deniz taşımacılığı yapan özel kuruluşlar
- Class kuruluşları
- Gemi makineleri imal eden fabrikalar
- Makinelerin alım satımını yapan ticarethaneler
- Mühendislik büroları
Türkiye’de denizcilik sektörünün mevcut yapısı itibarıyla büyük ölçüde nitelikli işgücü ihtiyacı olduğu görülmektedir. Meslekteki iş çeşitliliği ve denizcilik sektörünün yapısı göz önünde bulundurulduğunda, gemi inşaatı mühendislerinin iş bulma olanağının oldukça fazla olduğu belirtilmektedir.
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programı’nı ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar; gemi yapımı, gemi inşa, gemi donatım ve yat inşa alanı öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alıp eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı’nda 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Üniversite eğitimi süresince Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı kredi ve yurt imkânlarından yararlanabilirler.
Ayrıca kamu ve özel kurum ve kuruluşların sağladığı burs olanaklarından faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Mühendisler işe ilk başladıklarında kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmaları hâlinde hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır.
Özel sektörde ücret, işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisleri, çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda yönetim kademelerine yükselebilirler.
Benzer meslekler
- İnşaat Mühendisi
- Gemi ve Deniz Yapıları Mühendisi
- Gemi ve Deniz Teknolojileri Mühendisi
Ek bilgiler
Class kuruluşları ve loydlar
Class kuruluşları, vakıf statüsünde, Vakıflar Genel Müdürlüğüne bağlı yarı resmî kuruluşlardır.
Gemicilik ve denizcilik alanındaki temel uluslararası ilkeler doğrultusunda her ülke, kendi durum ve şartlarına göre loydlarını yani kurallarını belirler. Bu açıdan class kuruluşları millî nitelik taşır.
Class kuruluşlarının amacı; ülkelerinin kural ve standartlarına uygun olarak gemi, gemi makineleri, gemi ve deniz yapıları ile makine mühendislerinin görev alanında yer alan kara tesislerinin güvenli şekilde inşa ve yapımını sağlayıcı denetim hizmetlerinde bulunmaktır.
Bu kuruluşların hizmetlerinden yararlanmak zorunlu değildir. Ancak gemi, makine ve ilgili gemi ve deniz yapılarının classlı oluşu daha ucuz sigortalanmalarına neden olur ve güvenilirlikleri nedeniyle tercih edilir. Ülkemizde yabancı ülkelere ait class kuruluşlarının büroları bulunmaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- İTÜ Gemi İnşaatı ve Denizcilik Bilimleri Fakültesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü öğretim görevlileri
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
